رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه
...
کیان طاهری
@taherime92
31

عنوان بلاگ : 3 شرط آمادگی برای مبادلات تجاری پس از تحریم


خلاصه در خصوص توسعه صادرات و به طور کلی توسعه مبادلات تجاری در دوره پس از تحریم باید علاوه بر بررسی صادرات و روند آن بحث واردات را نیز در نظر گفت. زیرا در شرایط عادی توسعه صادرات بر مبنای توسعه واردات است اما نه واردات کالاهای مصرفی بلکه واردات مواد اولیه و قطعات. اما علاوه بر موضوع واردات و صادرات توسعه مبادلات تجاری سه بعد را شامل می‌شود: بعد اول : «توانمندی اقتصادی» بعد دوم : «مدیریت توسعه تجارت» بعد سوم : «حقوق تجارت»

در خصوص توسعه صادرات و به طور کلی توسعه مبادلات تجاری در دوره پس از تحریم باید علاوه بر بررسی صادرات و روند آن بحث واردات را نیز در نظر گفت. زیرا در شرایط عادی توسعه صادرات بر مبنای توسعه واردات است اما نه واردات کالاهای مصرفی بلکه واردات مواد اولیه و قطعات. به طور مثال واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای به ظرفیت سازی های اقتصادی کمک می کند. بنابراین ضمن بررسی راهکارهای توسعه مبادلات تجاری باید به هر دو مقوله صادرات و واردات توامان نگاه کرد. اما علاوه بر موضوع واردات و صادرات توسعه مبادلات تجاری سه بعد را شامل می شود:

بعد اول : «توانمندی اقتصادی»

توانمندی اقتصادی به این معنی است که باید بررسی شود در هر کدام از بخش های اقتصادی شامل صنعت، خدمات، کشاورزی و... چه مزیت های اقتصادی یا خصلت رقابتی وجود دارد. در واقع امکان صادرات برای کالایی که دارای خصلت رقابتی نباشد، اصلا وجود ندارد.

بعد دوم : «مدیریت توسعه تجارت»

به این معنی که توانایی، قدرت و امکان بازاریابی وجود داشته باشد. شناسایی بازارهای هدف از کانال های مختلف و متناسب با ترجیحات مصرف کنندگان و واردکنندگان انجام می گیرد.

بعد سوم : «حقوق تجارت»

بیشتر اشاره به اقتصاد سیاسی بین الملل دارد. از جنبه داخلی، وجود قوانین دست و پاگیر و عدم تشخیص حقوق مالکیت خصوصی مانع بزرگی برای مبادلات تجاری به حساب می آید. به طور مثال بوروکراسی اثر اقتصادی دارد و اثر آن این است که هزینه مبادله در فرآیند بوروکراسی افزایش پیدا می کند. هزینه مبادله شامل زمان بر بودن انعقاد قراردادها، زمان بر بودن اجرای قراردادها، مشکلات حقوقی و نبود قوانین مناسب و حمایت کننده همگی در نهایت هزینه مبادله را افزایش می دهد.

البته علاوه بر این سه مورد به امکان و وجود پتانسیل های اقتصادی هم باید اشاره کرد. اگر کشور بتواند تعادل را به بازار برگرداند، استراتژی ها را تعیین کند و کشور به سمت بین المللی کردن اقتصاد خود حرکت کند می تواند پتانسیل های اقتصادی خود را افزایش دهد.

سالیان دراز و حتی قبل از تحریم ها رابطه مبادله هیچ وقت به نفع ایران نبوده است. در تقسیم بندی کشور های توسعه یافته و در حال توسعه باید بر این نکته تاکید کرد که شاخصه کشور های توسعه یافته این است که این کشور ها صادرکننده کالاها و خدمات با ارزش افزوده بالایی هستند. کشور های در حال توسعه هم بیشتر کالاهای خام، کشاورزی، کالاهای سنتی و مواد اولیه و معدنی را صادر می کنند. به طور مثال ایران سالیان سال نفت صادر می کرد و هیچ وقت هم رابطه مبادله به نفع ایران نبوده است.

در شرایط فعلی هم قدرت خرید صادراتی ما نسبت به ازای واردات پایین است. به این معنی که باید محاسبه کنیم که چقدر نفت و مواد معدنی صادر کنیم تا در ازای آن بتوانیم صادرات کالاهایی نظیر محصولات کشاورزی و این قبیل کالاها را داشته باشیم. پس هر چه قدرت خرید صادرات بالاتر باشد و میزان صادرات کالاها با ارزش افزوده بالاتر، افزایش یابد، واردات استراتژیک تری هم می توانیم داشته باشیم. در شرایط فعلی به دلیل تحریم ها و انزوای اقتصادی و سیاسی ایران روند تجاری به هیچ وجه امیدوارکننده نیست اما اگر اقتصاد باز شود هم به جهت تئوریک و هم به جهت کاربردی می توان به صادرات کالاهای با ارزش افزوده بالا و واردات کالاهای استراتژیک نزدیک و امیدوار شد.

بسیاری از کشور ها نظیر ترکیه، مالزی یا برزیل که سیاست باز بودن اقتصاد را به عنوان یک استراتژی در نظر می گیرند و از طرف دیگر همزمان بر روی اقتصاد سیاسی خود هم کار می کنند در پروسه زمانی میان مدت و بلندمدت مشکلات این چنینی خود را حذف کرده و به سمت صادرات کالاهایی حرکت می کنند که ارزش افزوده بالایی دارند. البته شرکا در مبادلات تجاری هم نقش بسیار مهمی دارند.

ما همیشه نمی توانیم شرکای تجاری را برای خود انتخاب کنیم که در سطح خودمان باشند مثل افغانستان و عراق. درست است که این کشور ها بازارهای خوبی برای ابتدا به ساکن دارند اما وقتی تجارت تداوم و توسعه دارد ما باید بتوانیم کشور های رقیبی را انتخاب کنیم که در سطح جهان قابلیت رقابت را در ما به وجود آورند و آن را افزایش دهند. به طور مثال در شراکت با کشور هایی مثل کره و ژاپن که گام های بلندتری نسبت به ما در اقتصاد خود برداشته اند،رقابت به معنای واقعی خود را نشان می دهد.

برای باز شدن فضای اقتصادی، بازار باید شفاف شده، حقوق تجارت باید بازنویسی شده، قوانین و مقررات به گونه ای شود که به طور مثال ترخیص کالا ظرف دو تا سه ساعت انجام شود، نه ۲۰ تا ۳۰ روز ، و در پایان امکانات فنی و آی تی نیز باید شکل بگیرد.

به این نکته نیز باید اشاره کرد که تجارت وقتی شکل واقعی به خود می گیرد و صادرات و واردات انجام می شود که شریان مالی قوی پشت آن باشد و آن را تضمین کند. به این معنی که روابط درون بانکی و بین بانکی باید برقرار باشد و بنابراین در کنار همه مواردی که به آن اشاره کردم روابط بانکی بین بانک های بین المللی و بازارهای مالی نیز باید شکل گیرد و ما در این زمینه نیز باید کار کنیم.

اما بر انعقاد قراردادهای دوجانبه و چندجانبه و پیوستن به سازمان های بین المللی و منطقه ای در تقویت و تسهیل روابط خارجی نیز باید تاکید کرد. حتی امروزه کشور های پیشرفته هم در قالب همکاری های منطقه ای دست به توسعه تجارت می زنند. دلیل آن نیز این است که هم جنبه اقتصادی دارد و هم جنبه اقتصاد سیاسی.

منابع:
  • دیده بان اقتصاد (انجمن گفت و گوهای اقتصادی)

خلاصه در خصوص توسعه صادرات و به طور کلی توسعه مبادلات تجاری در دوره پس از تحریم باید علاوه بر بررسی صادرات و روند آن بحث واردات را نیز در نظر گفت. زیرا در شرایط عادی توسعه صادرات بر مبنای توسعه واردات است اما نه واردات کالاهای مصرفی بلکه واردات مواد اولیه و قطعات. اما علاوه بر موضوع واردات و صادرات توسعه مبادلات تجاری سه بعد را شامل می‌شود: بعد اول : «توانمندی اقتصادی» بعد دوم : «مدیریت توسعه تجارت» بعد سوم : «حقوق تجارت»

در خصوص توسعه صادرات و به طور کلی توسعه مبادلات تجاری در دوره پس از تحریم باید علاوه بر بررسی صادرات و روند آن بحث واردات را نیز در نظر گفت. زیرا در شرایط عادی توسعه صادرات بر مبنای توسعه واردات است اما نه واردات کالاهای مصرفی بلکه واردات مواد اولیه و قطعات. به طور مثال واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای به ظرفیت سازی های اقتصادی کمک می کند. بنابراین ضمن بررسی راهکارهای توسعه مبادلات تجاری باید به هر دو مقوله صادرات و واردات توامان نگاه کرد. اما علاوه بر موضوع واردات و صادرات توسعه مبادلات تجاری سه بعد را شامل می شود:

بعد اول : «توانمندی اقتصادی»

توانمندی اقتصادی به این معنی است که باید بررسی شود در هر کدام از بخش های اقتصادی شامل صنعت، خدمات، کشاورزی و... چه مزیت های اقتصادی یا خصلت رقابتی وجود دارد. در واقع امکان صادرات برای کالایی که دارای خصلت رقابتی نباشد، اصلا وجود ندارد.

بعد دوم : «مدیریت توسعه تجارت»

به این معنی که توانایی، قدرت و امکان بازاریابی وجود داشته باشد. شناسایی بازارهای هدف از کانال های مختلف و متناسب با ترجیحات مصرف کنندگان و واردکنندگان انجام می گیرد.

بعد سوم : «حقوق تجارت»

بیشتر اشاره به اقتصاد سیاسی بین الملل دارد. از جنبه داخلی، وجود قوانین دست و پاگیر و عدم تشخیص حقوق مالکیت خصوصی مانع بزرگی برای مبادلات تجاری به حساب می آید. به طور مثال بوروکراسی اثر اقتصادی دارد و اثر آن این است که هزینه مبادله در فرآیند بوروکراسی افزایش پیدا می کند. هزینه مبادله شامل زمان بر بودن انعقاد قراردادها، زمان بر بودن اجرای قراردادها، مشکلات حقوقی و نبود قوانین مناسب و حمایت کننده همگی در نهایت هزینه مبادله را افزایش می دهد.

البته علاوه بر این سه مورد به امکان و وجود پتانسیل های اقتصادی هم باید اشاره کرد. اگر کشور بتواند تعادل را به بازار برگرداند، استراتژی ها را تعیین کند و کشور به سمت بین المللی کردن اقتصاد خود حرکت کند می تواند پتانسیل های اقتصادی خود را افزایش دهد.

سالیان دراز و حتی قبل از تحریم ها رابطه مبادله هیچ وقت به نفع ایران نبوده است. در تقسیم بندی کشور های توسعه یافته و در حال توسعه باید بر این نکته تاکید کرد که شاخصه کشور های توسعه یافته این است که این کشور ها صادرکننده کالاها و خدمات با ارزش افزوده بالایی هستند. کشور های در حال توسعه هم بیشتر کالاهای خام، کشاورزی، کالاهای سنتی و مواد اولیه و معدنی را صادر می کنند. به طور مثال ایران سالیان سال نفت صادر می کرد و هیچ وقت هم رابطه مبادله به نفع ایران نبوده است.

در شرایط فعلی هم قدرت خرید صادراتی ما نسبت به ازای واردات پایین است. به این معنی که باید محاسبه کنیم که چقدر نفت و مواد معدنی صادر کنیم تا در ازای آن بتوانیم صادرات کالاهایی نظیر محصولات کشاورزی و این قبیل کالاها را داشته باشیم. پس هر چه قدرت خرید صادرات بالاتر باشد و میزان صادرات کالاها با ارزش افزوده بالاتر، افزایش یابد، واردات استراتژیک تری هم می توانیم داشته باشیم. در شرایط فعلی به دلیل تحریم ها و انزوای اقتصادی و سیاسی ایران روند تجاری به هیچ وجه امیدوارکننده نیست اما اگر اقتصاد باز شود هم به جهت تئوریک و هم به جهت کاربردی می توان به صادرات کالاهای با ارزش افزوده بالا و واردات کالاهای استراتژیک نزدیک و امیدوار شد.

بسیاری از کشور ها نظیر ترکیه، مالزی یا برزیل که سیاست باز بودن اقتصاد را به عنوان یک استراتژی در نظر می گیرند و از طرف دیگر همزمان بر روی اقتصاد سیاسی خود هم کار می کنند در پروسه زمانی میان مدت و بلندمدت مشکلات این چنینی خود را حذف کرده و به سمت صادرات کالاهایی حرکت می کنند که ارزش افزوده بالایی دارند. البته شرکا در مبادلات تجاری هم نقش بسیار مهمی دارند.

ما همیشه نمی توانیم شرکای تجاری را برای خود انتخاب کنیم که در سطح خودمان باشند مثل افغانستان و عراق. درست است که این کشور ها بازارهای خوبی برای ابتدا به ساکن دارند اما وقتی تجارت تداوم و توسعه دارد ما باید بتوانیم کشور های رقیبی را انتخاب کنیم که در سطح جهان قابلیت رقابت را در ما به وجود آورند و آن را افزایش دهند. به طور مثال در شراکت با کشور هایی مثل کره و ژاپن که گام های بلندتری نسبت به ما در اقتصاد خود برداشته اند،رقابت به معنای واقعی خود را نشان می دهد.

برای باز شدن فضای اقتصادی، بازار باید شفاف شده، حقوق تجارت باید بازنویسی شده، قوانین و مقررات به گونه ای شود که به طور مثال ترخیص کالا ظرف دو تا سه ساعت انجام شود، نه ۲۰ تا ۳۰ روز ، و در پایان امکانات فنی و آی تی نیز باید شکل بگیرد.

به این نکته نیز باید اشاره کرد که تجارت وقتی شکل واقعی به خود می گیرد و صادرات و واردات انجام می شود که شریان مالی قوی پشت آن باشد و آن را تضمین کند. به این معنی که روابط درون بانکی و بین بانکی باید برقرار باشد و بنابراین در کنار همه مواردی که به آن اشاره کردم روابط بانکی بین بانک های بین المللی و بازارهای مالی نیز باید شکل گیرد و ما در این زمینه نیز باید کار کنیم.

اما بر انعقاد قراردادهای دوجانبه و چندجانبه و پیوستن به سازمان های بین المللی و منطقه ای در تقویت و تسهیل روابط خارجی نیز باید تاکید کرد. حتی امروزه کشور های پیشرفته هم در قالب همکاری های منطقه ای دست به توسعه تجارت می زنند. دلیل آن نیز این است که هم جنبه اقتصادی دارد و هم جنبه اقتصاد سیاسی.

منابع:
  • دیده بان اقتصاد (انجمن گفت و گوهای اقتصادی)
1394/04/16 از نهایت‌نگر
0
/
5
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333