رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه
مطالب واحد آموزش نهایت‌نگر
ارتباطات واحد آموزش نهایت‌نگر
...

عنوان بلاگ : دستورالعمل معاملات قرارداد اختیار معامله سهام - بخش سوم
دسته : آموزشی


خلاصه در این بلاگ، در ادامه مطالب مربوط به قراردادهای اختیار معامله، موارد مربوط به «مشخصات قرارداد» تشریح می‌گردند.

قرارداد اختیار معامله سهام – بخش سوم

فایل بخش نخست را می توانید از اینجا دانلود نمایید.

فایل بخش دوم را می توانید از اینجا دانلود نمایید.

فایل قسمت سوم را می توانید از اینجا دانلود نمایید.

مقدمه

در بخش نخست، «اختیار خرید سهام» و در بخش دوم، «اختیار فروش سهام» به طور کامل به همراه مثال توضیح داده شدند. در این بخش، توضیحاتی در مورد «مشخصات قرارداد»های اختیار معامله ارائه می شوند.

زمان ارئه

بورس حداقل سه روز کاری قبل از اولین روز معاملاتی قراردادهای اختیار معامله، «مشخصات قرارداد» را از طریق سایت رسمی خود به اطلاع عموم می رساند. برخی از اطلاعاتی که در این اعلامیه می آید به قرار زیر است:

  • سهم پایه:

سهمی است که قرارداد اختیار روی آن بسته می شود. در مثال هایی که در بخش های پیشین عنوان شد، سهام «ذوب آهن اصفهان» و «صنایع پتروشیمی خلیج فارس» سهام پایه بودند که معاملات روی آن ها تشریح شد.

Option-Contract

  • اندازه قرارداد:

تعداد سهمی است که طرفین معامله در قرارداد اختیار معامله، خرید یا فروش آن را تعهد می کنند.

  • سبک اعمال:

به سه روش امکان اعمال برای خریدار قرارداد اختیار فراهم است:

نخست سبک امریکایی، که خریدار از اولین تا آخرین روز معاملاتی هر زمان که بخواهد می تواند اختیار خود را اعمال نماید.

دوم سبک اروپایی، که تنها در آخرین روز معاملاتی امکان اعمال برای خریدار وجود دارد.

سوم سبک برمودایی، که در برخی از روزهای معاملاتی که از قبل مشخص می شوند، امکان اعمال برای خریدار به وجود می آید.

  • روش تخصیص:

پس از آن که خریداری اختیار خود را اعمال کرد، فروشنده اختیار مکلف به خرید یا فروش سهام طرف مقابل است. فروشنده اختیار از بین همه فروشندگان به روش های مختلفی ممکن است توسط بورس انتخاب شود.

نخست، روش ردگیری موقعیت: در این روش با بررسی سوابق معاملاتی دقیقاً مشخص می کنند که خریدار با کدام فروشنده وارد معامله شده است و همان فروشنده باید به تعهد خود عمل نماید.

دوم، روش تصادفی: در این روش به صورت تصادفی یک یا تعدادی از فروشندگان مشخص می شوند تا به تعهد خود عمل نمایند.

سوم، روش زمانی: در این روش هر فروشنده ای که زودتر وارد معامله فروش اختیار معامله شده باشد، بدون توجه به این که طرف مقابل او اختیار خود را اعمال کرده است یا خیر، برای ایفای تعهدات خود نسبت به سایر فروشندگان در اولویت قرار می گیرد.

چهارم، روش تسهیم به نسبت: در این روش هر اختیاری که اعمال می شود، به نسبت تعداد موقعیت های باز فروش، بین فروشندگان تسهیم می شود.

shutterstock_172146833

  • ماه قرارداد:

یکی از ماه های سال هجری شمسی است که زمان سررسید قرارداد اختیار معامله در آن قرار دارد.

  • دوره معاملاتی:

فاصله بین اولین روز تا آخرین روز معاملاتی یک قرارداد اختیار معامله را دوره معاملاتی می گویند.

  • سقف موقعیت های باز و هم جهت:

موقعیت باز، عبارت است از خالص موقعیت های یک طرف معامله روی هر نماد. مثلاً ممکن است سرمایه گذاری سه موقعیت باز فروش روی نماد «فارس» داشته باشد. اگر او یک موقعیت خرید بگیرد، یکی از موقعیت های فروش او بسته می شود و در کل دو موقعیت باز فروش برای او باقی می ماند.

موقعیت های هم جهت، منظور موقعیت هایی است که از نظر خرید یا فروش یکی هستند. مثلاً ممکن است شخصی سه موقعیت باز خرید اختیار خرید با سررسید بهمن داشته باشد. یا ممکن است پنج موقعیت باز فروش اختیار خرید با سررسید اسفند داشته باشد. سررسید قراردادهای هم جهت حتماً باید یکسان باشد. (یعنی قراردادها از یک زیرگروه هم ماه باشند.)

بورس در مشخصات قرارداد اختیار معامله، سقف قراردادهای باز و هم جهت که مشتری، کارگزار، یا کل بازار در هر زیرگروه هم ماه (با سررسید یکسان) مجاز به معامله آن است را مشخص می نماید.

  • حداقل تغییر قیمت:

کسری از قیمت قرارداد اختیار معامله که تغییرات قیمت سفارش باید مضرب صحیحی از آن باشد. این مقدار ممکن است یک ریال، ۵۰۰ ریال یا هر عدد دیگری باشد. حداقل این متغیر، یک ریال است.

  • خسارت:

اگر فروشندگان به تعهدات خود عمل نکنند، مبلغی به عنوان خسارت و بر اساس شرایطی که در مشخصات قرارداد ذکر می شود به آن ها تعلق می گیرد و این مبلغ از حساب های آن ها کسر می شود.

خسارت های مقرر در «مشخصات قرارداد» از محل حساب عملیاتی کارگزار و در صورت عدم کفایت، از محل وثایق کارگزار نزد اتاق پایاپای تأمین و رأساً برداشت می شود. در صورت عدم کفایت وثایق، کارگزار مکلف است حسب دستور اتاق پایاپای، خسارت های مربوطه را پرداخت کند. بدیهی است کارگزار می تواند این خسارات را راساً از محل وثایق یا تضامین مشتری برداشت کند و در صورت عدم کفایت از مشتری مطالبه کند.

  • کارمزد:

در مثال هایی که در فایل های دو بخش اول ارائه شد، کارمزدها برابر صفر در نظر گرفته شد. اما معاملات واقعی مشمول کارمزدهایی شامل کارمزد معاملات و کارمزد اعمال است. کارمزد معاملات هم از طرف خریدار و هم از طرف فروشنده دریافت می گردد. اما کارمزد اعمال تنها از دارندگان موقعیت بازی که قرارداد اختیار معامله آنها تسویۀ نقدی و یا فیزیکی شده است، اخذ می شود.

0x600

  • انواع تسویه:

اگر خریدار خواهان اعمال اختیار خود باشد، دو حالت وجود دارد.

در حالت نخست، فروشنده به تعهدات خود عمل می کند و پس از پرداخت ارزش کل قرارداد، سهام پایه از کد یکی از طرفین به کد دیگری منتقل می شود. به این نوع تسویه، تسویه فیزیکی می گویند.

در حالت دوم فروشنده به تعهد خود عمل نمی کند. در این حالت اختلاف ارزش اعمال قرارداد از ارزش بازار سهم پایه کسر شده و به حساب طرفین واریز می گردد. این نوع تسویه را تسویه نقدی می گویند.

پایان بخش سوم ■


خلاصه در این بلاگ، در ادامه مطالب مربوط به قراردادهای اختیار معامله، موارد مربوط به «مشخصات قرارداد» تشریح می‌گردند.

قرارداد اختیار معامله سهام – بخش سوم

فایل بخش نخست را می توانید از اینجا دانلود نمایید.

فایل بخش دوم را می توانید از اینجا دانلود نمایید.

فایل قسمت سوم را می توانید از اینجا دانلود نمایید.

مقدمه

در بخش نخست، «اختیار خرید سهام» و در بخش دوم، «اختیار فروش سهام» به طور کامل به همراه مثال توضیح داده شدند. در این بخش، توضیحاتی در مورد «مشخصات قرارداد»های اختیار معامله ارائه می شوند.

زمان ارئه

بورس حداقل سه روز کاری قبل از اولین روز معاملاتی قراردادهای اختیار معامله، «مشخصات قرارداد» را از طریق سایت رسمی خود به اطلاع عموم می رساند. برخی از اطلاعاتی که در این اعلامیه می آید به قرار زیر است:

  • سهم پایه:

سهمی است که قرارداد اختیار روی آن بسته می شود. در مثال هایی که در بخش های پیشین عنوان شد، سهام «ذوب آهن اصفهان» و «صنایع پتروشیمی خلیج فارس» سهام پایه بودند که معاملات روی آن ها تشریح شد.

Option-Contract

  • اندازه قرارداد:

تعداد سهمی است که طرفین معامله در قرارداد اختیار معامله، خرید یا فروش آن را تعهد می کنند.

  • سبک اعمال:

به سه روش امکان اعمال برای خریدار قرارداد اختیار فراهم است:

نخست سبک امریکایی، که خریدار از اولین تا آخرین روز معاملاتی هر زمان که بخواهد می تواند اختیار خود را اعمال نماید.

دوم سبک اروپایی، که تنها در آخرین روز معاملاتی امکان اعمال برای خریدار وجود دارد.

سوم سبک برمودایی، که در برخی از روزهای معاملاتی که از قبل مشخص می شوند، امکان اعمال برای خریدار به وجود می آید.

  • روش تخصیص:

پس از آن که خریداری اختیار خود را اعمال کرد، فروشنده اختیار مکلف به خرید یا فروش سهام طرف مقابل است. فروشنده اختیار از بین همه فروشندگان به روش های مختلفی ممکن است توسط بورس انتخاب شود.

نخست، روش ردگیری موقعیت: در این روش با بررسی سوابق معاملاتی دقیقاً مشخص می کنند که خریدار با کدام فروشنده وارد معامله شده است و همان فروشنده باید به تعهد خود عمل نماید.

دوم، روش تصادفی: در این روش به صورت تصادفی یک یا تعدادی از فروشندگان مشخص می شوند تا به تعهد خود عمل نمایند.

سوم، روش زمانی: در این روش هر فروشنده ای که زودتر وارد معامله فروش اختیار معامله شده باشد، بدون توجه به این که طرف مقابل او اختیار خود را اعمال کرده است یا خیر، برای ایفای تعهدات خود نسبت به سایر فروشندگان در اولویت قرار می گیرد.

چهارم، روش تسهیم به نسبت: در این روش هر اختیاری که اعمال می شود، به نسبت تعداد موقعیت های باز فروش، بین فروشندگان تسهیم می شود.

shutterstock_172146833

  • ماه قرارداد:

یکی از ماه های سال هجری شمسی است که زمان سررسید قرارداد اختیار معامله در آن قرار دارد.

  • دوره معاملاتی:

فاصله بین اولین روز تا آخرین روز معاملاتی یک قرارداد اختیار معامله را دوره معاملاتی می گویند.

  • سقف موقعیت های باز و هم جهت:

موقعیت باز، عبارت است از خالص موقعیت های یک طرف معامله روی هر نماد. مثلاً ممکن است سرمایه گذاری سه موقعیت باز فروش روی نماد «فارس» داشته باشد. اگر او یک موقعیت خرید بگیرد، یکی از موقعیت های فروش او بسته می شود و در کل دو موقعیت باز فروش برای او باقی می ماند.

موقعیت های هم جهت، منظور موقعیت هایی است که از نظر خرید یا فروش یکی هستند. مثلاً ممکن است شخصی سه موقعیت باز خرید اختیار خرید با سررسید بهمن داشته باشد. یا ممکن است پنج موقعیت باز فروش اختیار خرید با سررسید اسفند داشته باشد. سررسید قراردادهای هم جهت حتماً باید یکسان باشد. (یعنی قراردادها از یک زیرگروه هم ماه باشند.)

بورس در مشخصات قرارداد اختیار معامله، سقف قراردادهای باز و هم جهت که مشتری، کارگزار، یا کل بازار در هر زیرگروه هم ماه (با سررسید یکسان) مجاز به معامله آن است را مشخص می نماید.

  • حداقل تغییر قیمت:

کسری از قیمت قرارداد اختیار معامله که تغییرات قیمت سفارش باید مضرب صحیحی از آن باشد. این مقدار ممکن است یک ریال، ۵۰۰ ریال یا هر عدد دیگری باشد. حداقل این متغیر، یک ریال است.

  • خسارت:

اگر فروشندگان به تعهدات خود عمل نکنند، مبلغی به عنوان خسارت و بر اساس شرایطی که در مشخصات قرارداد ذکر می شود به آن ها تعلق می گیرد و این مبلغ از حساب های آن ها کسر می شود.

خسارت های مقرر در «مشخصات قرارداد» از محل حساب عملیاتی کارگزار و در صورت عدم کفایت، از محل وثایق کارگزار نزد اتاق پایاپای تأمین و رأساً برداشت می شود. در صورت عدم کفایت وثایق، کارگزار مکلف است حسب دستور اتاق پایاپای، خسارت های مربوطه را پرداخت کند. بدیهی است کارگزار می تواند این خسارات را راساً از محل وثایق یا تضامین مشتری برداشت کند و در صورت عدم کفایت از مشتری مطالبه کند.

  • کارمزد:

در مثال هایی که در فایل های دو بخش اول ارائه شد، کارمزدها برابر صفر در نظر گرفته شد. اما معاملات واقعی مشمول کارمزدهایی شامل کارمزد معاملات و کارمزد اعمال است. کارمزد معاملات هم از طرف خریدار و هم از طرف فروشنده دریافت می گردد. اما کارمزد اعمال تنها از دارندگان موقعیت بازی که قرارداد اختیار معامله آنها تسویۀ نقدی و یا فیزیکی شده است، اخذ می شود.

0x600

  • انواع تسویه:

اگر خریدار خواهان اعمال اختیار خود باشد، دو حالت وجود دارد.

در حالت نخست، فروشنده به تعهدات خود عمل می کند و پس از پرداخت ارزش کل قرارداد، سهام پایه از کد یکی از طرفین به کد دیگری منتقل می شود. به این نوع تسویه، تسویه فیزیکی می گویند.

در حالت دوم فروشنده به تعهد خود عمل نمی کند. در این حالت اختلاف ارزش اعمال قرارداد از ارزش بازار سهم پایه کسر شده و به حساب طرفین واریز می گردد. این نوع تسویه را تسویه نقدی می گویند.

پایان بخش سوم ■

1393/10/23 از نهایت‌نگر
0
/
0
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333