رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه
مطالب مهدی کارنامه حقیقی
ارتباطات مهدی کارنامه حقیقی
...

عنوان بلاگ : اطلاعاتی از صنعت فولاد
دسته : بورس اوراق بهادار


خلاصه صنعت فولاد یکی از پایه‌های مهم اقتصاد کشورها است و حتی می توان مصرف سرانه فولاد را به عنوان شاخصی جهت ارزیابی صنعتی بودن یک کشور برشمرد. امروزه در کشور ما نیز فولاد با حضور در بخش های مهم تولیدی و صنعتی کشور، نقش بسیار مهمی را ایفا می کند و همچنین این صنعت با حضور در بورس اوراق بهادار سبب شده است که سهم قابل توجهی از ارزش بازار متعلق به آن شود. با این شرایط در بلاگ پیش رو تلاش می شود که آشنایی ابتدایی با این صنعت برای کلیه مخاطبان صورت گیرد و ان شاء ا.. در بلاگ های بعدی به تحلیل شرکت ها پرداخته خواهد شد.

در این بلاگ ابتدا وضعیت جهانی صنعت فولاد را بررسی کرده و جایگاه ایران را در صنعت فولاد جهان و خاورمیانه تبیین خواهیم کرد. سپس به تحلیل وضعیت صنعت فولاد در کشور پرداخته و روشهای مختلف تولید فولاد را بررسی خواهیم کرد. در انتها نیز توضیح مختصری در مورد انواع محصولات فولادی داده خواهد شد.

تولید جهانی فولاد خام

در سال ۱۹۷۰ میلادی، مجموع فولاد تولید شده درجهان کمتر از ۶۰۰ میلیون تن در سال بوده است و این در حالی است که تولید سالیانه فولاد تا پایان سال ۲۰۱۳ بیش از ۱۶۴۹ میلیون تن گزارش شده است.

همان گونه که جداول بالا نشان می دهد در تمام این سال­ها لزوماً تولید جهانی فولاد افزایش نیافته و حتی در بعضی موارد، رشد تولید این محصولات منفی بوده است؛ همچنین نشان داده شده که در چند سال اخیر، تولید فولاد رشد بسیار زیادی داشته است. کشور چین نیز با حدود ۴۹/۸ درصد از تولید فولاد جهان در رتبه اول از لحاظ تولید قرار دارد. پس از آن کشور ژاپن با ۶/۷ و ایالات متحده با ۵/۲ درصد از تولید فولاد در جهان در مکان های دوم و سوم قرار دارند. کشور ایران نیز حدود یک درصد تولید فولاد در جهان را به خود اختصاص داده است که از این جهت در رتبه پانزدهم قرار دارد.

جایگاه فولاد ایران در خاورمیانه

با توجه به آمار موجود در سال ۲۰۱۳، از میان کشورهای خاورمیانه ایران با تولید ۱۵/۴ میلیون تن و عربستان سعودی با تولید ۵/۴ میلیون تن فولاد خام، مهمترین تولیدکنندگان هستند و این درحالی است که کشور قطر نیز در حدود ۲/۲ میلیون تن تولید داشته است. نکته جالب در مورد کشورهای خاورمیانه، درصد تولید و مصرف جهانی فولاد در این کشورهاست. در سال ۲۰۱۳، کشورهای خاورمیانه تنها موفق به تولید ۱/۶ درصد از فولاد جهان شده بودند و این در حالی است که مصرف فولاد جهان برای این کشورها بیشتر از میزان تولید آن ها گزارش شده است.

شرکت های تولید کننده فولاد ایران

از جمله مهمترین شرکت های تولیدکننده فولاد در کشور می توان به نام های زیر اشاره کرد:

۱- فولاد مبارکه - مهمترین محصول تولیدی آن ورق می باشد که در صنایع خودروسازی، لوله سازی، لوازم خانگی و ... کاربرد دارد.

۲- ذوب آهن اصفهان - مهمترین محصول تولیدی آن میلگرد و تیرآهن می باشد که عمدتا در صنعت ساختمان کاربرد دارد.

۳- فولاد خوزستان - مهمترین محصول تولیدی آن شمش فولاد خام می باشد که عمدتا به تولید کننده های فولادی که خطوط نورد دارند فروخته می شود.

۴- فولاد خراسان - مهمترین محصول تولیدی آن محصولات سبک ساختمانی می باشد که عمدتا در صنعت ساختمان کاربرد دارد.


فرآیند تولید فولاد

انتخاب روش بهینه تولید در صنعت فولاد از اهمت بسیار بالایی برخوردار است. موثر بودن پارامترهای مختلف فنی، اقتصادی، امکانات گوناگون مورد نیاز زیربنایی، مسائل زیست محیطی و ... خود مؤید پیچیده بودن دستیابی به فرآیند مورد استفاده می باشد. امروزه فولاد خام عمدتاً به دو روش تولید می گردد:

روش اول: تهیه چدن مذاب در کوره بلند و ساخت فولاد در کنورترهای اکسیژنی و ریخته گری مداوم فولاد مذاب

روش دوم: ذوب قراضه یا آهن اسفنجی در کوره های قوس الکتریکی و ریخته گری مداوم

در روش اول سنگ آهن پس از خردایش و دانه بندی بصورت ترکیبی از آگلومره و سنگ آهن دانه بندی شده پس از شارژ در کوره بلند بطور غیر مستقیم و از طریق کک احیاء می شود ولی در روش دوم پس از فرآوری و تولید کنسانتره و نهایتاً گندله، عملیات احیاء بصورت مستقیم و با عبور گازهای حاصل از شکست گاز طبیعی از لابلای گندله شارژ شده در کوره احیاء انجام می گیرد.

در حال حاضر بالغ بر ۶۳ درصد از تولید فولاد جهان بر اساس روش کوره بلند تولید می شود و در حدود ۳۳ درصد تولید آن بر اساس روش احیاء مستقیم انجام می شود. البته این نکته حایز اهمیت است که در حدود نیمی از فولاد جهان را کشور چین تولید می کند و تقریباً ۷۰ درصد تولید این کشور به روش کوره بلند می باشد، از این جهت بیشتر تولید فولاد در جهان به روش کوره بلند انجام می گیرد. از مقایسه روش های تولید فولاد در کشورهای مختلف جهان نکات زیر به دست می آید:

  • کشورهایی که دارای منابع گاز و قراضه بوده اند تمایل به تولید به روش قوس الکتریکی داشته اند.
  • کشورهایی که دارای منابع سنگ آهن و ذغال سنگ می باشند متمایل به روش کوره بلند هستند.
  • ضمنا غالب کشور هایی که دارای منابع ذغال سنگ هستند نظیر آمریکا، روسیه، هندوستان، استرالیا، آفریقای جنوبی و ... در سالیان اخیر گرایش بیشتری به استفاده از روش کوره قوس الکتریکی داشته اند.

در کشور ما نیز از ابتدای تولد صنعت فولاد علی رغم اجماع مناسب در زمینه توسعه این صنعت به دلیل بهره­ مند بودن کشور از منابع و ذخایر مناسب سنگ آهن و گاز و نیز تا حدودی ذغال سنگ، انتخاب روش برتر همواره محل مناقشه فنی کارشناسان و متولیان این بخش از صنعت بوده است. اگرچه در سال های گذشته به دلیل ارزان بودن قیمت حامل های انرژی توجیه انتخاب تولید فولاد به روش احیاء مستقیم آسانتر بوده ولی با توجه به اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها به طور طبیعی موضوع انتخاب روش برتر از حساسیت و اهمیت بیشتری برخوردار گردیده است.

انواع محصولات فولادی

این ۴ محصول، کالاهای فولادی نیمه ساخته محسوب می شوند که برای تبدیل شدن به محصول نهایی بایستی یک یا چند مرحله ی دیگر فرآوری شوند. تفاوت این محصولات در ابعاد و شکل سطح مقطع آنهاست.

۱- شمش (Ingot): طول این محصول کمتر از 2 متر است و ابعاد آن برای حمل و نقل فولاد و انبار کردن آن بهینه شده است. شکل سطح مقطع عرضی آن ذوزنقه شکل است.

۲- بیلت (Billet): بیلت بر خلاف شمش طویل است و سطح مقطع آن دایره یا مربعی با عرضی کمتر از 15 cm است. بیلت از طریق ریخته گری مستقیم، اکستروژن (بیرون رانی) و یا از طریق نورد شمش بدست می آید. از بیلت بیشتر برای تولید میلگرد و سیم استفاده می شود.

۳- بلوم (Bloom): اگر عرض بیلت بیش از 15 cm (یا سطح مقطع آن بیش از 230 cm2) باشد آن را بلوم می نامند و به همین دلیل معمولاً این دو کالا را در یک دسته (بلوم و بیلت) جای می دهند. از بلوم برای ساخت ریل، تیر آهن، قوطی و ... استفاده می شود.

۴- سلب یا اسلب (Slab): سطح مقطع اسلب بر خلاف بلوم و بیلت مربعی نیست بلکه مستطیلی است. از اسلب برای ساخت ورق های فولادی، صفحه و ... استفاده می شود.

منابع:
  • www.ifb.ir
  • www.codal.ir
  • www.eghtesadnews.com
  • www.worldsteel.org

خلاصه صنعت فولاد یکی از پایه‌های مهم اقتصاد کشورها است و حتی می توان مصرف سرانه فولاد را به عنوان شاخصی جهت ارزیابی صنعتی بودن یک کشور برشمرد. امروزه در کشور ما نیز فولاد با حضور در بخش های مهم تولیدی و صنعتی کشور، نقش بسیار مهمی را ایفا می کند و همچنین این صنعت با حضور در بورس اوراق بهادار سبب شده است که سهم قابل توجهی از ارزش بازار متعلق به آن شود. با این شرایط در بلاگ پیش رو تلاش می شود که آشنایی ابتدایی با این صنعت برای کلیه مخاطبان صورت گیرد و ان شاء ا.. در بلاگ های بعدی به تحلیل شرکت ها پرداخته خواهد شد.

در این بلاگ ابتدا وضعیت جهانی صنعت فولاد را بررسی کرده و جایگاه ایران را در صنعت فولاد جهان و خاورمیانه تبیین خواهیم کرد. سپس به تحلیل وضعیت صنعت فولاد در کشور پرداخته و روشهای مختلف تولید فولاد را بررسی خواهیم کرد. در انتها نیز توضیح مختصری در مورد انواع محصولات فولادی داده خواهد شد.

تولید جهانی فولاد خام

در سال ۱۹۷۰ میلادی، مجموع فولاد تولید شده درجهان کمتر از ۶۰۰ میلیون تن در سال بوده است و این در حالی است که تولید سالیانه فولاد تا پایان سال ۲۰۱۳ بیش از ۱۶۴۹ میلیون تن گزارش شده است.

همان گونه که جداول بالا نشان می دهد در تمام این سال­ها لزوماً تولید جهانی فولاد افزایش نیافته و حتی در بعضی موارد، رشد تولید این محصولات منفی بوده است؛ همچنین نشان داده شده که در چند سال اخیر، تولید فولاد رشد بسیار زیادی داشته است. کشور چین نیز با حدود ۴۹/۸ درصد از تولید فولاد جهان در رتبه اول از لحاظ تولید قرار دارد. پس از آن کشور ژاپن با ۶/۷ و ایالات متحده با ۵/۲ درصد از تولید فولاد در جهان در مکان های دوم و سوم قرار دارند. کشور ایران نیز حدود یک درصد تولید فولاد در جهان را به خود اختصاص داده است که از این جهت در رتبه پانزدهم قرار دارد.

جایگاه فولاد ایران در خاورمیانه

با توجه به آمار موجود در سال ۲۰۱۳، از میان کشورهای خاورمیانه ایران با تولید ۱۵/۴ میلیون تن و عربستان سعودی با تولید ۵/۴ میلیون تن فولاد خام، مهمترین تولیدکنندگان هستند و این درحالی است که کشور قطر نیز در حدود ۲/۲ میلیون تن تولید داشته است. نکته جالب در مورد کشورهای خاورمیانه، درصد تولید و مصرف جهانی فولاد در این کشورهاست. در سال ۲۰۱۳، کشورهای خاورمیانه تنها موفق به تولید ۱/۶ درصد از فولاد جهان شده بودند و این در حالی است که مصرف فولاد جهان برای این کشورها بیشتر از میزان تولید آن ها گزارش شده است.

شرکت های تولید کننده فولاد ایران

از جمله مهمترین شرکت های تولیدکننده فولاد در کشور می توان به نام های زیر اشاره کرد:

۱- فولاد مبارکه - مهمترین محصول تولیدی آن ورق می باشد که در صنایع خودروسازی، لوله سازی، لوازم خانگی و ... کاربرد دارد.

۲- ذوب آهن اصفهان - مهمترین محصول تولیدی آن میلگرد و تیرآهن می باشد که عمدتا در صنعت ساختمان کاربرد دارد.

۳- فولاد خوزستان - مهمترین محصول تولیدی آن شمش فولاد خام می باشد که عمدتا به تولید کننده های فولادی که خطوط نورد دارند فروخته می شود.

۴- فولاد خراسان - مهمترین محصول تولیدی آن محصولات سبک ساختمانی می باشد که عمدتا در صنعت ساختمان کاربرد دارد.


فرآیند تولید فولاد

انتخاب روش بهینه تولید در صنعت فولاد از اهمت بسیار بالایی برخوردار است. موثر بودن پارامترهای مختلف فنی، اقتصادی، امکانات گوناگون مورد نیاز زیربنایی، مسائل زیست محیطی و ... خود مؤید پیچیده بودن دستیابی به فرآیند مورد استفاده می باشد. امروزه فولاد خام عمدتاً به دو روش تولید می گردد:

روش اول: تهیه چدن مذاب در کوره بلند و ساخت فولاد در کنورترهای اکسیژنی و ریخته گری مداوم فولاد مذاب

روش دوم: ذوب قراضه یا آهن اسفنجی در کوره های قوس الکتریکی و ریخته گری مداوم

در روش اول سنگ آهن پس از خردایش و دانه بندی بصورت ترکیبی از آگلومره و سنگ آهن دانه بندی شده پس از شارژ در کوره بلند بطور غیر مستقیم و از طریق کک احیاء می شود ولی در روش دوم پس از فرآوری و تولید کنسانتره و نهایتاً گندله، عملیات احیاء بصورت مستقیم و با عبور گازهای حاصل از شکست گاز طبیعی از لابلای گندله شارژ شده در کوره احیاء انجام می گیرد.

در حال حاضر بالغ بر ۶۳ درصد از تولید فولاد جهان بر اساس روش کوره بلند تولید می شود و در حدود ۳۳ درصد تولید آن بر اساس روش احیاء مستقیم انجام می شود. البته این نکته حایز اهمیت است که در حدود نیمی از فولاد جهان را کشور چین تولید می کند و تقریباً ۷۰ درصد تولید این کشور به روش کوره بلند می باشد، از این جهت بیشتر تولید فولاد در جهان به روش کوره بلند انجام می گیرد. از مقایسه روش های تولید فولاد در کشورهای مختلف جهان نکات زیر به دست می آید:

  • کشورهایی که دارای منابع گاز و قراضه بوده اند تمایل به تولید به روش قوس الکتریکی داشته اند.
  • کشورهایی که دارای منابع سنگ آهن و ذغال سنگ می باشند متمایل به روش کوره بلند هستند.
  • ضمنا غالب کشور هایی که دارای منابع ذغال سنگ هستند نظیر آمریکا، روسیه، هندوستان، استرالیا، آفریقای جنوبی و ... در سالیان اخیر گرایش بیشتری به استفاده از روش کوره قوس الکتریکی داشته اند.

در کشور ما نیز از ابتدای تولد صنعت فولاد علی رغم اجماع مناسب در زمینه توسعه این صنعت به دلیل بهره­ مند بودن کشور از منابع و ذخایر مناسب سنگ آهن و گاز و نیز تا حدودی ذغال سنگ، انتخاب روش برتر همواره محل مناقشه فنی کارشناسان و متولیان این بخش از صنعت بوده است. اگرچه در سال های گذشته به دلیل ارزان بودن قیمت حامل های انرژی توجیه انتخاب تولید فولاد به روش احیاء مستقیم آسانتر بوده ولی با توجه به اجرای قانون هدفمند کردن یارانه ها به طور طبیعی موضوع انتخاب روش برتر از حساسیت و اهمیت بیشتری برخوردار گردیده است.

انواع محصولات فولادی

این ۴ محصول، کالاهای فولادی نیمه ساخته محسوب می شوند که برای تبدیل شدن به محصول نهایی بایستی یک یا چند مرحله ی دیگر فرآوری شوند. تفاوت این محصولات در ابعاد و شکل سطح مقطع آنهاست.

۱- شمش (Ingot): طول این محصول کمتر از 2 متر است و ابعاد آن برای حمل و نقل فولاد و انبار کردن آن بهینه شده است. شکل سطح مقطع عرضی آن ذوزنقه شکل است.

۲- بیلت (Billet): بیلت بر خلاف شمش طویل است و سطح مقطع آن دایره یا مربعی با عرضی کمتر از 15 cm است. بیلت از طریق ریخته گری مستقیم، اکستروژن (بیرون رانی) و یا از طریق نورد شمش بدست می آید. از بیلت بیشتر برای تولید میلگرد و سیم استفاده می شود.

۳- بلوم (Bloom): اگر عرض بیلت بیش از 15 cm (یا سطح مقطع آن بیش از 230 cm2) باشد آن را بلوم می نامند و به همین دلیل معمولاً این دو کالا را در یک دسته (بلوم و بیلت) جای می دهند. از بلوم برای ساخت ریل، تیر آهن، قوطی و ... استفاده می شود.

۴- سلب یا اسلب (Slab): سطح مقطع اسلب بر خلاف بلوم و بیلت مربعی نیست بلکه مستطیلی است. از اسلب برای ساخت ورق های فولادی، صفحه و ... استفاده می شود.

منابع:
  • www.ifb.ir
  • www.codal.ir
  • www.eghtesadnews.com
  • www.worldsteel.org
1394/01/19 از نهایت‌نگر
0
/
19
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333