رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه
مطالب واحد آموزش نهایت‌نگر
ارتباطات واحد آموزش نهایت‌نگر
...

عنوان بلاگ : معاملات آتی سهام - قسمت نخست
دسته : معاملات آتی


خلاصه در این قسمت تلاش شده تا به همه پرسش‌هایی که در مورد معاملات آتی سهام ممکن است ایجاد شود پاسخ داده شود.

قرارداد آتی سهام – قسمت نخست

فایل پیوست حاوی کل مطالب آموزشی است. این فایل را می توانید از اینجا دریافت نمایید.

تعریف

قرارداد آتی سهام قراردادی است که در آن خریدار متعهد می شود که

  • تعداد مشخصی از سهام مشخصی را در قیمت مشخصی در تاریخ مشخصی در آینده از فروشنده بخرد.

یا فروشنده متعهد می شود که

  • تعداد مشخصی از سهام مشخصی را در قیمت مشخصی در تاریخ مشخصی در آینده به خریدار بفروشد.

مثال

معاملات آتی روی سهام شرکت مخابرات ایران در تاریخ ۹۳/۰۶/۳۰ با مشخصات زیر آغاز شد:

  • سهام پایه: شرکت مخابرات ایران (اخابر)
  • اولین روز معاملاتی: 93/06/30
  • آخرین روز معاملاتی: 94/02/20
  • دوره تحویل: 94/02/29 تا 94/02/31
  • اندازه قرارداد: 15000 سهم
  • قیمت پایه: 2891 ریال

در این حالت کسی که یک قرارداد خرید با «قیمت پایه» می بندد، متعهد می شود که

  • تعداد 15000 واحد سهم شرکت مخابرات ایران را در دوره تحویل و به قیمت 2891 ریال از فروشنده خریداری نماید.

و کسی که یک قرارداد فروش با «قیمت پایه» می بندد، متعهد می شود که

  • تعداد 15000 واحد سهم شرکت مخابرات ایران را در دوره تحویل و به قیمت 2891 ریال به خریدار بفروشد.

پرسش و پاسخ

چگونه می توان از قراردادهای آتی سهام سود برد؟

  • اگر فردی تشخیص دهد که قیمت سهم در آینده بالا می رود، می تواند در قرارداد آتی موقعیت خرید را اتخاذ کند. در این حالت اگر قیمت سهم بالا رود، او در دوره تحویل (سررسید) می تواند همان سهم را با قیمت معامله شده از فروشنده خریداری کند.
  • اگر فرد تشخیص دهد که قیمت سهم پایین می آید، می تواند در قرارداد آتی موقعیت فروش را اتخاذ کند. در این حالت اگر قیمت سهم پایین بیاید، او دوره تحویل می تواند همان سهم را با قیمت معامله شده به خریدار بفروشد.

آیا خریدار یا فروشنده می توانند از معامله خود منصرف شوند؟

  • خیر. در هر معامله هم خریدار و هم فروشنده مجبور هستند به تعهد خود عمل کنند. وجوه تضمینی که از هر طرف گرفته می شود، طرف دیگر معامله را از هر گونه ریسک پشیمانی مصون نگاه می دارد.

آیا می توان از ابتدا موقعیت فروش اتخاذ کرد؟

  • بله. یکی از تفاوت های اساسی معاملات اوراق با معاملات آتی این است که معامله گر از ابتدا می تواند با موقعیت فروش وارد شود. فرد می تواند بدون داشتن سهم موقعیت فروش را اتخاذ کند. در این حالت او متعهد می شود که در دوره تحویل، به ازای هر قرارداد، تعداد 15000 سهم (به اندازه اندازه قرارداد) را به خریدار بفروشد.

«اندازه قرارداد» چیست؟

  • «اندازه قرارداد» تعداد سهامی است که در هر قرارداد، خرید یا فروش آن تعهد می شود. مثلاً در مورد بالا، خریدار متعهد می شود که به ازای هر قرارداد، تعداد 15000 سهم پایه (شرکت مخابرات ایران) را از فروشنده خریداری نماید.
  • «اندازه قرارداد» توسط بورس و از طریق «اطلاعیه معاملاتی قراردادهای آتی سهام» منتشر می شود.

«قیمت پایه» را چه کسی تعیین می کند؟

  • قیمت پایه را بورس بر اساس فرمول هایی محاسبه می کند و آن را از طریق «اطلاعیه معاملاتی قراردادهای آتی سهام» به اطلاع معامله گران می رساند. این اطلاعیه ها از طریق سایت iranbourse.com در اختیار علاقمندان قرار می گیرند.

«قیمت پایه» چگونه محاسبه می شود؟

  • معمولاً قیمت پایه را بر اساس فرمول زیر محاسبه می کنند:

11

  • که در این فرمول:
  • FV مخفف Future Value برابر ارزش آتی سهام است،
  • CP مخفف Closing Price برابر قیمت پایانی سهم در آخرین روز پیش از دوره معاملاتی است،
  • e عدد نپر و برابر 2.7182 است،
  • i برابر نرخ سود علی الحساب بانکی است که در این زمان %17 در نظر گرفته شده است،
  • T برابر تعداد روزهای «دوره معاملاتی» است.
  • مثلاً در رابطه با قیمت پایه سهام مخابرات ایران:
  • قیمت پایانی سهام شرکت در روز 93/06/29 برابر ۲۵۸۵ ریال است،
  • تعداد روزهای معالاتی هم از ابتدای برج 7 تا انتهای برج 2 برابر 8 ماه است که برابر 240 روز در نظر گرفته شده است،
  • در نتیجه

12

آیا در هر معامله لازم است تا همه ارزش آن را پرداخت کرد؟

  • خیر. در ابتدای هر معامله برای هر قرارداد باید به اندازه «وجه تضمین اولیه» پرداخت کرد. «وجه تضمین اولیه» در حال حاضر حدود %20 ارزش کل معامله است. مثلاً در رابطه با سهام مخابرات ایران، «وجه تضمین اولیه» برابر است با:

وجه تضمین اولیه = اندازه قرارداد × قیمت پایه × %20

وجه تضمین اولیه = 15000 × 2891 × %20

وجه تضمین اولیه ≈ 000`000`9 ریال

آیا قیمت معامله ثابت و همواره برابر «قیمت پایه» است؟

  • خیر. با توجه به عرضه و تقاضا و در محدوده مجاز قیمتی، قیمت معاملات تغییر می کند.

تغییرات قیمتی چه تاثیری بر تعهدات طرفین معامله دارد؟

  • زمانی که قیمت تغییر می کند، تعهد خریدار و فروشنده بر مبنای قیمت جدید است. مثلاً اگر قیمت قرارداد آتی سهم مخابرات از 2891 به 3002 ریال تغییر کند، در هر قرارداد خریدار و فروشنده متعهد می شوند که سهام را در دوره تحویل (سررسید) به قیمت 3002 ریال مورد معامله قرار دهند.

محدوده نوسانات قیمتی چقدر است؟

  • به مانند سهام، محدوده نوسانات قیمتی روزانه %۴± نسبت به قیمت پایانی روز قبل است.

آیا می توان قرارداد مورد معامله را دوباره مورد معامله قرار دهیم؟

  • بله. تا آخرین روز دوره معاملاتی می توان این کار را انجام داد. مثلاً اگر در یک موقعیت فروش دو قرارداد منعقد کرده باشیم، می توانیم در روزهای آینده آنها را به قیمت های بازار بفروشیم و در اصطلاح موقعیت تعهدی باز خود را ببندیم.

پایان قسمت نخست ■


خلاصه در این قسمت تلاش شده تا به همه پرسش‌هایی که در مورد معاملات آتی سهام ممکن است ایجاد شود پاسخ داده شود.

قرارداد آتی سهام – قسمت نخست

فایل پیوست حاوی کل مطالب آموزشی است. این فایل را می توانید از اینجا دریافت نمایید.

تعریف

قرارداد آتی سهام قراردادی است که در آن خریدار متعهد می شود که

  • تعداد مشخصی از سهام مشخصی را در قیمت مشخصی در تاریخ مشخصی در آینده از فروشنده بخرد.

یا فروشنده متعهد می شود که

  • تعداد مشخصی از سهام مشخصی را در قیمت مشخصی در تاریخ مشخصی در آینده به خریدار بفروشد.

مثال

معاملات آتی روی سهام شرکت مخابرات ایران در تاریخ ۹۳/۰۶/۳۰ با مشخصات زیر آغاز شد:

  • سهام پایه: شرکت مخابرات ایران (اخابر)
  • اولین روز معاملاتی: 93/06/30
  • آخرین روز معاملاتی: 94/02/20
  • دوره تحویل: 94/02/29 تا 94/02/31
  • اندازه قرارداد: 15000 سهم
  • قیمت پایه: 2891 ریال

در این حالت کسی که یک قرارداد خرید با «قیمت پایه» می بندد، متعهد می شود که

  • تعداد 15000 واحد سهم شرکت مخابرات ایران را در دوره تحویل و به قیمت 2891 ریال از فروشنده خریداری نماید.

و کسی که یک قرارداد فروش با «قیمت پایه» می بندد، متعهد می شود که

  • تعداد 15000 واحد سهم شرکت مخابرات ایران را در دوره تحویل و به قیمت 2891 ریال به خریدار بفروشد.

پرسش و پاسخ

چگونه می توان از قراردادهای آتی سهام سود برد؟

  • اگر فردی تشخیص دهد که قیمت سهم در آینده بالا می رود، می تواند در قرارداد آتی موقعیت خرید را اتخاذ کند. در این حالت اگر قیمت سهم بالا رود، او در دوره تحویل (سررسید) می تواند همان سهم را با قیمت معامله شده از فروشنده خریداری کند.
  • اگر فرد تشخیص دهد که قیمت سهم پایین می آید، می تواند در قرارداد آتی موقعیت فروش را اتخاذ کند. در این حالت اگر قیمت سهم پایین بیاید، او دوره تحویل می تواند همان سهم را با قیمت معامله شده به خریدار بفروشد.

آیا خریدار یا فروشنده می توانند از معامله خود منصرف شوند؟

  • خیر. در هر معامله هم خریدار و هم فروشنده مجبور هستند به تعهد خود عمل کنند. وجوه تضمینی که از هر طرف گرفته می شود، طرف دیگر معامله را از هر گونه ریسک پشیمانی مصون نگاه می دارد.

آیا می توان از ابتدا موقعیت فروش اتخاذ کرد؟

  • بله. یکی از تفاوت های اساسی معاملات اوراق با معاملات آتی این است که معامله گر از ابتدا می تواند با موقعیت فروش وارد شود. فرد می تواند بدون داشتن سهم موقعیت فروش را اتخاذ کند. در این حالت او متعهد می شود که در دوره تحویل، به ازای هر قرارداد، تعداد 15000 سهم (به اندازه اندازه قرارداد) را به خریدار بفروشد.

«اندازه قرارداد» چیست؟

  • «اندازه قرارداد» تعداد سهامی است که در هر قرارداد، خرید یا فروش آن تعهد می شود. مثلاً در مورد بالا، خریدار متعهد می شود که به ازای هر قرارداد، تعداد 15000 سهم پایه (شرکت مخابرات ایران) را از فروشنده خریداری نماید.
  • «اندازه قرارداد» توسط بورس و از طریق «اطلاعیه معاملاتی قراردادهای آتی سهام» منتشر می شود.

«قیمت پایه» را چه کسی تعیین می کند؟

  • قیمت پایه را بورس بر اساس فرمول هایی محاسبه می کند و آن را از طریق «اطلاعیه معاملاتی قراردادهای آتی سهام» به اطلاع معامله گران می رساند. این اطلاعیه ها از طریق سایت iranbourse.com در اختیار علاقمندان قرار می گیرند.

«قیمت پایه» چگونه محاسبه می شود؟

  • معمولاً قیمت پایه را بر اساس فرمول زیر محاسبه می کنند:

11

  • که در این فرمول:
  • FV مخفف Future Value برابر ارزش آتی سهام است،
  • CP مخفف Closing Price برابر قیمت پایانی سهم در آخرین روز پیش از دوره معاملاتی است،
  • e عدد نپر و برابر 2.7182 است،
  • i برابر نرخ سود علی الحساب بانکی است که در این زمان %17 در نظر گرفته شده است،
  • T برابر تعداد روزهای «دوره معاملاتی» است.
  • مثلاً در رابطه با قیمت پایه سهام مخابرات ایران:
  • قیمت پایانی سهام شرکت در روز 93/06/29 برابر ۲۵۸۵ ریال است،
  • تعداد روزهای معالاتی هم از ابتدای برج 7 تا انتهای برج 2 برابر 8 ماه است که برابر 240 روز در نظر گرفته شده است،
  • در نتیجه

12

آیا در هر معامله لازم است تا همه ارزش آن را پرداخت کرد؟

  • خیر. در ابتدای هر معامله برای هر قرارداد باید به اندازه «وجه تضمین اولیه» پرداخت کرد. «وجه تضمین اولیه» در حال حاضر حدود %20 ارزش کل معامله است. مثلاً در رابطه با سهام مخابرات ایران، «وجه تضمین اولیه» برابر است با:

وجه تضمین اولیه = اندازه قرارداد × قیمت پایه × %20

وجه تضمین اولیه = 15000 × 2891 × %20

وجه تضمین اولیه ≈ 000`000`9 ریال

آیا قیمت معامله ثابت و همواره برابر «قیمت پایه» است؟

  • خیر. با توجه به عرضه و تقاضا و در محدوده مجاز قیمتی، قیمت معاملات تغییر می کند.

تغییرات قیمتی چه تاثیری بر تعهدات طرفین معامله دارد؟

  • زمانی که قیمت تغییر می کند، تعهد خریدار و فروشنده بر مبنای قیمت جدید است. مثلاً اگر قیمت قرارداد آتی سهم مخابرات از 2891 به 3002 ریال تغییر کند، در هر قرارداد خریدار و فروشنده متعهد می شوند که سهام را در دوره تحویل (سررسید) به قیمت 3002 ریال مورد معامله قرار دهند.

محدوده نوسانات قیمتی چقدر است؟

  • به مانند سهام، محدوده نوسانات قیمتی روزانه %۴± نسبت به قیمت پایانی روز قبل است.

آیا می توان قرارداد مورد معامله را دوباره مورد معامله قرار دهیم؟

  • بله. تا آخرین روز دوره معاملاتی می توان این کار را انجام داد. مثلاً اگر در یک موقعیت فروش دو قرارداد منعقد کرده باشیم، می توانیم در روزهای آینده آنها را به قیمت های بازار بفروشیم و در اصطلاح موقعیت تعهدی باز خود را ببندیم.

پایان قسمت نخست ■

برچسب ها:
1393/07/27 از نهایت‌نگر
0
/
14
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333