رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه
مطالب واحد آموزش نهایت‌نگر
ارتباطات واحد آموزش نهایت‌نگر
...

عنوان بلاگ : دستورالعمل خرید اعتباری
دسته : آموزشی


خلاصه در این بلاگ، مسائل مقدماتی مربوط به خرید اعتباری با هدف درک بهتر این دستورالعمل ارائه شده است.

دستورالعمل خرید اعتباری

فایل پیوست حاوی کل مطالب آموزشی خرید اعتباری است. این فایل را می توانید از اینجا دریافت نمایید.

فایل حاوی دستورالعمل مصوب سازمان بورس را می توانید از اینجا دریافت نمایید.

تعریف

کارگزاری ها می توانند به مشتریان خود برای خرید اوراق بهادار، اعتبار اختصاص دهند. در این صورت قراردادی بین مشتری و کارگزار بسته می شود و شرایط تخصیص اعتبار و حقوق و تعهدات طرفین مشخص می شود. در صورت اعطای اعتبار، برای مشتری در شرکت کارگزاری یک حساب «بدهی تجاری» ایجاد می شود.

برای هر مشتری که اعتبار دریافت کرده، حسابی تحت عنوان «حساب تضمین» ایجاد می شود و ارزش تضمین های مشتری پس از اعمال تعدیلات در آن ثبت می شود. در مورد سهام، %۶۰ از قیمت پایانی در حساب تضمین ثبت می شود.

بدهی تجاری سرمایه گذار نباید از حساب تضمین او بیشتر شود.

محدودیت های اعتبارگیرنده

  • اعتبارگیرنده نمی تواند کارگزار ناظر اوراق بهاداری که به عنوان تضمین بدهی محسوب می شود را تغییر دهد.
  • اعتبارگیرنده می تواند اوراق بهاداری که به عنوان تضمین بدهی محسوب می شود را بفروشد، اما ابتدا مبلغ حاصل از فروش، از بدهی تجاری او کسر می شود و مابقی قابل پرداخت به مشتری خواهد بود.

اگر بدهی تجاری بیشتر از حساب تضمین شود...

  • هرگاه در اثر افزایش بدهی تجاری یا کاهش مانده حساب تضمین، ماندۀ بدهی تجاری مشتری برابر یا بیش از ماندۀ حساب تضمین مشتری گردد، کارگزار اعتباردهنده موظف است، خرید اعتباری برای مشتری را تا زمان رفع این شرایط متوقف نماید.

  • در این حالت همچنین مشخصات مشتری به عنوان مشتری در معرض ریسک و مبلغ کسری حساب تضمین در اختیار کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار و کلیۀ کارگزاران قرار می گیرد و کلیۀ کارگزاران موظف اند خرید اعتباری را برای مشتری مذکور تا پایان رفع این شرایط متوقف نمایند.
  • هرگاه ماندۀ بدهی تجاری مشتری ده درصد بیشتر از ماندۀ حساب تضمین وی شود، کارگزار موظف است حداکثر تا پایان روز کاری بعد، «اخطاریه کسری حساب تضمین» را به مشتری اعلام نماید.
  • پس از دریافت اخطاریه کسری حساب تضمین، مشتری موظف است ظرف سه روز کاری، کسری اعلامی را رفع نماید. یعنی یا باید از محل واریز وجه نقد توسط مشتری یا فروش اوراق بهادار، میزان بدهی تجاری را کاهش دهد و یا مانده حساب تضمین خود را از طریق انتخاب کارگزار اعتباردهنده به عنوان کارگزار ناظر سایر اوراق بهادار تحت تملک خود افزایش دهد.
  • درصورتی که مشتری، کسری حساب تضمین را در مهلت مقرر به طور کامل برطرف ننماید، یا بدهی تجاری خود را تسویه نکند، کارگزار اعتباردهنده می تواند تضامین مشتری را حسب مورد بفروشد و بدهی تجاری مشتری را از آن محل تسویه نماید.

پرسش و پاسخ

آیا کارگزاری می تواند به منظور مقاصد دیگری به جز خرید اوراق بهادار، به مشتری اعتبار تخصیص دهد؟

خیر. تخصیص اعتبار به مشتری توسط کارگزار اعتباردهنده، صرفاً به منظور خرید اعتباری اوراق بهادار قابل معامله در بورس اوراق بهادار تهران یا فرابورس ایران است و کارگزار نمی تواند بابت موضوع دیگری به مشتری اعتبار تخصیص دهد.

چه چیزهایی به عنوان تضمین مورد قبول است و در حساب تضمیت مشتری ثبت می گردد؟

سهام و حق تقدم سهام و سایر اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران یا بازار اول یا بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس ایران به عنوان تضامین بدهی تجاری مشتری به کارگزار اعتباردهنده محسوب می شود و در نتیجه اختیار تغییر کارگزار ناظر این اوراق بهادار از مشتری سلب می گردد.

آیا کارگزاری می تواند به هر میزانی به مشتریان خود اعتبار اختصاص دهد؟

خیر.

نخست، سقف اعتبار تخصیصی به هر مشتری برای خرید اعتباری حداکثر معادل مانده حساب تضمین مشتری است

دوم، سقف اعتبار تخصیصی نباید از 10 درصد حقوق صاحبان سهام شرکت کارگزاری بیشتر باشد.

سوم، شرکت کارگزاری باید قبل از تخصیص اعتبار و خرید اعتباری برای مشتری، رعایت نصاب های موضوع «دستورالعمل کفایت سرمایه نهادهای مالی» را کنترل نموده و در صورتی که با اعطای اعتبار، این نصاب ها نقض می شوند، از تخصیص اعتبار خودداری کند.

آیا مشتری می تواند حق تقدم تعلق گرفته به سهام ثبت شده در حساب تضمین را بفروشد و یا کارگزار ناظر آن را تغییر دهد؟

خیر. حق تقدم سهامی که به عنوان تضمین محسوب می گردد و همچنین سهام جدیدی که از اعمال این حق تقدم تحصیل می گردد، خود به خود به عنوان تضمین بدهی تجاری مشتری محسوب شده و در نتیجه، اختیار مشتری در مورد تغییر کارگزار ناظر آن اوراق بهادار، سلب می گردد.

آیا کارگزاری می تواند از مشتری تضامین دیگری علاوه بر اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس را بپذیرد؟

کارگزار می تواند علاوه بر تضامین موضوع این ماده، تضامین دیگری بابت خرید اعتباری از مشتری دریافت کند، اما ارزش آن تضامین قابل ثبت در حساب تضمین مشتری نخواهد بود. این تضامین باید در حساب های انتظامی ثبت شوند.

انواع اوراق بهادار با چه ضریبی تعدیل می شوند و در حساب تضمین مشتری ثبت می شوند؟

در مورد سهام، %۶۰ قیمت پایانی به عنوان قیمت تعدیل شده در حساب تضمین ثبت می شود؛

در مورد حق تقدم خرید سهام، ارزش تعدیل شده به شرح زیر محاسبه و ثبت می گردد:

ارزش تعدیل شده = %۶۰ (قیمت پایانی حق تقدم + قیمت پذیره نویسی) – قیمت پذیره نویسی

در مورد اوراق مشارکت و اوراق بهادار با درآمد ثابت (نظیر اوراق اجاره)، %۹۰ قیمت پایانی ثبت می شود.

آیا کارگزار می تواند به کارمندان یا مدیران خود اعتبار تخصیص دهد؟

خیر. کارگزار مجاز به خرید اعتباری برای مدیران، اعضای هیأت مدیره، کارکنان شرکت کارگزاری و اشخاص وابسته به آن ها و همچنین سهامداران شرکت کارگزاری و اشخاص وابسته به آنها نیست. ■

منابع:
  • دستورالعمل خرید اعتباری

خلاصه در این بلاگ، مسائل مقدماتی مربوط به خرید اعتباری با هدف درک بهتر این دستورالعمل ارائه شده است.

دستورالعمل خرید اعتباری

فایل پیوست حاوی کل مطالب آموزشی خرید اعتباری است. این فایل را می توانید از اینجا دریافت نمایید.

فایل حاوی دستورالعمل مصوب سازمان بورس را می توانید از اینجا دریافت نمایید.

تعریف

کارگزاری ها می توانند به مشتریان خود برای خرید اوراق بهادار، اعتبار اختصاص دهند. در این صورت قراردادی بین مشتری و کارگزار بسته می شود و شرایط تخصیص اعتبار و حقوق و تعهدات طرفین مشخص می شود. در صورت اعطای اعتبار، برای مشتری در شرکت کارگزاری یک حساب «بدهی تجاری» ایجاد می شود.

برای هر مشتری که اعتبار دریافت کرده، حسابی تحت عنوان «حساب تضمین» ایجاد می شود و ارزش تضمین های مشتری پس از اعمال تعدیلات در آن ثبت می شود. در مورد سهام، %۶۰ از قیمت پایانی در حساب تضمین ثبت می شود.

بدهی تجاری سرمایه گذار نباید از حساب تضمین او بیشتر شود.

محدودیت های اعتبارگیرنده

  • اعتبارگیرنده نمی تواند کارگزار ناظر اوراق بهاداری که به عنوان تضمین بدهی محسوب می شود را تغییر دهد.
  • اعتبارگیرنده می تواند اوراق بهاداری که به عنوان تضمین بدهی محسوب می شود را بفروشد، اما ابتدا مبلغ حاصل از فروش، از بدهی تجاری او کسر می شود و مابقی قابل پرداخت به مشتری خواهد بود.

اگر بدهی تجاری بیشتر از حساب تضمین شود...

  • هرگاه در اثر افزایش بدهی تجاری یا کاهش مانده حساب تضمین، ماندۀ بدهی تجاری مشتری برابر یا بیش از ماندۀ حساب تضمین مشتری گردد، کارگزار اعتباردهنده موظف است، خرید اعتباری برای مشتری را تا زمان رفع این شرایط متوقف نماید.

  • در این حالت همچنین مشخصات مشتری به عنوان مشتری در معرض ریسک و مبلغ کسری حساب تضمین در اختیار کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار و کلیۀ کارگزاران قرار می گیرد و کلیۀ کارگزاران موظف اند خرید اعتباری را برای مشتری مذکور تا پایان رفع این شرایط متوقف نمایند.
  • هرگاه ماندۀ بدهی تجاری مشتری ده درصد بیشتر از ماندۀ حساب تضمین وی شود، کارگزار موظف است حداکثر تا پایان روز کاری بعد، «اخطاریه کسری حساب تضمین» را به مشتری اعلام نماید.
  • پس از دریافت اخطاریه کسری حساب تضمین، مشتری موظف است ظرف سه روز کاری، کسری اعلامی را رفع نماید. یعنی یا باید از محل واریز وجه نقد توسط مشتری یا فروش اوراق بهادار، میزان بدهی تجاری را کاهش دهد و یا مانده حساب تضمین خود را از طریق انتخاب کارگزار اعتباردهنده به عنوان کارگزار ناظر سایر اوراق بهادار تحت تملک خود افزایش دهد.
  • درصورتی که مشتری، کسری حساب تضمین را در مهلت مقرر به طور کامل برطرف ننماید، یا بدهی تجاری خود را تسویه نکند، کارگزار اعتباردهنده می تواند تضامین مشتری را حسب مورد بفروشد و بدهی تجاری مشتری را از آن محل تسویه نماید.

پرسش و پاسخ

آیا کارگزاری می تواند به منظور مقاصد دیگری به جز خرید اوراق بهادار، به مشتری اعتبار تخصیص دهد؟

خیر. تخصیص اعتبار به مشتری توسط کارگزار اعتباردهنده، صرفاً به منظور خرید اعتباری اوراق بهادار قابل معامله در بورس اوراق بهادار تهران یا فرابورس ایران است و کارگزار نمی تواند بابت موضوع دیگری به مشتری اعتبار تخصیص دهد.

چه چیزهایی به عنوان تضمین مورد قبول است و در حساب تضمیت مشتری ثبت می گردد؟

سهام و حق تقدم سهام و سایر اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران یا بازار اول یا بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس ایران به عنوان تضامین بدهی تجاری مشتری به کارگزار اعتباردهنده محسوب می شود و در نتیجه اختیار تغییر کارگزار ناظر این اوراق بهادار از مشتری سلب می گردد.

آیا کارگزاری می تواند به هر میزانی به مشتریان خود اعتبار اختصاص دهد؟

خیر.

نخست، سقف اعتبار تخصیصی به هر مشتری برای خرید اعتباری حداکثر معادل مانده حساب تضمین مشتری است

دوم، سقف اعتبار تخصیصی نباید از 10 درصد حقوق صاحبان سهام شرکت کارگزاری بیشتر باشد.

سوم، شرکت کارگزاری باید قبل از تخصیص اعتبار و خرید اعتباری برای مشتری، رعایت نصاب های موضوع «دستورالعمل کفایت سرمایه نهادهای مالی» را کنترل نموده و در صورتی که با اعطای اعتبار، این نصاب ها نقض می شوند، از تخصیص اعتبار خودداری کند.

آیا مشتری می تواند حق تقدم تعلق گرفته به سهام ثبت شده در حساب تضمین را بفروشد و یا کارگزار ناظر آن را تغییر دهد؟

خیر. حق تقدم سهامی که به عنوان تضمین محسوب می گردد و همچنین سهام جدیدی که از اعمال این حق تقدم تحصیل می گردد، خود به خود به عنوان تضمین بدهی تجاری مشتری محسوب شده و در نتیجه، اختیار مشتری در مورد تغییر کارگزار ناظر آن اوراق بهادار، سلب می گردد.

آیا کارگزاری می تواند از مشتری تضامین دیگری علاوه بر اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس را بپذیرد؟

کارگزار می تواند علاوه بر تضامین موضوع این ماده، تضامین دیگری بابت خرید اعتباری از مشتری دریافت کند، اما ارزش آن تضامین قابل ثبت در حساب تضمین مشتری نخواهد بود. این تضامین باید در حساب های انتظامی ثبت شوند.

انواع اوراق بهادار با چه ضریبی تعدیل می شوند و در حساب تضمین مشتری ثبت می شوند؟

در مورد سهام، %۶۰ قیمت پایانی به عنوان قیمت تعدیل شده در حساب تضمین ثبت می شود؛

در مورد حق تقدم خرید سهام، ارزش تعدیل شده به شرح زیر محاسبه و ثبت می گردد:

ارزش تعدیل شده = %۶۰ (قیمت پایانی حق تقدم + قیمت پذیره نویسی) – قیمت پذیره نویسی

در مورد اوراق مشارکت و اوراق بهادار با درآمد ثابت (نظیر اوراق اجاره)، %۹۰ قیمت پایانی ثبت می شود.

آیا کارگزار می تواند به کارمندان یا مدیران خود اعتبار تخصیص دهد؟

خیر. کارگزار مجاز به خرید اعتباری برای مدیران، اعضای هیأت مدیره، کارکنان شرکت کارگزاری و اشخاص وابسته به آن ها و همچنین سهامداران شرکت کارگزاری و اشخاص وابسته به آنها نیست. ■

منابع:
  • دستورالعمل خرید اعتباری
1393/10/03 از نهایت‌نگر
0
/
7
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333