رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه

تدوین نقشه اقتصاد بدون نفت، لازمه پویایی اقتصادی
اهمیت : مهم

10

تا سخن ازاقتصادبدون نفت به میان می‌آیدنگاه‌ها به عقب و به زمان زنده یاد مصدق وملی شدن صنعت نفت بازمی‌گردد اما چالش نفتی کنونی ایران متفاوت از آن دوران است چراکه ایران کنونی با معضل جهانی شدن و تغییر سیستماتیک درتعاملات بین‌المللی روبه‌روست؛ جهانی که پایه‌های سیاسی ـ اقتصادی درهم تنیده‌ای دارد. برهمین اساس ایران برای حضور درجریان جهانی شدن نه‌تنها بایددرحوزه‌های سیاست بین‌المللی فعالترشودبلکه با سر وسامان دادن به وضعیت اقتصادکنونی بایدبه عضو فعال دراقتصادبین‌الملل بدل شود.
گسترش صمت:

ایران تافته جدابافته از جهان کنونی نیست و به تنهایی نخواهد توانست روند جهانی شدن را تغییر دهد. این همان اقدامی است که ولادیمیر پوتین در سال ۲۰۰۰ میلادی با تغییر سیستمیک اقتصاد این کشور و تعریف مدل جدید اقتصادی توانست روسیه را از قالب تفکرات اقتصاد سنتی رهانیده و با روند جهانی شدن همگام سازد.

ایران در حالی دوران تحریم را پشت سر گذاشته است که تحریم محدودیت های بزرگی در صنایع به ویژه حوزهنفت درپی داشت. گرچه نمی توان به هیچ محدودیتی به عنوان محدودیت صرف نگریست؛ اما توجیه عقب ماندگی صنعت کنونی نفت ایران همواره بیشتر ناشی از سال های تحریم بوده تا مشکلات و ضعف مدیریتی یا عملکردهای غیرمتوازن با آنچه جهان را در مسیر پیشرفت قرار داده است.

با این وجود پس از گذشت ماه ها از نهایی شدن برجام، هنوز چارچوب قراردادهایی که ایران برای جذب سرمایه گذار به آن نیاز مبرم دارد، آنطور که باید شفاف و مشخص نشده است و این در حالی است که امنیت سرمایه گذاری اصل اول سرمایه گذاران خارجی است. به عقیده برخی از کارشناسان قراردادهای نفتی ایران به نسبت قراردادهای مرسوم جهان جذابیت خاصی برای سرمایه گذار ندارد و بیشتر تامین کننده منافع کارفرماست تا پیمانکار. از طرفی نبود اطمینان از بازگشت تحریم ها به دلیل تعلیق آن، از عواملی است که حضور سرمایه گذاران را در ایران تحت تاثیر قرار می دهد.

حال سوال این است که در این مقطع زمانی ایران چه راهکاری پیش رو دارد تا فرآیند حضور سرمایه گذاران در ایران را استمرار بخشد؟ آیا باید ایران از درآمدهای نفتی برای دستیابی به اقتصاد بدون نفت چشم پوشی کند؟ و اینکه ایران برای حضور در حوزه اقتصاد جهانی چه روندی را پیش روی دارد؟ از این رو ایران امروز برای جبران کاستی های گذشته ابتدا باید به تامین منابع مالی مورد نیاز برای به فرجام رساندن پروژه های بزرگ نفتی پرداخته و اقتصاد خود را به اقتصادی پویا و چابک مبدل سازد.

رفتارهای عملگرایانه مدیریتی، راهکار اقتصاد پویا علی اکبر نیکواقبال، استاد دانشگاه تهران درباره نیاز روز ایران برای حضور در عرصه بین المللی در گفت وگو با صمت اظهار کرد: تفکرات و طرح های آرمان گرایانه توفیقی در روند توسعه جهان نداشته است بنابراین ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. پس لازم است ایران برای دستیابی به اقتصادی پویا با نگاه سیستماتیک مثبت در تعاملات بین المللی در کنار رفتارهای عملگرایانه مدیریتی ظاهر شود تا به موفقیت اجرای پروژه ها نایل گردد.

این استاد دانشگاه تهران در زمینه نحوه افزایش جذب سرمایه گذار برای تامین منابع مالی که کشور برای اجرای پروژه های نفتی در پیش دارد، افزود: ایران تافته جدابافته از جهان نیست و سرمایه گذار سرمایه خود را در جایی که سود بیشتری داشته باشد سرمایه گذاری می کند. از طرفی ایران برای اینکه بتواند خواسته های خود را به کرسی بنشاند ابتدا باید نوع قراردادهای خود را با انواع مرسوم آن تطابق دهد تا با ایجاد جذابیت سرمایه گذاری روند حضور سرمایه گذار را تسریع و استمرار بخشد.

وی همچنین افزود: از ابتدا نمی توان سرمایه گذار را وادار به اجرای سیاست های ایران کرد برای این منظور لازم است با حصول اطمینان از علاقه مندی سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری در ایران در جهت حضور مستمر آنها اقدامات لازم انجام شود تا در برنامه های بعدی چه در زمینه ایجاد صنایع پایین دستی و چه در نوسازی تجهیزات نفتی با وجود بالا رفتن قدرت چانه زنی به اعمال سیاست های کلان اقتصادی پرداخت. برای این منظور به نظر می رسد سهم حمایت دولت از قراردادهای اخیر در تحقق اهداف نفتی نقش موثری داشته باشد.

نیکواقبال همچنین درباره اینکه ایران در ۱۰ سال گذشته به دلیل نوع قراردادها همکاری برخی از شرکت ها از جمله «شل» در زمینه ساخت واحدهای «ال ان جی» را از دست داده است، افزود: گاهی لازم است بدون تغییر در اصل یک قانون آن را منطبق بر زمان حال ساخت مانند اصل ۴۴ قانون اساسی که بدون تغییر با افزودن تبصره هایی به اجرایی شدن آن سرعت گرفت.

وی درباره خروج از اقتصاد نفتی و حرکت به سوی اقتصاد پویا نیز تصریح کرد: برای توضیح این مطلب باید گفت که مدل اقتصادی که مصدق در زمان خود استفاده کرد مانند پزشکی بود که معتاد را به یکباره ترک می داد. عملکرد وی گرچه رویکرد اقتصادی کشور را به یکباره تغییر داد اما باید توجه داشت که برای هر تغییری زیرساخت هایی لازم است، بنابراین اکنون بهتر است به تدریج نیاز به درآمدهای نفتی را کاهش داد و این همان کاری است که چین با سهمیه بندی تریاک برای مردم، موفق به ترک دادن جمعیت معتاد خود شد.

سید مهدی حسینی، رییس بازنگری قراردادهای نفتی نیز در گفت وگو با صمت درباره میزان جلب سرمایه گذاری از طریق مدل جدید قراردادهای نفتی تصریح کرد: درنظر داشته باشید که شرکت های کوچک نفتی بین المللی در جهان دچار ورشکستگی شده اند که کاهش تعداد دکل های حفاری فعال در امریکا به نصف سال گذشته و نیز قطع تامین منابع مالی نفتی به میزان ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلار از سوی بانک مرکزی این کشور می تواند نشان از نبود سرمایه لازم برای سرمایه گذاری های کلان در سطح جهانی باشد.

وی درباره اینکه آیا بهتر نبود مدل قراردادهای جدید، براساس قراردادهای امتیازی یا پروداکت شیرینگ تنظیم می شد تا به افزایش میزان سرمایه گذاری در ایران منجر شود، پاسخ داد: نزدیک کردن نوع قراردادهای اخیر به قراردادهای مشارکتی منجر به اعتراض های گسترده شد و با توجه به اینکه نکات لازم در این نوع قراردادها برای افزایش جذب سرمایه گذاری دیده شد نیازی به استفاده از قراردادهای یادشده نیست، از طرفی قراردادهای مشارکتی در میدان های نفتی مورد استفاده قرار می گیرد که از ریسک پذیری بالایی برخوردار است مثل دشت کویر یا دریای خزر این درحالی است که اغلب میدان های ایران ریسک پذیری پایینی دارند.

از طرفی نمی توان برای میدان های یک کشور دو مدل متنوع قراردادی تنظیم کرد. به نظر می رسد از حرف تا عمل؛ حرکت به سوی اقتصاد بدون نفت با ابزار جذب سرمایه گذار با وضعیت کنونی سیاسی ـ اجتماعی ایران و نیز ساختار خطی اقتصادی فاصله دارد و سوال این است که اکنون برای نجات از این شرایط و حضور در عرصه سیاست بین الملل به گونه ای که ایران مورد پذیرش جامعه جهانی قرار گیرد، چه باید کرد؟



تا سخن ازاقتصادبدون نفت به میان می‌آیدنگاه‌ها به عقب و به زمان زنده یاد مصدق وملی شدن صنعت نفت بازمی‌گردد اما چالش نفتی کنونی ایران متفاوت از آن دوران است چراکه ایران کنونی با معضل جهانی شدن و تغییر سیستماتیک درتعاملات بین‌المللی روبه‌روست؛ جهانی که پایه‌های سیاسی ـ اقتصادی درهم تنیده‌ای دارد. برهمین اساس ایران برای حضور درجریان جهانی شدن نه‌تنها بایددرحوزه‌های سیاست بین‌المللی فعالترشودبلکه با سر وسامان دادن به وضعیت اقتصادکنونی بایدبه عضو فعال دراقتصادبین‌الملل بدل شود.
گسترش صمت:

ایران تافته جدابافته از جهان کنونی نیست و به تنهایی نخواهد توانست روند جهانی شدن را تغییر دهد. این همان اقدامی است که ولادیمیر پوتین در سال ۲۰۰۰ میلادی با تغییر سیستمیک اقتصاد این کشور و تعریف مدل جدید اقتصادی توانست روسیه را از قالب تفکرات اقتصاد سنتی رهانیده و با روند جهانی شدن همگام سازد.

ایران در حالی دوران تحریم را پشت سر گذاشته است که تحریم محدودیت های بزرگی در صنایع به ویژه حوزهنفت درپی داشت. گرچه نمی توان به هیچ محدودیتی به عنوان محدودیت صرف نگریست؛ اما توجیه عقب ماندگی صنعت کنونی نفت ایران همواره بیشتر ناشی از سال های تحریم بوده تا مشکلات و ضعف مدیریتی یا عملکردهای غیرمتوازن با آنچه جهان را در مسیر پیشرفت قرار داده است.

با این وجود پس از گذشت ماه ها از نهایی شدن برجام، هنوز چارچوب قراردادهایی که ایران برای جذب سرمایه گذار به آن نیاز مبرم دارد، آنطور که باید شفاف و مشخص نشده است و این در حالی است که امنیت سرمایه گذاری اصل اول سرمایه گذاران خارجی است. به عقیده برخی از کارشناسان قراردادهای نفتی ایران به نسبت قراردادهای مرسوم جهان جذابیت خاصی برای سرمایه گذار ندارد و بیشتر تامین کننده منافع کارفرماست تا پیمانکار. از طرفی نبود اطمینان از بازگشت تحریم ها به دلیل تعلیق آن، از عواملی است که حضور سرمایه گذاران را در ایران تحت تاثیر قرار می دهد.

حال سوال این است که در این مقطع زمانی ایران چه راهکاری پیش رو دارد تا فرآیند حضور سرمایه گذاران در ایران را استمرار بخشد؟ آیا باید ایران از درآمدهای نفتی برای دستیابی به اقتصاد بدون نفت چشم پوشی کند؟ و اینکه ایران برای حضور در حوزه اقتصاد جهانی چه روندی را پیش روی دارد؟ از این رو ایران امروز برای جبران کاستی های گذشته ابتدا باید به تامین منابع مالی مورد نیاز برای به فرجام رساندن پروژه های بزرگ نفتی پرداخته و اقتصاد خود را به اقتصادی پویا و چابک مبدل سازد.

رفتارهای عملگرایانه مدیریتی، راهکار اقتصاد پویا علی اکبر نیکواقبال، استاد دانشگاه تهران درباره نیاز روز ایران برای حضور در عرصه بین المللی در گفت وگو با صمت اظهار کرد: تفکرات و طرح های آرمان گرایانه توفیقی در روند توسعه جهان نداشته است بنابراین ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. پس لازم است ایران برای دستیابی به اقتصادی پویا با نگاه سیستماتیک مثبت در تعاملات بین المللی در کنار رفتارهای عملگرایانه مدیریتی ظاهر شود تا به موفقیت اجرای پروژه ها نایل گردد.

این استاد دانشگاه تهران در زمینه نحوه افزایش جذب سرمایه گذار برای تامین منابع مالی که کشور برای اجرای پروژه های نفتی در پیش دارد، افزود: ایران تافته جدابافته از جهان نیست و سرمایه گذار سرمایه خود را در جایی که سود بیشتری داشته باشد سرمایه گذاری می کند. از طرفی ایران برای اینکه بتواند خواسته های خود را به کرسی بنشاند ابتدا باید نوع قراردادهای خود را با انواع مرسوم آن تطابق دهد تا با ایجاد جذابیت سرمایه گذاری روند حضور سرمایه گذار را تسریع و استمرار بخشد.

وی همچنین افزود: از ابتدا نمی توان سرمایه گذار را وادار به اجرای سیاست های ایران کرد برای این منظور لازم است با حصول اطمینان از علاقه مندی سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری در ایران در جهت حضور مستمر آنها اقدامات لازم انجام شود تا در برنامه های بعدی چه در زمینه ایجاد صنایع پایین دستی و چه در نوسازی تجهیزات نفتی با وجود بالا رفتن قدرت چانه زنی به اعمال سیاست های کلان اقتصادی پرداخت. برای این منظور به نظر می رسد سهم حمایت دولت از قراردادهای اخیر در تحقق اهداف نفتی نقش موثری داشته باشد.

نیکواقبال همچنین درباره اینکه ایران در ۱۰ سال گذشته به دلیل نوع قراردادها همکاری برخی از شرکت ها از جمله «شل» در زمینه ساخت واحدهای «ال ان جی» را از دست داده است، افزود: گاهی لازم است بدون تغییر در اصل یک قانون آن را منطبق بر زمان حال ساخت مانند اصل ۴۴ قانون اساسی که بدون تغییر با افزودن تبصره هایی به اجرایی شدن آن سرعت گرفت.

وی درباره خروج از اقتصاد نفتی و حرکت به سوی اقتصاد پویا نیز تصریح کرد: برای توضیح این مطلب باید گفت که مدل اقتصادی که مصدق در زمان خود استفاده کرد مانند پزشکی بود که معتاد را به یکباره ترک می داد. عملکرد وی گرچه رویکرد اقتصادی کشور را به یکباره تغییر داد اما باید توجه داشت که برای هر تغییری زیرساخت هایی لازم است، بنابراین اکنون بهتر است به تدریج نیاز به درآمدهای نفتی را کاهش داد و این همان کاری است که چین با سهمیه بندی تریاک برای مردم، موفق به ترک دادن جمعیت معتاد خود شد.

سید مهدی حسینی، رییس بازنگری قراردادهای نفتی نیز در گفت وگو با صمت درباره میزان جلب سرمایه گذاری از طریق مدل جدید قراردادهای نفتی تصریح کرد: درنظر داشته باشید که شرکت های کوچک نفتی بین المللی در جهان دچار ورشکستگی شده اند که کاهش تعداد دکل های حفاری فعال در امریکا به نصف سال گذشته و نیز قطع تامین منابع مالی نفتی به میزان ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلار از سوی بانک مرکزی این کشور می تواند نشان از نبود سرمایه لازم برای سرمایه گذاری های کلان در سطح جهانی باشد.

وی درباره اینکه آیا بهتر نبود مدل قراردادهای جدید، براساس قراردادهای امتیازی یا پروداکت شیرینگ تنظیم می شد تا به افزایش میزان سرمایه گذاری در ایران منجر شود، پاسخ داد: نزدیک کردن نوع قراردادهای اخیر به قراردادهای مشارکتی منجر به اعتراض های گسترده شد و با توجه به اینکه نکات لازم در این نوع قراردادها برای افزایش جذب سرمایه گذاری دیده شد نیازی به استفاده از قراردادهای یادشده نیست، از طرفی قراردادهای مشارکتی در میدان های نفتی مورد استفاده قرار می گیرد که از ریسک پذیری بالایی برخوردار است مثل دشت کویر یا دریای خزر این درحالی است که اغلب میدان های ایران ریسک پذیری پایینی دارند.

از طرفی نمی توان برای میدان های یک کشور دو مدل متنوع قراردادی تنظیم کرد. به نظر می رسد از حرف تا عمل؛ حرکت به سوی اقتصاد بدون نفت با ابزار جذب سرمایه گذار با وضعیت کنونی سیاسی ـ اجتماعی ایران و نیز ساختار خطی اقتصادی فاصله دارد و سوال این است که اکنون برای نجات از این شرایط و حضور در عرصه سیاست بین الملل به گونه ای که ایران مورد پذیرش جامعه جهانی قرار گیرد، چه باید کرد؟


1394/12/22
0
/
1
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333