رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه
مطالب واحد آموزش نهایت‌نگر
ارتباطات واحد آموزش نهایت‌نگر
...

عنوان بلاگ : دستورالعمل معاملات قرارداد اختیار معامله سهام - بخش نخست
دسته : آموزشی


خلاصه در این بلاگ، مسائل مربوط به معاملات اختیار خرید و فروش سهام عنوان می‌گردد.

قرارداد اختیار معامله سهام – قسمت نخست

فایل پیوست حاوی کل مطالب آموزشی بخش نخست است. این فایل را می توانید از اینجا دریافت نمایید.

تعریف

قرارداد اختیار معامله سهام، قراردادی است که در آن، دارنده اختیار (خرید یا فروش)، حق خرید یا فروش

  • سهام مشخصی را
  • با پرداخت مبلغ مشخصی،
  • با قیمت مشخصی،
  • و در تاریخ مشخصی از آینده

پیدا می کند.

buy-sell-dice

مثال

فرض کنید هم اکنون فروردین است، قیمت فعلی هر سهم ذوب آهن ۲۱۰۰ ریال است و قرارداد اختیار معامله شرکت ذوب آهن با شرایط زیر فراهم است:

01

فرض کنید شخصی یک قرارداد اختیار خرید (Call Option) می خرد. در این حالت این خریدار با پرداخت ۱۴۰ ریال به ازای هر سهم، و در کل 1/050/000 ریال (۷۵۰۰ × ۱۴۰ ریال = 1/050/000 ریال) این اختیار را پیدا می کند که ۷۵۰۰ سهم ذوب آهن را در سررسید (مرداد) از فروشنده ی اختیار به قیمت هر سهم ۲۷۰۰ ریال بخرد. در صورتی که در سررسید، خریدار خواهان اعمال (Strike) اختیار خود مبنی بر خرید سهم باشد، فروشنده موظف است به تعهد خود عمل کند.

نکته: در «قراردادهای آتی سهام»، هر دو طرف خریدار و فروشنده موظف به ایفای تعهدات خود هستند اما در «قراردادهای اختیار معامله»، یکی از طرفین دارای اختیار و طرف دیگر مکلف به انجام تعهدات است.

پرسش و پاسخ

پرسش: اگر قیمت هر سهم ذوب آهن در مرداد ۳۵۵۰ ریال بشود، آیا خریدار، اختیار خود را اعمال می کند؟ در این حالت سود خریدار چقدر است؟ میزان زیان فروشنده چقدر است؟

پاسخ: بله. چون قیمت سهم بالا رفته است، به نفع خریدار است که اختیار خود را اعمال کند.

اگر کارمزدهای خریدار و فروشنده را نادیده بگیریم، میزان سود خریدار به این قرار است:

او در سررسید (مرداد) اختیار خود را اعمال می کند و هر سهم را از فروشنده ۲۷۰۰ ریال می خرد:

02

و همان زمان هر سهم را در بازار به قیمت ۳۵۵۰ ریال می فروشد:

03

لذا سود او از محل فروش سهم ۶/۳۷۵/۰۰۰ ریال می شود:

04

اما او بابت این اختیار به ازای هر سهم ۱۴۰ ریال و در کل معادل 1/050/000 ریال هزینه کرده است:

05

در نتیجه سود نهایی خریدار برابر ۵/۳۲۵/۰۰۰ ریال می شود.

06

از طرفی دیگر میزان زیان فروشنده از محل فروش سهام، برابر با میزان سود خریدار و همان مبلغ 6/375/000 ریال است:

13

با این نکته که او بابت فروش این اختیار مبلغ ۱/۰۵۰/۰۰۰ ریال از خریدار دریافت کرده است:

09

پس میزان زیان نهایی او برابر ۵/۳۲۵/۰۰۰ ریال می شود:

14

پرسش: اگر در مثال بالا قیمت هر سهم در مرداد به ۲۴۸۰ ریال برسد، آیا خریدار، اختیار خود را اعمال می کند؟ در این حالت سود و زیان هر طرف معامله چقدر است؟

پاسخ: خیر. چون قیمت هر سهم در بازار از قیمت توافقی کمتر است، خریدار تمایلی به اعمال اختیار خرید خود ندارد.

در این صورت میزان زیان خریدار همان مبلغ ۱/۰۵۰/۰۰۰ ریال است که بابت خرید اختیار پرداخت کرده است. همچنین میزان سود فروشنده نیز همان ۱/۰۵۰/۰۰۰ ریال است:

07

پرسش: اگر قیمت هر سهم در مرداد برابر ۲۷۰۰ ریال شود، آیا خریدار، اختیار خود را اعمال می کند؟ در این حالت سود و زیان هر طرف معامله چقدر است؟

پاسخ: در این حالت برای خریدار تفاوتی ندارد که اختیار خود را با قیمت ۲۷۰۰ ریال اعمال کند و یا این سهم را با قیمت ۲۷۰۰ ریال از بازار بخرد. در این حالت میزان زیان او همان مبلغ 1/050/000 ریال است که بابت خرید اختیار معامله پرداخت کرده است. فروشنده هم به همان میزان 1/050/000 ریال سود می کند.

پرسش: در چه قیمتی خریدار نه سود می کند و نه زیان؟

پاسخ: اگر قیمت بازار در مرداد به 2840 ریال برسد (۲۷۰۰+۱۴۰)، خریدار نه سود می کند و نه زیان. زیرا او در این قیمت، اختیار خود را اعمال می کند:

10

شایان ذکر است که در این قیمت، سود یا زیان فروشنده هم برابر صفر است.

پرسش: بیشترین سود یا زیانی که خریدار می کند چقدر است؟

پاسخ: بیشترین میزان زیان برابر ۱/۰۵۰/۰۰۰ ریال است. زیرا در حالتی که قیمت بازار زیاد شود، او اختیار خود را اعمال می کند و سود می کند. اما اگر قیمت سهم کاهش یابد، او اختیار خود را اعمال نمی کند و تنها به میزان خرید اختیار معامله زیان می کند.

بیشترین سود او هر میزان می تواند باشد. قیمت سهم در بازار می تواند هر اندازه افزایش یابد و او با اعمال اختیار خود می تواند آن سود را از آن خود کند.

پرسش: بیشترین میزان سود و زیانی که فروشنده می کند چقدر است؟

پاسخ: بیشترین میزان سود ۱/۰۵۰/۰۰۰ ریال است. و این در حالتی است که قیمت سهم کاهش یابد و خریدار اختیار خود را اعمال نکند. در واقع فروشنده تنها زمانی وارد معامله می شود که احتمال می دهد قیمت سهم کاهش یابد و خریدار، اختیار خود را اعمال نکند.

اما اگر قیمت سهم در بازار زیاد شود، فروشنده اختیار به هر میزانی ممکن است زیان کند. زیرا در این حالت خریدار، اختیار خود را اعمال می کند و فروشنده مجبور است به تعهد خود عمل کند.

پرسش: نمودار میزان سود و زیان خریدار و فروشنده در مثال بالا چگونه است؟

پاسخ: این نمودار به قرار زیر است:

12

پایان بخش نخست ■


خلاصه در این بلاگ، مسائل مربوط به معاملات اختیار خرید و فروش سهام عنوان می‌گردد.

قرارداد اختیار معامله سهام – قسمت نخست

فایل پیوست حاوی کل مطالب آموزشی بخش نخست است. این فایل را می توانید از اینجا دریافت نمایید.

تعریف

قرارداد اختیار معامله سهام، قراردادی است که در آن، دارنده اختیار (خرید یا فروش)، حق خرید یا فروش

  • سهام مشخصی را
  • با پرداخت مبلغ مشخصی،
  • با قیمت مشخصی،
  • و در تاریخ مشخصی از آینده

پیدا می کند.

buy-sell-dice

مثال

فرض کنید هم اکنون فروردین است، قیمت فعلی هر سهم ذوب آهن ۲۱۰۰ ریال است و قرارداد اختیار معامله شرکت ذوب آهن با شرایط زیر فراهم است:

01

فرض کنید شخصی یک قرارداد اختیار خرید (Call Option) می خرد. در این حالت این خریدار با پرداخت ۱۴۰ ریال به ازای هر سهم، و در کل 1/050/000 ریال (۷۵۰۰ × ۱۴۰ ریال = 1/050/000 ریال) این اختیار را پیدا می کند که ۷۵۰۰ سهم ذوب آهن را در سررسید (مرداد) از فروشنده ی اختیار به قیمت هر سهم ۲۷۰۰ ریال بخرد. در صورتی که در سررسید، خریدار خواهان اعمال (Strike) اختیار خود مبنی بر خرید سهم باشد، فروشنده موظف است به تعهد خود عمل کند.

نکته: در «قراردادهای آتی سهام»، هر دو طرف خریدار و فروشنده موظف به ایفای تعهدات خود هستند اما در «قراردادهای اختیار معامله»، یکی از طرفین دارای اختیار و طرف دیگر مکلف به انجام تعهدات است.

پرسش و پاسخ

پرسش: اگر قیمت هر سهم ذوب آهن در مرداد ۳۵۵۰ ریال بشود، آیا خریدار، اختیار خود را اعمال می کند؟ در این حالت سود خریدار چقدر است؟ میزان زیان فروشنده چقدر است؟

پاسخ: بله. چون قیمت سهم بالا رفته است، به نفع خریدار است که اختیار خود را اعمال کند.

اگر کارمزدهای خریدار و فروشنده را نادیده بگیریم، میزان سود خریدار به این قرار است:

او در سررسید (مرداد) اختیار خود را اعمال می کند و هر سهم را از فروشنده ۲۷۰۰ ریال می خرد:

02

و همان زمان هر سهم را در بازار به قیمت ۳۵۵۰ ریال می فروشد:

03

لذا سود او از محل فروش سهم ۶/۳۷۵/۰۰۰ ریال می شود:

04

اما او بابت این اختیار به ازای هر سهم ۱۴۰ ریال و در کل معادل 1/050/000 ریال هزینه کرده است:

05

در نتیجه سود نهایی خریدار برابر ۵/۳۲۵/۰۰۰ ریال می شود.

06

از طرفی دیگر میزان زیان فروشنده از محل فروش سهام، برابر با میزان سود خریدار و همان مبلغ 6/375/000 ریال است:

13

با این نکته که او بابت فروش این اختیار مبلغ ۱/۰۵۰/۰۰۰ ریال از خریدار دریافت کرده است:

09

پس میزان زیان نهایی او برابر ۵/۳۲۵/۰۰۰ ریال می شود:

14

پرسش: اگر در مثال بالا قیمت هر سهم در مرداد به ۲۴۸۰ ریال برسد، آیا خریدار، اختیار خود را اعمال می کند؟ در این حالت سود و زیان هر طرف معامله چقدر است؟

پاسخ: خیر. چون قیمت هر سهم در بازار از قیمت توافقی کمتر است، خریدار تمایلی به اعمال اختیار خرید خود ندارد.

در این صورت میزان زیان خریدار همان مبلغ ۱/۰۵۰/۰۰۰ ریال است که بابت خرید اختیار پرداخت کرده است. همچنین میزان سود فروشنده نیز همان ۱/۰۵۰/۰۰۰ ریال است:

07

پرسش: اگر قیمت هر سهم در مرداد برابر ۲۷۰۰ ریال شود، آیا خریدار، اختیار خود را اعمال می کند؟ در این حالت سود و زیان هر طرف معامله چقدر است؟

پاسخ: در این حالت برای خریدار تفاوتی ندارد که اختیار خود را با قیمت ۲۷۰۰ ریال اعمال کند و یا این سهم را با قیمت ۲۷۰۰ ریال از بازار بخرد. در این حالت میزان زیان او همان مبلغ 1/050/000 ریال است که بابت خرید اختیار معامله پرداخت کرده است. فروشنده هم به همان میزان 1/050/000 ریال سود می کند.

پرسش: در چه قیمتی خریدار نه سود می کند و نه زیان؟

پاسخ: اگر قیمت بازار در مرداد به 2840 ریال برسد (۲۷۰۰+۱۴۰)، خریدار نه سود می کند و نه زیان. زیرا او در این قیمت، اختیار خود را اعمال می کند:

10

شایان ذکر است که در این قیمت، سود یا زیان فروشنده هم برابر صفر است.

پرسش: بیشترین سود یا زیانی که خریدار می کند چقدر است؟

پاسخ: بیشترین میزان زیان برابر ۱/۰۵۰/۰۰۰ ریال است. زیرا در حالتی که قیمت بازار زیاد شود، او اختیار خود را اعمال می کند و سود می کند. اما اگر قیمت سهم کاهش یابد، او اختیار خود را اعمال نمی کند و تنها به میزان خرید اختیار معامله زیان می کند.

بیشترین سود او هر میزان می تواند باشد. قیمت سهم در بازار می تواند هر اندازه افزایش یابد و او با اعمال اختیار خود می تواند آن سود را از آن خود کند.

پرسش: بیشترین میزان سود و زیانی که فروشنده می کند چقدر است؟

پاسخ: بیشترین میزان سود ۱/۰۵۰/۰۰۰ ریال است. و این در حالتی است که قیمت سهم کاهش یابد و خریدار اختیار خود را اعمال نکند. در واقع فروشنده تنها زمانی وارد معامله می شود که احتمال می دهد قیمت سهم کاهش یابد و خریدار، اختیار خود را اعمال نکند.

اما اگر قیمت سهم در بازار زیاد شود، فروشنده اختیار به هر میزانی ممکن است زیان کند. زیرا در این حالت خریدار، اختیار خود را اعمال می کند و فروشنده مجبور است به تعهد خود عمل کند.

پرسش: نمودار میزان سود و زیان خریدار و فروشنده در مثال بالا چگونه است؟

پاسخ: این نمودار به قرار زیر است:

12

پایان بخش نخست ■

1393/10/09 از نهایت‌نگر
0
/
2
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333