رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه

حذف «ددد» یک‌ساله شد/ از تجربه ناموفق حذف خریدهای گروهی در بورس تا علت مخالفت‌ها
اهمیت : عادی

1

اواسط آبان سال ۹۲ یکی از چالشی‌ترین تصمیمات در معاملات خرید گروهی بازار سهام پس از دو بار تجربه ناموفق عملیاتی شد و به همین بهانه روند شکل‌گیری کد «ددد» تا دلایل مخالفت با حذف آن و دیگر مشکلات سهامداران به تفصیل بیان شد.
خبرگزاری فارس:

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، «ددد» بیش از آن که مخفف چیزی باشد، بیانگر رانت، فساد و بی عدالتی در معاملات بود که پس از بارها تلاش سازمان بورس و مدیران ارشد بازار سرمایه و مقاومت برخی افراد از منافع بی اندازه آن، بالاخره در چنین روزهایی از سال گذشته و در اوج روزهای خوش و پر بازده، از بازار سرمایه ایران حذف شد.

روزهایی که برخی از افراد در کارگزاری ها به دنبال بررسی خریدهای گروهی انجام شده و تصمیم گیری در مورد تخصیص یا عدم تخصیص آن به مشتریان سفارش دهنده یا دیگران بوده اند به تاریخ بازار سرمایه پیوسته است.

خرید گروهی یا اصطلاحا ددد سه حرفی است که در هیچ نام خانوادگی وجود ندارد، انتخاب شد؛ مشکلات خریدهای ددد به این دلیل ایجاد شد که در گذشته خریدها دستی و فرآیند تخصیص و خرید کند و زمان بر بود، این خرید گروهی حتی قبل از ورود سیستم جدید معاملات نیز وجود داشت اما سیستم نرم افزاری قبلی بورس که از یک شرکت کانادایی خریداری شده بود، بر اساس معاملات بورس کانادا که یک بازار معامله گر محور است طراحی و خریداری شده بود و در نتیجه قابلیت خرید گروهی نیز فعال بوده است.

در خرید گروهی، خریدار تمامی خریدهایی را که قصد دارد برای یک یا چند کد انجام دهد؛ تجمیع کرده و سپس دستور خرید گروهی با کد «ددد» را به معامله گر صادر می کرد.

تعداد سهام خریداری شده در این قالب، پس از ساعت معاملات با تشخیص خریدار و توسط کارگزار به کد یا کدهای مورد نظر تخصیص می یافت.

علت وجود خرید گروهی به دلیل کندی سیستم های سفارش خرید و فروش بوده است و به بهانه سرعت بخشی در معاملات، کارگزاران از خرید گروهی بهره می بردند.

تجربه ناموفق حذف کد خرید گروهی در مدیریت سابق

پس از تلاش هایی که در تابستان ۱۳۸۲ و در مدیریت عبده تبریزی و اعلام ممنوعیت استفاده از خرید گروهی انجام شد، مخالفت های شدیدی از حذف این رانت کارگزاران مطرح شد، تا در نهایت، این نتیجه حاصل شود که حذف معاملات گروهی فعلا به صلاح نیست.

بنابراین اولین تلاش های عملی پس از تصویب قانون بازار سرمایه برای حذف ددد به سال ۱۳۸۷ بر می گردد که ناموفق ماند؛ عده ای عمق کم بازار و حجم معاملات پایین، در کنار رکود نسبی بازار و همچنین اعتراض شدید کارگزاران را علت اصلی این شکست می دانند.

در این راستا کارگزاران مدافعان اصلی ددد بودند که سرعت در اجرای معاملات و خرید برای مشتریان متعدد مهمترین دفاع کارگزاران بوده است.

با این حال، در طی دو دهه عمر ددد تلاش های زیادی شد تا با موضوعاتی مانند مشکلات فنی در خصوص حذف ددد، این موضوع را مسکوت بگذارند، اما هیچ گاه به این سوال که چرا ۹۳ درصد خریدهای ددد به یک کد تخصیص داده می شود، پاسخی داده نشد.

در ادامه راه وزنه مخالفان ددد با استدلال هایی مانند کمک به سرعت معاملات سنگین تر شد، اما چالش هایی در این زمینه مطرح بود که، خریدهای گروهی عمدتا در صف های خرید بوده است و یا اینکه انتقادات از سوی برخی از سهامداران خرد در خصوص عدم تخصیص سهام به آن ها پس از خرید گروهی مطرح می شد و حجم قابل توجهی از شکایات را به خود اختصاص می داد.

انتقادات دیگری نیز به خرید گروهی وارد می شد به عبارتی عدم رعایت نوبت در معاملات، کاهش شفافیت معاملات، تخصیص غیرعادلانه سهام، تشکیل صف های خرید و فروش، خرید بدون سفارش، امکان عدم تخصیص سهام به سفارش دهنده و معاملات هیجانی از دیگر اشکالات بوده است.

بر اساس تحقیقات انجام شده، بازارهای مالی بین المللی، معمولا یا معامله گر محور (dealer base) و یا کارگزار محور (broker base) هستند؛ در بازارهای معامله گر محور، معامله گر می تواند به حساب خود معامله کند و این اختیار به معامله گر داده می شود تا خرید و فروش را انجام داده و پس از آن خرید و فروش ها را افراد تخصیص دهد، اما در بازارهای کارگزار محور که وظیفه اصلی کارگزاران دریافت و اجرای سفارشات مشتریان است، دادن اختیار خرید بدون سفارش و مشتری مشخص با ابهاماتی همراه بود.

بر این اساس مشکلات خرید گروهی ناشی از تضاد ماهیت آن با ساختار معاملاتی بازار سرمایه ایران دارد، به طوری که خرید گروهی ابزاری برای بازارهای معامله گر محور بوده و بازار سرمایه ایران، بازاری کارگزار محور بود که اجرای آن از ابتدا نیز موضوعیت نداشت.

بالاخره در آبان ۱۳۹۲ و کانون کارگزاران نیز با حذف خرید گروهی مخالفتی نکرد تا در قبال بقای آن در عرضه های اولیه و افزایش ساعات معاملات، در سایر بخش های بازار خرید گروهی حذف شود.

همانطور که اشاره شد، حذف خرید گروهی به افزایش عدالت در معاملات کمک شایانی کرد و تا حدودی هیجانات معامله گران کاهش داد و عدالت در اجرا و تخصیص صحیح سفارش به مشتریان به لطف حذف خرید گروهی محقق شد.

از سوی دیگر با حذف خرید گروهی، انتقال ریسک خریدهای اشتباه یا نامناسب معامله گران و مدیران سرمایه گذاری به مشتریان یا پرتفوهای دیگر از بین رفت تا از مسئله نمایندگی در این حوزه کاسته شود و تناسب منطقی بین ریسک و بازده فراهم شود.

* دغدغه دیگر بازار؛ کارمزدهای بالای خرید و فروش سهام

علی صالح آبادی، رئیس سازمان بورس طی ماه های اخیر برای ارائه گزارش عملکرد خود در بخش معاملات به حضور سرمایه گذاران آنلاین اشاره می کند و در آخرین اظهار نظر هم اعلام کرد که ۷۰ درصد تعداد معاملات بورس و فرابورس از بستر الکترونیکی و توسط سهامداران آنلاین انجام می شود.

با این حال سهامداران خرد همچنان دغدغه هایی مبنی بر کار مزد بالای کارگزاران و عدم کاهش آن دارند که پیش از این هم بارها توسط خبرنگار بورس فارس از متولیان بازار سرمایه مطالبه شده است.

با وجود برخط شدن معاملات و حذف کاغذ از سفارش تا صدور برگه سهام و عدم نیاز به نیروی انسانی اعم از پذیرش و معامله گر برای انجام معاملات در کارگزاری ها و انتقال آن به خود سهامداران و سیستم معاملات برخط، کاهش کارمزد معاملات آنلاین با توجه به کاهش هزینه ها منطقی است.

همچنین نظام پرداخت سود نقدی و روش های مختلف شرکت ها و حتی عدم ثبات رویه یک شرکت در سال های مختلف و در برخی از موارد، ممانعت شرکت ها در پرداخت سود نقدی و لزوم ورود سازمان بورس به عنوان مدعی العموم برای سهامداران در این خصوص احساس می شود.

عرضه های اولیه همچنان منشا اصلی سود برخی از افرادی است که در کارگزاری ها به تخصیص آن نزدیک هستند و همچنین سود غیرعادی عرضه های اولیه و عدم تخصیص عادلانه آن نیز چالشی است که با اقداماتی در خصوص تخصیص بخشی از معاملات به معامله گران برخط و همچنین محدودیت در تخصیص به کدها در مشتریان کارگزاری تا حدودی کاسته شده است، اما تا حذف کامل رانت در این حوزه، اقدامات بیشتری لازم است.


نظر کارشناس: تاثیر این خبر بر بازار غیرقابل پیش‌بینی است.
fyj

اواسط آبان سال ۹۲ یکی از چالشی‌ترین تصمیمات در معاملات خرید گروهی بازار سهام پس از دو بار تجربه ناموفق عملیاتی شد و به همین بهانه روند شکل‌گیری کد «ددد» تا دلایل مخالفت با حذف آن و دیگر مشکلات سهامداران به تفصیل بیان شد.
خبرگزاری فارس:

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، «ددد» بیش از آن که مخفف چیزی باشد، بیانگر رانت، فساد و بی عدالتی در معاملات بود که پس از بارها تلاش سازمان بورس و مدیران ارشد بازار سرمایه و مقاومت برخی افراد از منافع بی اندازه آن، بالاخره در چنین روزهایی از سال گذشته و در اوج روزهای خوش و پر بازده، از بازار سرمایه ایران حذف شد.

روزهایی که برخی از افراد در کارگزاری ها به دنبال بررسی خریدهای گروهی انجام شده و تصمیم گیری در مورد تخصیص یا عدم تخصیص آن به مشتریان سفارش دهنده یا دیگران بوده اند به تاریخ بازار سرمایه پیوسته است.

خرید گروهی یا اصطلاحا ددد سه حرفی است که در هیچ نام خانوادگی وجود ندارد، انتخاب شد؛ مشکلات خریدهای ددد به این دلیل ایجاد شد که در گذشته خریدها دستی و فرآیند تخصیص و خرید کند و زمان بر بود، این خرید گروهی حتی قبل از ورود سیستم جدید معاملات نیز وجود داشت اما سیستم نرم افزاری قبلی بورس که از یک شرکت کانادایی خریداری شده بود، بر اساس معاملات بورس کانادا که یک بازار معامله گر محور است طراحی و خریداری شده بود و در نتیجه قابلیت خرید گروهی نیز فعال بوده است.

در خرید گروهی، خریدار تمامی خریدهایی را که قصد دارد برای یک یا چند کد انجام دهد؛ تجمیع کرده و سپس دستور خرید گروهی با کد «ددد» را به معامله گر صادر می کرد.

تعداد سهام خریداری شده در این قالب، پس از ساعت معاملات با تشخیص خریدار و توسط کارگزار به کد یا کدهای مورد نظر تخصیص می یافت.

علت وجود خرید گروهی به دلیل کندی سیستم های سفارش خرید و فروش بوده است و به بهانه سرعت بخشی در معاملات، کارگزاران از خرید گروهی بهره می بردند.

تجربه ناموفق حذف کد خرید گروهی در مدیریت سابق

پس از تلاش هایی که در تابستان ۱۳۸۲ و در مدیریت عبده تبریزی و اعلام ممنوعیت استفاده از خرید گروهی انجام شد، مخالفت های شدیدی از حذف این رانت کارگزاران مطرح شد، تا در نهایت، این نتیجه حاصل شود که حذف معاملات گروهی فعلا به صلاح نیست.

بنابراین اولین تلاش های عملی پس از تصویب قانون بازار سرمایه برای حذف ددد به سال ۱۳۸۷ بر می گردد که ناموفق ماند؛ عده ای عمق کم بازار و حجم معاملات پایین، در کنار رکود نسبی بازار و همچنین اعتراض شدید کارگزاران را علت اصلی این شکست می دانند.

در این راستا کارگزاران مدافعان اصلی ددد بودند که سرعت در اجرای معاملات و خرید برای مشتریان متعدد مهمترین دفاع کارگزاران بوده است.

با این حال، در طی دو دهه عمر ددد تلاش های زیادی شد تا با موضوعاتی مانند مشکلات فنی در خصوص حذف ددد، این موضوع را مسکوت بگذارند، اما هیچ گاه به این سوال که چرا ۹۳ درصد خریدهای ددد به یک کد تخصیص داده می شود، پاسخی داده نشد.

در ادامه راه وزنه مخالفان ددد با استدلال هایی مانند کمک به سرعت معاملات سنگین تر شد، اما چالش هایی در این زمینه مطرح بود که، خریدهای گروهی عمدتا در صف های خرید بوده است و یا اینکه انتقادات از سوی برخی از سهامداران خرد در خصوص عدم تخصیص سهام به آن ها پس از خرید گروهی مطرح می شد و حجم قابل توجهی از شکایات را به خود اختصاص می داد.

انتقادات دیگری نیز به خرید گروهی وارد می شد به عبارتی عدم رعایت نوبت در معاملات، کاهش شفافیت معاملات، تخصیص غیرعادلانه سهام، تشکیل صف های خرید و فروش، خرید بدون سفارش، امکان عدم تخصیص سهام به سفارش دهنده و معاملات هیجانی از دیگر اشکالات بوده است.

بر اساس تحقیقات انجام شده، بازارهای مالی بین المللی، معمولا یا معامله گر محور (dealer base) و یا کارگزار محور (broker base) هستند؛ در بازارهای معامله گر محور، معامله گر می تواند به حساب خود معامله کند و این اختیار به معامله گر داده می شود تا خرید و فروش را انجام داده و پس از آن خرید و فروش ها را افراد تخصیص دهد، اما در بازارهای کارگزار محور که وظیفه اصلی کارگزاران دریافت و اجرای سفارشات مشتریان است، دادن اختیار خرید بدون سفارش و مشتری مشخص با ابهاماتی همراه بود.

بر این اساس مشکلات خرید گروهی ناشی از تضاد ماهیت آن با ساختار معاملاتی بازار سرمایه ایران دارد، به طوری که خرید گروهی ابزاری برای بازارهای معامله گر محور بوده و بازار سرمایه ایران، بازاری کارگزار محور بود که اجرای آن از ابتدا نیز موضوعیت نداشت.

بالاخره در آبان ۱۳۹۲ و کانون کارگزاران نیز با حذف خرید گروهی مخالفتی نکرد تا در قبال بقای آن در عرضه های اولیه و افزایش ساعات معاملات، در سایر بخش های بازار خرید گروهی حذف شود.

همانطور که اشاره شد، حذف خرید گروهی به افزایش عدالت در معاملات کمک شایانی کرد و تا حدودی هیجانات معامله گران کاهش داد و عدالت در اجرا و تخصیص صحیح سفارش به مشتریان به لطف حذف خرید گروهی محقق شد.

از سوی دیگر با حذف خرید گروهی، انتقال ریسک خریدهای اشتباه یا نامناسب معامله گران و مدیران سرمایه گذاری به مشتریان یا پرتفوهای دیگر از بین رفت تا از مسئله نمایندگی در این حوزه کاسته شود و تناسب منطقی بین ریسک و بازده فراهم شود.

* دغدغه دیگر بازار؛ کارمزدهای بالای خرید و فروش سهام

علی صالح آبادی، رئیس سازمان بورس طی ماه های اخیر برای ارائه گزارش عملکرد خود در بخش معاملات به حضور سرمایه گذاران آنلاین اشاره می کند و در آخرین اظهار نظر هم اعلام کرد که ۷۰ درصد تعداد معاملات بورس و فرابورس از بستر الکترونیکی و توسط سهامداران آنلاین انجام می شود.

با این حال سهامداران خرد همچنان دغدغه هایی مبنی بر کار مزد بالای کارگزاران و عدم کاهش آن دارند که پیش از این هم بارها توسط خبرنگار بورس فارس از متولیان بازار سرمایه مطالبه شده است.

با وجود برخط شدن معاملات و حذف کاغذ از سفارش تا صدور برگه سهام و عدم نیاز به نیروی انسانی اعم از پذیرش و معامله گر برای انجام معاملات در کارگزاری ها و انتقال آن به خود سهامداران و سیستم معاملات برخط، کاهش کارمزد معاملات آنلاین با توجه به کاهش هزینه ها منطقی است.

همچنین نظام پرداخت سود نقدی و روش های مختلف شرکت ها و حتی عدم ثبات رویه یک شرکت در سال های مختلف و در برخی از موارد، ممانعت شرکت ها در پرداخت سود نقدی و لزوم ورود سازمان بورس به عنوان مدعی العموم برای سهامداران در این خصوص احساس می شود.

عرضه های اولیه همچنان منشا اصلی سود برخی از افرادی است که در کارگزاری ها به تخصیص آن نزدیک هستند و همچنین سود غیرعادی عرضه های اولیه و عدم تخصیص عادلانه آن نیز چالشی است که با اقداماتی در خصوص تخصیص بخشی از معاملات به معامله گران برخط و همچنین محدودیت در تخصیص به کدها در مشتریان کارگزاری تا حدودی کاسته شده است، اما تا حذف کامل رانت در این حوزه، اقدامات بیشتری لازم است.


نظر کارشناس: تاثیر این خبر بر بازار غیرقابل پیش‌بینی است.
fyj
1393/08/17
0
/
0
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333