رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه
مطالب الهام کاظمی
...
الهام کاظمی
@e.kazemi2011
232

عنوان بلاگ : اثر بی قاعدگی های تقویمی بر بورس اوراق بهادار
دسته : بورس اوراق بهادار


خلاصه هر سرمایه گـذار بـا ورود بـه بـازار سـعی دارد، بازدهی خود را متناسب با ریسک حداکثر نماید، لذا، در اولین گام به دنبال این است که بتواند بازدهی خود را در سطح معین ریسک افزایش دهـد و یـا ریسـک خود را در سطح معین بازده کاهش دهد. این انگیـزه ها براي دستیابی به سود آربیتراژي و به اصطلاح سود بدون ریسک، بازار را به سمت بازار کارا نزدیک کرد. یکی از عوامل تاثیر گذار بر این بازار بی قاعدگی های تقویمی است.

در مورد الگوها یا بیقاعدگی های فصلی در بازارهای مالی از جمله بازار سهام و اوراق قرضه شواهد و مدارک زیادی از نیم قرن گذشته تا کنون در دست است. در میان محافل علمی و تجربی بحث های زیادی پیرامون این الگوها و شناسایی، تأیید و یا رد آنها صورت گرفته است. مطابق فرضیه بازارکارآ، قیمت سهام در یک بازار کارآ همواره به صورت تصادفی تغییر می یابد که دلیل آن نیز پاسخ قیمت سهام به اطلاعاتی است که به گونه ای تصادفی در طول زمان منتشر و عرضه می شود. حال اگر خود زمان عامل تغییر دهندة قیمت سهام باشد؛ بگونه ای که در طول دورة خاص، علاوه بر اطلاعات عرضه شده (به صورت تصادفی) زمان نیز برتغییر قیمت سهام مؤثر باشد و ماهیت تصادفی بودن رفتار بازار را تغییر دهد، اینگونه الگوها به فرضیه بازار کارآ خدشه وارد کرده و نوعی بیقاعدگی از آن شکل می گیرد. به اینگونه اثرات، اثرات تقویمی یا بیقاعدگیهای تقویمی گفته میشود در زیر نمونه هایی از این بیقاعدگی های تقویمی ذکر شده است:

۱- اثر چرخش سیاسی: معمولاً در سال نخست و سال پایانی دورة اجرایی یک دولت (رئیس جمهور) بازارهای مالی بازده های غیرعادی بالاتری نسبت به سایر سالها تجربه می کنند. بنابراین سرمایه گذاران با اتخاذ تصمیم ، به موقع زمان خرید و فروش خود را با این زمان تنظیم می کنند. عدم تثبیت سیاست های اقتصادی یک دولت در سال نخست کاری خود و ابهام در سیستم اجرایی دولت آینده در سال پایانی یک دولت سبب می شود نوسانپذیری بازارهای مالی بیشتر شده و بازده تعدیل شده با ریسک بالاتری نسبت به سایر سال ها کسب شود.

۲- اثر تابستان: یکی از اولین اثرات تقویمی که مورد توجه محققان و تحلیلگران مالی قرار گرفت اثر تابستان است. " واچتل " شواهدی را در بازار سهام یافت که ، قیمت ها در فصل تابستان رشدی بیشتر نسبت به سایر فصول از خود نشان می دهند.

۳- اثر روزهای تعطیل یا اثر قبل از روزهای تعطیل: مطالعات زیادی در کشورهای مختلف انجام شده که در آن شواهدی دال بر وجود بازدههای غیرعادی بالا در روزهای قبل از تعطیلات رسمی یافت می شود. "لیانو" شواهدی از این امر را در بازارهای خارج از بورس OTC نشان داد. بیشتر این مطالعات در بازارهای سهام آمریکا انجام شده و اکثر آنها وجود چنین اثری ؛ یعنی بازده های غیرعادی طی چند روز قبل از تعطیلات رسمی را تأیید کرده اند.

۴- اثر روزهای آخر هفته: اثر روزهای هفته به وجود الگوهایی در بازدهی سهام در گذشته اشاره دارد که این الگو به روزهای ویژه هفته مربوط می شود. چنین روابطی بطور عمده در آمریکا تصدیق شده است به نحوی که آخرین روزهای معاملاتی هفته با بازدهی غیرعادی مثبت همراه است؛ درحالیکه دوشنبه؛ یعنی اولین روز معاملاتی هفته با بازدهی کمتر از روزهای دیگر و حتی بازدهی منفی مشخص می شود. وجود چنین اثری خود می تواند شاهدی بر این مدعا باشد که بازدهی در روزهای مختلف هفته مستقل نبوده و در تقابل با تئوری گشت تصادفی قرار می گیرد. اگر اثر روزهای هفته وجود نداشته باشد، بایستی بازدهی در پایان هر روز هفته یکسان و برابر باشد ولی تحقیقات نشان می دهد که استفاده از بعضی الگوهای روزانه می تواند به ایجاد بازدهی اضافی منجر گردد.

۵- اثر چرخش ماه: آریل در سال 1987 برای اولین بار الگوی گردش ماه را برای شاخص سهام آمریکا در طول سالهای 1963-81 آزمون نمود. او از مدل رگرسیون دارای متغیرهای مجازی برای آزمون فرضیه اش استفاده کرد. وی ماه های مبادله سهام را به دو نیمه تقسیم نمود؛ به طوری که نیمه اول هر ماه با روز آخر کاری ماه قبل شروع می شد. با بررسی داده های مربوط به شاخص بورس نیویورک وی دریافت که برای نیمه نخست ماه های تقویمی متوسط بازده سهام بطور معنادار مثبت و برای نیمه دوم ماه های تقویمی منفی است.

۶- اثر ماه های خاص سال. اثر پایان سال ( اثر ژانویه، اثر دسامبر):اثر ماه های سال یا به تعبیر دیگر اثرات آخر سال مورد توجه بیشتر محققان قرار گرفته است و اصلیترین حوزة بررسی در مطالعات کاربردی بیقاعدگی های بازار را به خود اختصاص داده است. طی سال های گذشته مطالعات زیادی بیانگر آن بوده اند که بازدهی سهام؛ بخصوص سهام شرکت های کوچک در نخستین ماه سال میلادی نسبت به سایر ماه ها بطور معناداری بیشتر است. بنابراین این پدیده که در بسیاری از بازارهای مالی دنیا مورد بررسی قرار گرفته است؛ به اثر ژانویه معروف است. همچنین آنچه در آخرین ماه سال در بازارهای مالی بسیاری از کشورها دیده شده و مورد بررسی قرار گرفته؛ وجود پدیده در جهت عکس اثر ژانویه است که به اثر دسامبر مشهور می باشد. این اثر نیز بیان می دارد میانگین بازدهی سهام در آخرین ماه سال نسبت به سایر ماه ها کمتر است. برخی از عواملی که در شکل گیری اثرات مذکور در بازار سهام مورد توجه قرار گرفته به صورت زیر بیان می شود:

الف) فرضیه انتقال ضرر مالیاتی: یکی از دلایلی که بطور چشمگیر در تمامی مطالعات به عنوان عامل اصلی ظهور پدیده دسامبر و ژانویه به چشم میخورد، فرضیه انتقال ضرر مالیاتی است. سرمایه گذاران با نزدیک شدن پایان سال، سهامی را که در طول سال کاهش ارزش داشته را می فروشند تا از مالیات هایشان بکاهند. به همین دلیل، قیمت سهام به دلیل افزایش عرضه، کاهش می یابد. با پایان سال و در ماه ژانویه فشار فروش بتدریج کم شده و قیمت ها به سطوح تعادلیشان باز می گردند که نتیجه این فرآیند ایجاد بازدهی بیشتر در اوایل ژانویه است.

ب) فرضیه آرایش پرتفوی: دلیل دیگری که برای اثر ژانویه مطرح شده این است که معمولاّ مدیران صندوق های سرمایه گذاری تمایل دارند گزارش سالانه عملکرد شرکت، گزارشی مطلوب و مورد پسند سرمایه گذاران باشد. به طوری که در لیست شرکت های موجود در پرتفوی آنها از سهام شرکت هایی که طی سال کاهش ارزش شدیدی داشته اند، خبری نباشد. بنابراین دست به آرایش پرتفوی خود نموده و اقدام به فروش سهام کاهش ارزش یافته می نمایند.

ج) فرضیه اطلاعاتی: نکته قابل توجه دیگری که می توان به عنوان یکی دیگر از دلایل اثر ژانویه عنوان کرد، فرضیه اطلاعاتی و انتشار اطلاعات است. "رزف و کینی" با تأیید اثر ژانویه اظهار داشتند که ژانویه ماهی است که شرکت ها مجبورند گزارشات مهم مالی مانند صورت های مالی و گزارشات حسابداری سالانه خود را به اطلاع عموم و بورس اوراق بهادار برسانند. بنابراین در این ماه عدم قطعیت ها و احتمالات ناشی از گزارشات مالی و اخبار خوب یا بد همراه با آنها به چشم میخورد.

د) فرضیه افزایش نقدینگی: افزایش گسترده فعالیت های تجاری و بازرگانی در دوره های نزدیک به پایان سال مالی، سبب کسب سودهای سرشار در ماه دسامبر برای صاحبان اینگونه فعالیت ها می شود، در نتیجه مقدار زیادی از این نقدینگی به ماه ژانویه منتقل می گردد. همچنین در ژانویه به علت دریافت پاداش، حقوق و مستمرات بازنشستگی، خانوارها نقدینگی مناسب تری نسبت به سایر ماه ها در اختیار دارند.

منابع:
  • http://www.ensani.ir/storage/Files/20120318131328-1001-35.pdf

خلاصه هر سرمایه گـذار بـا ورود بـه بـازار سـعی دارد، بازدهی خود را متناسب با ریسک حداکثر نماید، لذا، در اولین گام به دنبال این است که بتواند بازدهی خود را در سطح معین ریسک افزایش دهـد و یـا ریسـک خود را در سطح معین بازده کاهش دهد. این انگیـزه ها براي دستیابی به سود آربیتراژي و به اصطلاح سود بدون ریسک، بازار را به سمت بازار کارا نزدیک کرد. یکی از عوامل تاثیر گذار بر این بازار بی قاعدگی های تقویمی است.

در مورد الگوها یا بیقاعدگی های فصلی در بازارهای مالی از جمله بازار سهام و اوراق قرضه شواهد و مدارک زیادی از نیم قرن گذشته تا کنون در دست است. در میان محافل علمی و تجربی بحث های زیادی پیرامون این الگوها و شناسایی، تأیید و یا رد آنها صورت گرفته است. مطابق فرضیه بازارکارآ، قیمت سهام در یک بازار کارآ همواره به صورت تصادفی تغییر می یابد که دلیل آن نیز پاسخ قیمت سهام به اطلاعاتی است که به گونه ای تصادفی در طول زمان منتشر و عرضه می شود. حال اگر خود زمان عامل تغییر دهندة قیمت سهام باشد؛ بگونه ای که در طول دورة خاص، علاوه بر اطلاعات عرضه شده (به صورت تصادفی) زمان نیز برتغییر قیمت سهام مؤثر باشد و ماهیت تصادفی بودن رفتار بازار را تغییر دهد، اینگونه الگوها به فرضیه بازار کارآ خدشه وارد کرده و نوعی بیقاعدگی از آن شکل می گیرد. به اینگونه اثرات، اثرات تقویمی یا بیقاعدگیهای تقویمی گفته میشود در زیر نمونه هایی از این بیقاعدگی های تقویمی ذکر شده است:

۱- اثر چرخش سیاسی: معمولاً در سال نخست و سال پایانی دورة اجرایی یک دولت (رئیس جمهور) بازارهای مالی بازده های غیرعادی بالاتری نسبت به سایر سالها تجربه می کنند. بنابراین سرمایه گذاران با اتخاذ تصمیم ، به موقع زمان خرید و فروش خود را با این زمان تنظیم می کنند. عدم تثبیت سیاست های اقتصادی یک دولت در سال نخست کاری خود و ابهام در سیستم اجرایی دولت آینده در سال پایانی یک دولت سبب می شود نوسانپذیری بازارهای مالی بیشتر شده و بازده تعدیل شده با ریسک بالاتری نسبت به سایر سال ها کسب شود.

۲- اثر تابستان: یکی از اولین اثرات تقویمی که مورد توجه محققان و تحلیلگران مالی قرار گرفت اثر تابستان است. " واچتل " شواهدی را در بازار سهام یافت که ، قیمت ها در فصل تابستان رشدی بیشتر نسبت به سایر فصول از خود نشان می دهند.

۳- اثر روزهای تعطیل یا اثر قبل از روزهای تعطیل: مطالعات زیادی در کشورهای مختلف انجام شده که در آن شواهدی دال بر وجود بازدههای غیرعادی بالا در روزهای قبل از تعطیلات رسمی یافت می شود. "لیانو" شواهدی از این امر را در بازارهای خارج از بورس OTC نشان داد. بیشتر این مطالعات در بازارهای سهام آمریکا انجام شده و اکثر آنها وجود چنین اثری ؛ یعنی بازده های غیرعادی طی چند روز قبل از تعطیلات رسمی را تأیید کرده اند.

۴- اثر روزهای آخر هفته: اثر روزهای هفته به وجود الگوهایی در بازدهی سهام در گذشته اشاره دارد که این الگو به روزهای ویژه هفته مربوط می شود. چنین روابطی بطور عمده در آمریکا تصدیق شده است به نحوی که آخرین روزهای معاملاتی هفته با بازدهی غیرعادی مثبت همراه است؛ درحالیکه دوشنبه؛ یعنی اولین روز معاملاتی هفته با بازدهی کمتر از روزهای دیگر و حتی بازدهی منفی مشخص می شود. وجود چنین اثری خود می تواند شاهدی بر این مدعا باشد که بازدهی در روزهای مختلف هفته مستقل نبوده و در تقابل با تئوری گشت تصادفی قرار می گیرد. اگر اثر روزهای هفته وجود نداشته باشد، بایستی بازدهی در پایان هر روز هفته یکسان و برابر باشد ولی تحقیقات نشان می دهد که استفاده از بعضی الگوهای روزانه می تواند به ایجاد بازدهی اضافی منجر گردد.

۵- اثر چرخش ماه: آریل در سال 1987 برای اولین بار الگوی گردش ماه را برای شاخص سهام آمریکا در طول سالهای 1963-81 آزمون نمود. او از مدل رگرسیون دارای متغیرهای مجازی برای آزمون فرضیه اش استفاده کرد. وی ماه های مبادله سهام را به دو نیمه تقسیم نمود؛ به طوری که نیمه اول هر ماه با روز آخر کاری ماه قبل شروع می شد. با بررسی داده های مربوط به شاخص بورس نیویورک وی دریافت که برای نیمه نخست ماه های تقویمی متوسط بازده سهام بطور معنادار مثبت و برای نیمه دوم ماه های تقویمی منفی است.

۶- اثر ماه های خاص سال. اثر پایان سال ( اثر ژانویه، اثر دسامبر):اثر ماه های سال یا به تعبیر دیگر اثرات آخر سال مورد توجه بیشتر محققان قرار گرفته است و اصلیترین حوزة بررسی در مطالعات کاربردی بیقاعدگی های بازار را به خود اختصاص داده است. طی سال های گذشته مطالعات زیادی بیانگر آن بوده اند که بازدهی سهام؛ بخصوص سهام شرکت های کوچک در نخستین ماه سال میلادی نسبت به سایر ماه ها بطور معناداری بیشتر است. بنابراین این پدیده که در بسیاری از بازارهای مالی دنیا مورد بررسی قرار گرفته است؛ به اثر ژانویه معروف است. همچنین آنچه در آخرین ماه سال در بازارهای مالی بسیاری از کشورها دیده شده و مورد بررسی قرار گرفته؛ وجود پدیده در جهت عکس اثر ژانویه است که به اثر دسامبر مشهور می باشد. این اثر نیز بیان می دارد میانگین بازدهی سهام در آخرین ماه سال نسبت به سایر ماه ها کمتر است. برخی از عواملی که در شکل گیری اثرات مذکور در بازار سهام مورد توجه قرار گرفته به صورت زیر بیان می شود:

الف) فرضیه انتقال ضرر مالیاتی: یکی از دلایلی که بطور چشمگیر در تمامی مطالعات به عنوان عامل اصلی ظهور پدیده دسامبر و ژانویه به چشم میخورد، فرضیه انتقال ضرر مالیاتی است. سرمایه گذاران با نزدیک شدن پایان سال، سهامی را که در طول سال کاهش ارزش داشته را می فروشند تا از مالیات هایشان بکاهند. به همین دلیل، قیمت سهام به دلیل افزایش عرضه، کاهش می یابد. با پایان سال و در ماه ژانویه فشار فروش بتدریج کم شده و قیمت ها به سطوح تعادلیشان باز می گردند که نتیجه این فرآیند ایجاد بازدهی بیشتر در اوایل ژانویه است.

ب) فرضیه آرایش پرتفوی: دلیل دیگری که برای اثر ژانویه مطرح شده این است که معمولاّ مدیران صندوق های سرمایه گذاری تمایل دارند گزارش سالانه عملکرد شرکت، گزارشی مطلوب و مورد پسند سرمایه گذاران باشد. به طوری که در لیست شرکت های موجود در پرتفوی آنها از سهام شرکت هایی که طی سال کاهش ارزش شدیدی داشته اند، خبری نباشد. بنابراین دست به آرایش پرتفوی خود نموده و اقدام به فروش سهام کاهش ارزش یافته می نمایند.

ج) فرضیه اطلاعاتی: نکته قابل توجه دیگری که می توان به عنوان یکی دیگر از دلایل اثر ژانویه عنوان کرد، فرضیه اطلاعاتی و انتشار اطلاعات است. "رزف و کینی" با تأیید اثر ژانویه اظهار داشتند که ژانویه ماهی است که شرکت ها مجبورند گزارشات مهم مالی مانند صورت های مالی و گزارشات حسابداری سالانه خود را به اطلاع عموم و بورس اوراق بهادار برسانند. بنابراین در این ماه عدم قطعیت ها و احتمالات ناشی از گزارشات مالی و اخبار خوب یا بد همراه با آنها به چشم میخورد.

د) فرضیه افزایش نقدینگی: افزایش گسترده فعالیت های تجاری و بازرگانی در دوره های نزدیک به پایان سال مالی، سبب کسب سودهای سرشار در ماه دسامبر برای صاحبان اینگونه فعالیت ها می شود، در نتیجه مقدار زیادی از این نقدینگی به ماه ژانویه منتقل می گردد. همچنین در ژانویه به علت دریافت پاداش، حقوق و مستمرات بازنشستگی، خانوارها نقدینگی مناسب تری نسبت به سایر ماه ها در اختیار دارند.

منابع:
  • http://www.ensani.ir/storage/Files/20120318131328-1001-35.pdf

برچسب ها:
1393/11/12 از نهایت‌نگر
0
/
5
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333