رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه
مطالب مهدی کارنامه حقیقی
ارتباطات مهدی کارنامه حقیقی
...

عنوان بلاگ : چقدر با نفت و مشتقات آن آشنا هستم؟ (قسمت اول)
دسته : بورس کالا و انرژی


خلاصه خواندن این بلاگ را به علاقه مندان به کسب اطلاعات بنیادی حوزه نفت و فرآورده های نفتی پیشنهاد می کنم که به وسیله آن با اصطلاحات نفتی آشنا شوند. خواهید فهمید که نفتا چیست؟ نفت ترش و شیرین چه فرقی با هم دارند؟ نفت گاز و نفت کوره و نفت سفید چی هستند؟ و ...

«اصطلاحات نفت خام»

پترولیوم (Petroleum):

واژه نفت یا پترولیوم مشتق از دو واژه لاتین پترا (Petra) به معنی صخره و اولیوم (Oleum) به معنای نفت است. پترولیوم و اویل (Oil) هر دو تقریباً در یک معنی بکار می روند. نفت خام به رنگ های قهوه ای تا سیاه از ساختارهای صخره ای زیر زمینی استخراج می شود و معمولاً همراه با گاز طبیعی است.

نفت خام (Crude Oil):

نفت خام مایعی است غلیظ به رنگ سیاه یا قهوه ای تیره که قسمت اعظم آن از هیدروکربن های مختلف تشکیل شده است. نفت خام همیشه در لایه های رسوبی یافت می شود و مقدار زیادی از مواد آلی نیز همواره در این لایه ها وجود دارد. بقایای این مواد اعم از گیاهی یا حیوانی محتوی مقدار زیادی کربن و هیدروژن است که سازنده های اصلی نفت خام می باشد. همچنین در نفت خام مقدار کمی ترکیبات گوگردی، نیتروژن دار، اکسیژن دار و مقدار جزئی فلزات نیز وجود دارد. صنعت پالایش با بهره گیری از روش های تفکیک و تبدیل هیدروکربن ها، امکان می دهد که از نفت خام دامنة وسیعی از فرآورده های نفتی تجارتی را به دست آورد.

نفت خام سبک (Light Crude Oil):

نفت خام از هیدروکربورها تشکیل شده است که متشکل از عناصر کربن و هیدوژن است. ترکیب این دو عنصر به طرق مختلف صورت می گیرد ولی وجه اشترک تمام ترکیبات حاصل این است که از سوختن آنها دی اکسید کربن و آب تولید می شود. با سوزاندن هیدروکربورها حرارت زیادی آزاد می شود، لذا ارزش هیدروکربورها ناشی از همین خصوصیت است. نفت خام تقریباً به طور کامل از هیدروکربورها تشکیل شده است هر چند مقداری سولفور و اکسیژن و نیتروژن و فلزات نیز دارد. هیدروکربور های کوچک تر و سبکتر از طریق تقطیر ساده که در پالایشگاه ها انجام می شود، قابل جداسازی است. به این دسته از نفت های خام اصطلاحاً نفت خام سبک می گویند که در مقابل نفت خام سنگین قرار می گیرد. نفت خام سبک قاعدتاً گرانتر از نفت خام سنگین است زیرا فرآورده های ارزشمندتری را می توان از آن به دست آورد.

نفت خام ترش (Sour Crude Oil):

نفت خام ترش سولفور بیشتری دارد و سهم فرآورده های سنگین تر مانند نفت کوره که در فرآیند پالایش از آن به دست می آید، بیشتر خواهد بود.

نفت خام شیرین (Sweet Crude Oil):

نفت های خامی که بالنسبه میزان سولفور کمتری دارند به نفت خام شیرین معروف اند. در پالایش نفت خام شیرین می توان مقادیر بیشتری فرآورده های سبک تر و با ارزشتر نظیر بنزین و نفت سفید و گازوئیل به دست آورد.

بنزین (Gasoline, Benzin=Benzine):

بنزین از مشتقات بسیار مهم نفت خام است که در خودروها مصرف می شود. این ماده احتراق در آمریکا گزولین و در انگلستان پترول خوانده می شود. لغت مزبور نباید با واژه پترولیوم به معنی نفت خام اشتباه شود. بنزین نوعی سوخت برای احتراق موتورهای درون سوز است که اساساً از هیدروکربن های مایع قابل اشتعال و فرار تشکیل شده است و از نفت خام مشتق شده است. بنزین اتومبیل مخلوطی از هیدروکربورهای گوناگون است که به نسبت های متفاوتی با هم ترکیب شده اند. علاوه بر این، موادی نیز با بنزین مخلوط می شود تا درجه آرام سوزی یا عدد اکتان آن بالا رود.

در پالایشگاهها انواع گوناگون بنزین تولید و عرضه می شود که تفاوت عمده آنها در درجه آرام سوزی است. تمام موتورهای پیستونی اگر با سوخت نامناسب کار کنند، صدایی تولید می کنند که ضربه (Knock) خوانده می شود. از دهه ۱۹۲۰ به بعد برای بالا بردن درجه اکتان از ترکیب های سرب دار استفاده می شود. به علت سمی بودن این ماده و برای جلوگیری از آلودگی محیط زیست، در اغلب کشورهای صنعتی به تدریج استفاده از آن ماده ممنوع شده است و به جای آن از بنزین بدون سرب استفاده می شود.

بنزین هواپیما یا بنزین سفید (Aviation Gasoline):

بنزین هواپیما بنزینی است که به طور اختصاصی برای موتورهای هواپیما تهیه می شود. این بنزین دارای اکتان مناسب برای این نوع موتورها بوده و نقطه انجماد آن منفی ۶۰ درجه سلسیوس می باشد.

پارافین نفتی (Oil Paraffin):

پارافین محصولی از نفت خام است که بدون بو و مزه خاصی بوده و به رنگ سفید یا شیری است. پارافین از تقطیر نفت خام به دست آمده و به عنوان شمع، موم کاغذی، روان کننده و نیز ماده ایزوله کننده مصرف دارد. پارافین با اسم موم پارافین نیز نامیده می شود. در کشور انگلستان معنی نفت سفید نیز می دهد.

گازوئیل یا نفت گاز (Gasoil):

گازوئیل و نفت حرارتی (Heating Oil -HO) و دیزل در واقع یک ماده هستند اما تفاوت هایی در مشخصات فنی آنها به لحاظ کاربرد در موتورهای دیزلی و صنعتی و موتورهای گرمایشی وجود دارد؛ حتی می توان گازوئیل کشتی را نیز در همین راستا تعریف کرد. این سوخت برای اولین بار توسط مخترع آلمانی به اسم دیزل معرفی شد که در بعضی منابع با همین اسم نامیده می شود.

نفتا (Naphtha):

فرآورده ای است میان گازوئیل و نفت سفید که بین 30 درجه سلسیوس و 100 تا 200 درجه سلسیوس تقطیر یا چکیده گیری می شود، این میزان بسته به آن است که نفتای سبک یا نفتای سنگین مورد نظر باشد. این فرآورده ماده اولیه صنعت پتروشیمی است و شکستن آن گستره ای گوناگون از فرآورده های مختلف را به دست می دهد.

نفت سفید (Kerosene):

نفت سفید در انواع چراغ ها برای ایجاد روشنایی و یا گرما به کار می رود. این برش شامل هیدروکربن هایی است که گسترة نقطة جوششان بلافاصله پس از بنزین ها قرار گرفته است. امروزه استعمال این فرآورده برای ایجاد روشنایی در حال از بین رفتن است. کاربرد آن در وسایل گرمایی نیز محدود است. نفت سفید را می توان پس از تخلیص و بی بو کردن به عنوان حلال حشره کش ها نیز به کار برد.

نفت کوره (Fuel Oil):

نفت کوره یا نفت پسماند متشکل از عناصری است که در جریان تقطیر نفت خام در پالایشگاه تبخیر نشده اند و لذا مولکولهای بزرگ تر و سنگین تری دارند. این فرآورده به علت رنگ سیاه آن اصطلاحاً به نفت سیاه نیز شناخته می شود. کاربرد نفت کوره عمدتاً به عنوان سوخت اصلی در نیروگاه های برق و سوخت کشتی هاست. از این رو به نفت کوره اصطلاحاً سوخت بانکر (Bunker) نیز می گویند زیرا زمانی که کشتی ها با سوخت زغال سنگ کار می کردند مخزن نگهداری زغال سنگ را بانکر می گفتند.

منابع:
  • www.irenex.ir

خلاصه خواندن این بلاگ را به علاقه مندان به کسب اطلاعات بنیادی حوزه نفت و فرآورده های نفتی پیشنهاد می کنم که به وسیله آن با اصطلاحات نفتی آشنا شوند. خواهید فهمید که نفتا چیست؟ نفت ترش و شیرین چه فرقی با هم دارند؟ نفت گاز و نفت کوره و نفت سفید چی هستند؟ و ...

«اصطلاحات نفت خام»

پترولیوم (Petroleum):

واژه نفت یا پترولیوم مشتق از دو واژه لاتین پترا (Petra) به معنی صخره و اولیوم (Oleum) به معنای نفت است. پترولیوم و اویل (Oil) هر دو تقریباً در یک معنی بکار می روند. نفت خام به رنگ های قهوه ای تا سیاه از ساختارهای صخره ای زیر زمینی استخراج می شود و معمولاً همراه با گاز طبیعی است.

نفت خام (Crude Oil):

نفت خام مایعی است غلیظ به رنگ سیاه یا قهوه ای تیره که قسمت اعظم آن از هیدروکربن های مختلف تشکیل شده است. نفت خام همیشه در لایه های رسوبی یافت می شود و مقدار زیادی از مواد آلی نیز همواره در این لایه ها وجود دارد. بقایای این مواد اعم از گیاهی یا حیوانی محتوی مقدار زیادی کربن و هیدروژن است که سازنده های اصلی نفت خام می باشد. همچنین در نفت خام مقدار کمی ترکیبات گوگردی، نیتروژن دار، اکسیژن دار و مقدار جزئی فلزات نیز وجود دارد. صنعت پالایش با بهره گیری از روش های تفکیک و تبدیل هیدروکربن ها، امکان می دهد که از نفت خام دامنة وسیعی از فرآورده های نفتی تجارتی را به دست آورد.

نفت خام سبک (Light Crude Oil):

نفت خام از هیدروکربورها تشکیل شده است که متشکل از عناصر کربن و هیدوژن است. ترکیب این دو عنصر به طرق مختلف صورت می گیرد ولی وجه اشترک تمام ترکیبات حاصل این است که از سوختن آنها دی اکسید کربن و آب تولید می شود. با سوزاندن هیدروکربورها حرارت زیادی آزاد می شود، لذا ارزش هیدروکربورها ناشی از همین خصوصیت است. نفت خام تقریباً به طور کامل از هیدروکربورها تشکیل شده است هر چند مقداری سولفور و اکسیژن و نیتروژن و فلزات نیز دارد. هیدروکربور های کوچک تر و سبکتر از طریق تقطیر ساده که در پالایشگاه ها انجام می شود، قابل جداسازی است. به این دسته از نفت های خام اصطلاحاً نفت خام سبک می گویند که در مقابل نفت خام سنگین قرار می گیرد. نفت خام سبک قاعدتاً گرانتر از نفت خام سنگین است زیرا فرآورده های ارزشمندتری را می توان از آن به دست آورد.

نفت خام ترش (Sour Crude Oil):

نفت خام ترش سولفور بیشتری دارد و سهم فرآورده های سنگین تر مانند نفت کوره که در فرآیند پالایش از آن به دست می آید، بیشتر خواهد بود.

نفت خام شیرین (Sweet Crude Oil):

نفت های خامی که بالنسبه میزان سولفور کمتری دارند به نفت خام شیرین معروف اند. در پالایش نفت خام شیرین می توان مقادیر بیشتری فرآورده های سبک تر و با ارزشتر نظیر بنزین و نفت سفید و گازوئیل به دست آورد.

بنزین (Gasoline, Benzin=Benzine):

بنزین از مشتقات بسیار مهم نفت خام است که در خودروها مصرف می شود. این ماده احتراق در آمریکا گزولین و در انگلستان پترول خوانده می شود. لغت مزبور نباید با واژه پترولیوم به معنی نفت خام اشتباه شود. بنزین نوعی سوخت برای احتراق موتورهای درون سوز است که اساساً از هیدروکربن های مایع قابل اشتعال و فرار تشکیل شده است و از نفت خام مشتق شده است. بنزین اتومبیل مخلوطی از هیدروکربورهای گوناگون است که به نسبت های متفاوتی با هم ترکیب شده اند. علاوه بر این، موادی نیز با بنزین مخلوط می شود تا درجه آرام سوزی یا عدد اکتان آن بالا رود.

در پالایشگاهها انواع گوناگون بنزین تولید و عرضه می شود که تفاوت عمده آنها در درجه آرام سوزی است. تمام موتورهای پیستونی اگر با سوخت نامناسب کار کنند، صدایی تولید می کنند که ضربه (Knock) خوانده می شود. از دهه ۱۹۲۰ به بعد برای بالا بردن درجه اکتان از ترکیب های سرب دار استفاده می شود. به علت سمی بودن این ماده و برای جلوگیری از آلودگی محیط زیست، در اغلب کشورهای صنعتی به تدریج استفاده از آن ماده ممنوع شده است و به جای آن از بنزین بدون سرب استفاده می شود.

بنزین هواپیما یا بنزین سفید (Aviation Gasoline):

بنزین هواپیما بنزینی است که به طور اختصاصی برای موتورهای هواپیما تهیه می شود. این بنزین دارای اکتان مناسب برای این نوع موتورها بوده و نقطه انجماد آن منفی ۶۰ درجه سلسیوس می باشد.

پارافین نفتی (Oil Paraffin):

پارافین محصولی از نفت خام است که بدون بو و مزه خاصی بوده و به رنگ سفید یا شیری است. پارافین از تقطیر نفت خام به دست آمده و به عنوان شمع، موم کاغذی، روان کننده و نیز ماده ایزوله کننده مصرف دارد. پارافین با اسم موم پارافین نیز نامیده می شود. در کشور انگلستان معنی نفت سفید نیز می دهد.

گازوئیل یا نفت گاز (Gasoil):

گازوئیل و نفت حرارتی (Heating Oil -HO) و دیزل در واقع یک ماده هستند اما تفاوت هایی در مشخصات فنی آنها به لحاظ کاربرد در موتورهای دیزلی و صنعتی و موتورهای گرمایشی وجود دارد؛ حتی می توان گازوئیل کشتی را نیز در همین راستا تعریف کرد. این سوخت برای اولین بار توسط مخترع آلمانی به اسم دیزل معرفی شد که در بعضی منابع با همین اسم نامیده می شود.

نفتا (Naphtha):

فرآورده ای است میان گازوئیل و نفت سفید که بین 30 درجه سلسیوس و 100 تا 200 درجه سلسیوس تقطیر یا چکیده گیری می شود، این میزان بسته به آن است که نفتای سبک یا نفتای سنگین مورد نظر باشد. این فرآورده ماده اولیه صنعت پتروشیمی است و شکستن آن گستره ای گوناگون از فرآورده های مختلف را به دست می دهد.

نفت سفید (Kerosene):

نفت سفید در انواع چراغ ها برای ایجاد روشنایی و یا گرما به کار می رود. این برش شامل هیدروکربن هایی است که گسترة نقطة جوششان بلافاصله پس از بنزین ها قرار گرفته است. امروزه استعمال این فرآورده برای ایجاد روشنایی در حال از بین رفتن است. کاربرد آن در وسایل گرمایی نیز محدود است. نفت سفید را می توان پس از تخلیص و بی بو کردن به عنوان حلال حشره کش ها نیز به کار برد.

نفت کوره (Fuel Oil):

نفت کوره یا نفت پسماند متشکل از عناصری است که در جریان تقطیر نفت خام در پالایشگاه تبخیر نشده اند و لذا مولکولهای بزرگ تر و سنگین تری دارند. این فرآورده به علت رنگ سیاه آن اصطلاحاً به نفت سیاه نیز شناخته می شود. کاربرد نفت کوره عمدتاً به عنوان سوخت اصلی در نیروگاه های برق و سوخت کشتی هاست. از این رو به نفت کوره اصطلاحاً سوخت بانکر (Bunker) نیز می گویند زیرا زمانی که کشتی ها با سوخت زغال سنگ کار می کردند مخزن نگهداری زغال سنگ را بانکر می گفتند.

منابع:
  • www.irenex.ir

برچسب ها:
1394/03/09 از نهایت‌نگر
0
/
24
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333