رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه
مطالب الهام کاظمی
...
الهام کاظمی
@e.kazemi2011
61

عنوان بلاگ : رکود اقتصادی از عوامل بروز تا افق زمانی خروج از آن


خلاصه رکود به حالتی اطلاق می شود که طی 2 دوره 3 ماهه کشور رشد اقتصادی منفی را تجربه کند. میتوان رکود را اینگونه بیان کرد که کشور در سطح وسیعی از فعالیت های اقتصادی دچار کاهش معناداری شود و این پدیده مدت زیادی به طول بیانجامد و درمان نشود. عوامل بسیاری در پدید آوردن این رکود و ریشه دار شدن آن نقش داشته اند. از جمله روند کاهشی قیمت نفت، تحریم های مالی ونفتی و... اشاره کرد که در این بلاگ به تفضیل به این موضوع پرداخته شده است.

رکود به حالتی اطلاق می شود که طی ۲ دوره ۳ ماهه کشور رشد اقتصادی منفی را تجربه کند. میتوان رکود را اینگونه بیان کرد که کشور در سطح وسیعی از فعالیت های اقتصادی دچار کاهش معناداری شود و این پدیده مدت زیادی به طول بیانجامد و درمان نشود. در این شرایط حجم تولید کاهش می یابد زیرا به دلایل مختلف درآمد خانوارها به شدت کاهش یافته و قدرت خرید و تقاضای آنها را با مشکل مواجه میکند. در این شرایط اضافه تولید پدید می آیدزیرا در بازار مشتری وجود ندارد و کالاهای ساخته شده فروش نمی رود ( وضعیتی که اکنون در صنایع مختلف مانند سیمان، فولاد و ... شاهد هستیم). این موضوع حتی در برخی موارد منجر به تعطیلی واحدهای تولیدی شده و این خود به موضوع رکود دامن میزند. مجموع این عوامل تاثیر خود را بر تولید، درآمد، اشتغال و تجارت نشان می دهد.

با این تفاسیر میتوان عوامل مختلفی را که باعث پدیدار شدن وضعیت رکود فعلی در طول زمان شده است را بیان کرد:

۱) در درجه اول کاهش قیمت نفت طی چند سال اخیر و به طبع کاهش درآمد دولت را می توان اصلی ترین عامل بر شمرد. برای مثال فرض کنید سرپرست خانواری حقوق ماهانه ۳ میلیون تومان داشته و به راحتی مخارج خانواده را تامین میکرده است. سپس به خاطر برخی شرایط به وجود آمده ناگهان حقوق به یک سوم کاهش یابد مسلماً این کاهش، شرایط را برای به وجود آمدن بحران در آن خانوار آماده می کند زیرا سرپرست خانوار دیگر قادر نیست با این درآمد مخارج را پوشش دهدو بنابراین مجبور است از برخی هزینه ها چشم پوشی کند. در دولت نیز مکانیسم به همین صورت است. کاهش درآمد دولت منجر به کاهش پروژه های عمرانی می شود و این موضوع بر سایر بخش ها تاثیر میگذارد. همچنین این مسئله منجر به کاهش درآمد حاصل از صادرات غیر نفتی شامل محصولات پتروشیمی و میعانات گازی می شود زیرا با کاهش قیمت نفت، قیمت این محصولات که بخش عمده درآمد صادراتی را تشکیل می دهد کاهش می یابد.

۲) موضوع دوم سیاست های انقباضی دولت طی سال های اخیر است. در سیاست پولی انقباضی هدف کاهش تورم است که از طریق کاهش عرضه پول این هدف را دنبال می کند. در این سیاست نرخ بهره را برای تثبیت و کاهش قیمت ها بالا نگه می دارند. این وضعیت بتعث شده که از یک طرف کمبود تقاضای خانوارها منجر به وضعیت بحرانی شرکت های تولیدی شود و از طرف دیگر این شرکت ها برای رونق کسب و کار خود به دلیل گران بودن وام نتوانند پول مورد نیاز خود را تامین کنند و مشکل مضاعف می شود. همچنین خانوارها با توجه به شرایط موجود برای اینکه بتوانند درآمد تضمین شده ای داشته باشندپول خود را در بانک ها پس انداز میکنند و باز هم پول از چرخه خارج میگردد.

ولی باید در نظر داشت که در شرایط کنونی بالا نگه داشتن نرخ بهره اشتباه است و عدم کاهش آن شرایط را به سمت رکود بیشتر هدایت میکند. دولت نیز کاملا به این موضوع آگاه است و میداند در شرایط فعلی بالا نگه داشتن نرخ بهره به صلاح نیست اما مجموعه عوامل دیگری دولت را مجبور به بالا نگه داشتن نرخ بهره در شرایط کنونی کرده است. که از جمله می توان به فعالیت موسسات عیر مجاز و وضعیت نامناسب مالی بانکها اشاره کرد.

۳) عامل سوم بحث لغو تحریم ها است. اکثر مردم و فعالین اقتصادی منتظر روزی هستند که این تحریم ها لغو شود و آن ها بتوانند نیازهای مصرفی خود را با هزینه کمتر تامین کنند و به این امید مصرف کنونی را به تعویق می اندازند که این نیز به ریشه دار شدن مسئله رکود دامن میزند.

۴) مورد چهارم می توان به وضعیت اقتصادی جهان و تاثیر آن بر بازار داخلی اشاره کرد. در حال حاضر رکود اقتصادی که دامن گیر اقتصاد چین و منطقه یورو است موجب شده که قیمت کودیتی ها کاهش یابد و این امر موجب تشدید رکود داخلی شده است. همچنین موضوع کاهش نرخ بهره آمریکا که به شدت در این روزها مطرح بوده و احتمال عملی شدن آن زیاد است سبب افزایش نرخ جهانی دلار شده و به طبع ارزش سایر پول ها در مقابل آن کاهش یافته و این امر منجر به کاهش قیمت کمودیتی ها که به دلار قیمت گذاری می شوند شده است. در نتیجه این عوامل سبب کاهش قیمت در داخل و کاهش تقاضای صادراتی شده است. همچنین وجود شرایط سیاسی و عواملی مانند جنگ در کشورهایی که عمده صادرات ما به آنها انجام می شود نیز به کاهش تقاضای صادراتی ما دامن زده است.

۵) فعالیت موسسات مالی غیر مجاز و اعطای سود بالا به سپرده ها توسط آنها مطرح است. زیرا سبب جذب بخش عمده از سپرده مردم و خروج پول از چرخه تولید شده است. همچنین در بحث مطالبات مشکوک الوصول بانکها و بنگاه داری آنها و عدم وجود شرایط مناسب برای خروج از این وضعیت و بدهی که دولت به پیمانکاران دارد تنگناهای مالی کنونی را پدید آورده است.

در کل می توان گفت که مجموعه این عوامل ایجاد رکود فعلی در اقتصاد را سبب شده است. اما اینکه چه موقع این رکود برطرف می شود بستگی به شرایط مختلف دارد از جمله بررسی بودجه ۹۵ که به زودی ارائه می شود، اثر لغو تحریم ها، رویه مبارزه با موسسات مالی غیر مجاز، بحث افزایش نرخ دلار و تک نرخی کردن آن به چه شکلی اتفاق می افتد. دولت در حال حاضر بسته خروج از رکود را در مرحله اجرا دارد و با توجه به رخ دادن سایر شرایط باید منتظر بود و دید که تا چه اندازه می تواند در برطرف کردن رکود فعلی موثر باشد.

منابع:
  • نگارنده:الهام کاظمی

خلاصه رکود به حالتی اطلاق می شود که طی 2 دوره 3 ماهه کشور رشد اقتصادی منفی را تجربه کند. میتوان رکود را اینگونه بیان کرد که کشور در سطح وسیعی از فعالیت های اقتصادی دچار کاهش معناداری شود و این پدیده مدت زیادی به طول بیانجامد و درمان نشود. عوامل بسیاری در پدید آوردن این رکود و ریشه دار شدن آن نقش داشته اند. از جمله روند کاهشی قیمت نفت، تحریم های مالی ونفتی و... اشاره کرد که در این بلاگ به تفضیل به این موضوع پرداخته شده است.

رکود به حالتی اطلاق می شود که طی ۲ دوره ۳ ماهه کشور رشد اقتصادی منفی را تجربه کند. میتوان رکود را اینگونه بیان کرد که کشور در سطح وسیعی از فعالیت های اقتصادی دچار کاهش معناداری شود و این پدیده مدت زیادی به طول بیانجامد و درمان نشود. در این شرایط حجم تولید کاهش می یابد زیرا به دلایل مختلف درآمد خانوارها به شدت کاهش یافته و قدرت خرید و تقاضای آنها را با مشکل مواجه میکند. در این شرایط اضافه تولید پدید می آیدزیرا در بازار مشتری وجود ندارد و کالاهای ساخته شده فروش نمی رود ( وضعیتی که اکنون در صنایع مختلف مانند سیمان، فولاد و ... شاهد هستیم). این موضوع حتی در برخی موارد منجر به تعطیلی واحدهای تولیدی شده و این خود به موضوع رکود دامن میزند. مجموع این عوامل تاثیر خود را بر تولید، درآمد، اشتغال و تجارت نشان می دهد.

با این تفاسیر میتوان عوامل مختلفی را که باعث پدیدار شدن وضعیت رکود فعلی در طول زمان شده است را بیان کرد:

۱) در درجه اول کاهش قیمت نفت طی چند سال اخیر و به طبع کاهش درآمد دولت را می توان اصلی ترین عامل بر شمرد. برای مثال فرض کنید سرپرست خانواری حقوق ماهانه ۳ میلیون تومان داشته و به راحتی مخارج خانواده را تامین میکرده است. سپس به خاطر برخی شرایط به وجود آمده ناگهان حقوق به یک سوم کاهش یابد مسلماً این کاهش، شرایط را برای به وجود آمدن بحران در آن خانوار آماده می کند زیرا سرپرست خانوار دیگر قادر نیست با این درآمد مخارج را پوشش دهدو بنابراین مجبور است از برخی هزینه ها چشم پوشی کند. در دولت نیز مکانیسم به همین صورت است. کاهش درآمد دولت منجر به کاهش پروژه های عمرانی می شود و این موضوع بر سایر بخش ها تاثیر میگذارد. همچنین این مسئله منجر به کاهش درآمد حاصل از صادرات غیر نفتی شامل محصولات پتروشیمی و میعانات گازی می شود زیرا با کاهش قیمت نفت، قیمت این محصولات که بخش عمده درآمد صادراتی را تشکیل می دهد کاهش می یابد.

۲) موضوع دوم سیاست های انقباضی دولت طی سال های اخیر است. در سیاست پولی انقباضی هدف کاهش تورم است که از طریق کاهش عرضه پول این هدف را دنبال می کند. در این سیاست نرخ بهره را برای تثبیت و کاهش قیمت ها بالا نگه می دارند. این وضعیت بتعث شده که از یک طرف کمبود تقاضای خانوارها منجر به وضعیت بحرانی شرکت های تولیدی شود و از طرف دیگر این شرکت ها برای رونق کسب و کار خود به دلیل گران بودن وام نتوانند پول مورد نیاز خود را تامین کنند و مشکل مضاعف می شود. همچنین خانوارها با توجه به شرایط موجود برای اینکه بتوانند درآمد تضمین شده ای داشته باشندپول خود را در بانک ها پس انداز میکنند و باز هم پول از چرخه خارج میگردد.

ولی باید در نظر داشت که در شرایط کنونی بالا نگه داشتن نرخ بهره اشتباه است و عدم کاهش آن شرایط را به سمت رکود بیشتر هدایت میکند. دولت نیز کاملا به این موضوع آگاه است و میداند در شرایط فعلی بالا نگه داشتن نرخ بهره به صلاح نیست اما مجموعه عوامل دیگری دولت را مجبور به بالا نگه داشتن نرخ بهره در شرایط کنونی کرده است. که از جمله می توان به فعالیت موسسات عیر مجاز و وضعیت نامناسب مالی بانکها اشاره کرد.

۳) عامل سوم بحث لغو تحریم ها است. اکثر مردم و فعالین اقتصادی منتظر روزی هستند که این تحریم ها لغو شود و آن ها بتوانند نیازهای مصرفی خود را با هزینه کمتر تامین کنند و به این امید مصرف کنونی را به تعویق می اندازند که این نیز به ریشه دار شدن مسئله رکود دامن میزند.

۴) مورد چهارم می توان به وضعیت اقتصادی جهان و تاثیر آن بر بازار داخلی اشاره کرد. در حال حاضر رکود اقتصادی که دامن گیر اقتصاد چین و منطقه یورو است موجب شده که قیمت کودیتی ها کاهش یابد و این امر موجب تشدید رکود داخلی شده است. همچنین موضوع کاهش نرخ بهره آمریکا که به شدت در این روزها مطرح بوده و احتمال عملی شدن آن زیاد است سبب افزایش نرخ جهانی دلار شده و به طبع ارزش سایر پول ها در مقابل آن کاهش یافته و این امر منجر به کاهش قیمت کمودیتی ها که به دلار قیمت گذاری می شوند شده است. در نتیجه این عوامل سبب کاهش قیمت در داخل و کاهش تقاضای صادراتی شده است. همچنین وجود شرایط سیاسی و عواملی مانند جنگ در کشورهایی که عمده صادرات ما به آنها انجام می شود نیز به کاهش تقاضای صادراتی ما دامن زده است.

۵) فعالیت موسسات مالی غیر مجاز و اعطای سود بالا به سپرده ها توسط آنها مطرح است. زیرا سبب جذب بخش عمده از سپرده مردم و خروج پول از چرخه تولید شده است. همچنین در بحث مطالبات مشکوک الوصول بانکها و بنگاه داری آنها و عدم وجود شرایط مناسب برای خروج از این وضعیت و بدهی که دولت به پیمانکاران دارد تنگناهای مالی کنونی را پدید آورده است.

در کل می توان گفت که مجموعه این عوامل ایجاد رکود فعلی در اقتصاد را سبب شده است. اما اینکه چه موقع این رکود برطرف می شود بستگی به شرایط مختلف دارد از جمله بررسی بودجه ۹۵ که به زودی ارائه می شود، اثر لغو تحریم ها، رویه مبارزه با موسسات مالی غیر مجاز، بحث افزایش نرخ دلار و تک نرخی کردن آن به چه شکلی اتفاق می افتد. دولت در حال حاضر بسته خروج از رکود را در مرحله اجرا دارد و با توجه به رخ دادن سایر شرایط باید منتظر بود و دید که تا چه اندازه می تواند در برطرف کردن رکود فعلی موثر باشد.

منابع:
  • نگارنده:الهام کاظمی
1394/09/10 از نهایت‌نگر
0
/
16
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333