رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه

کارنامه بازارهای 2015
نوع تحلیل : گزارش   |   نظر کارشناس : بدون تغییر

36

: اکثر نهادهای بین‌المللی سال 2016 را سالی سخت -به لحاظ اقتصادی - پیش‌بینی کرده و روند رکودی بازارها را ادامه دار دیده‌اند.در آستانه سال نوی میلادی بررسی عملکرد یک ساله بازارها می‌تواند به بهبود پیش‌بینی روند آتی آنها کمک کند. در این راستا گزارش حاضر مهم‌ترین رویدادهای اقتصادی که بازارهای جهانی را متأثر کرده‌اند را کنکاش کرده است.

کارنامه بازارهای ۲۰۱۵

  • شرایط مازاد عرضه در بازارهای کالایی و به ویژه نفت سبب شد تا طلای سیاه با ریزش سنگین یکی از طولانی ترین دوره های افت خود را سپری کند.

    سال ٢٠١٥ در شرایطی به پایان رسید که عمده بازارها تحت تاثیر عوامل متعددی مسیر نزولی در پیش گرفتند. شرایط مازاد عرضه در بازارهای کالایی و به ویژه نفت سبب شد تا طلای سیاه با ریزش سنگین یکی از طولانی ترین دوره های افت خود را سپری کند. افزایش ارزش دلار آمریکا با توجه به نخستین افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو طی ١٠ سال، فشار بر قیمت کالاها را تشدید کرد. به این ترتیب، اونس طلا با افت ٣/ ١٠ درصدی در رکوردی کم سابقه برای سومین سال متوالی با افت قیمت مواجه شد. بورس های جهانی نیز به علت سهم بالای شرکت های وابسته به کالا عموما مسیر نزولی در پیش گرفتند که وابستگی بیشتر اقتصادهای نوظهور موجب پیشتازی آنها در مسیر نزولی شد.

    شش وجهی ریزش بورس های ٢٠١٥
    پرونده بازارها در سال میلادی ٢٠١٥ در شرایطی بسته شد که عمده بورس ها در سراسر جهان روند نزولی را سپری کردند. سالی پر از ابهام و رویدادهای مهم که رکوردهای بسیاری در آن جا به جا شد. قرار گرفتن شاخص کالاهای بلومبرگ در کمترین مقدار از سال ١٩٩٩، افزایش نرخ بهره آمریکا پس از حدود یک دهه، رسیدن رشد اقتصادی چین به کمترین مقدار در ٢٤ سال اخیر و مختومه شدن پرونده هسته ای کشورمان پس از ١٢ سال مذاکره از جمله مهم ترین و اثرگذارترین این رکوردها بر بازارهای سهام بودند. همچنین ناآرامی های ژئوپلیتیک به دنبال حرکت های تروریستی گروه داعش و بحران مهاجرت و بدهی یونان در اروپا از دیگر عواملی بودند که وضعیت غیرقابل پیش بینی را در بسیاری از بازارهای جهانی به وجود آوردند. اکنون نیز که قرار است بازارها سال جدیدی را آغاز کنند، همچنان ابهامات بسیاری باقی مانده است. نگرانی درباره آینده اقتصاد چین و بازارهای نوظهور، روند افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا و انتخابات ریاست جمهوری این کشور، مهم ترین مسائلی است که بر اساس اظهارات کارشناسان و مقامات سال سختی را پیش روی بازارها و اقتصاد جهانی قرار داده است.

    سه گانه دلار-چین-کالا
    شاید مهم ترین رویدادی که در سال ٢٠١٥ و البته از نیمه دوم ٢٠١٤، اقتصاد جهانی را تحت تاثیر خود قرار داد، بحث افزایش ارزش دلار آمریکا و افت همزمان رشد اقتصادی چین و قیمت جهانی کالاها بود؛ مثلثی که عملکردی بسیار نزدیک و وابسته به یکدیگر دارند. حدود یک دهه از ابرچرخه رونق در بازارهای کالایی می گذرد. زمانی که اقتصاد چین با رویکرد توسعه زیرساخت ها به عنوان اژدهای مصرف کننده کالاها محسوب می شد. به این ترتیب، به جز دوره کوتاه مدت افت قیمت های جهانی در زمان بحران جهانی (٢٠٠٩-٢٠٠٨) قیمت کالاهای پایه (commodities) رشدهای پرشتابی را تجربه می کردند. کارشناسان موتور اصلی این رشد قیمت ها را افزایش شدید تقاضای چین ارزیابی می کنند. از نیمه دوم سال ٢٠١٤، نشانه هایی از ضعف رشد اقتصادی چین به چشم می خورد. بر این اساس، نگرانی از رشد اقتصادی این کشور به عنوان یک واقعیت انکارناپذیر مدل های اقتصادی بر پایه توسعه زیرساخت اثرات خود را بر بازارها نمایان کرد. همزمان با نشانه های مربوط به کاهش تقاضا، سمت عرضه نیز به شدت تقویت شد؛ رویدادی که نتیجه آن جز مازاد عرضه و آغاز مسیری نزولی برای بازارهای کالایی نبود.
    فارغ از این مسائل بنیادین، عامل دیگری که شتاب بیشتری به افت قیمت کالاها داد، رشد ارزش دلار در برابر سایر ارزهای جهانی بود. از آنجا که عمده کالاها بر پایه دلار ارزش گذاری می شوند، رشد ارزش دلار موجب کاهش قیمت کالاها می شود. به عبارت دقیق تر، اگر قرار باشد با کالایی که در اختیار داریم، مقدار مشخصی دلار دریافت کنیم، با افزایش ارزش دلار، به ازای ارائه همان مقدار کالا، دلار کمتری دریافت می کنیم. بنابراین، طبیعی است که افزایش ارزش دلار آمریکا، موجب افت قیمت جهانی کالاها خواهد شد. در ریشه یابی افزایش ارزش دلار، باید به سال های بحران جهانی رجوع کرد؛ یعنی زمانی که بانک مرکزی آمریکا پیشگام سیاست های تسهیل مالی و تزریق پول به اقتصاد شد. در ادامه نیز، بسیاری از اقتصادها همین مسیر را در پیش گرفتند، موضوعی که با مشاهده شدن نشانه های احیای اقتصادی در آمریکا تا حدودی تغییر کرد. به این ترتیب، در شرایطی که سایر اقتصادهای مهم جهان، نظیر اروپا، چین و ژاپن، همچنان سیاست های انبساطی را در پیش گرفته بودند، فدرال رزرو ادامه این نوع سیاست ها را با توجه به احیای اقتصاد آمریکا بدون توجیه دانست. به دنبال نخستین گام های سیاست های انقباضی بزرگ ترین اقتصاد دنیا، ارزش دلار مسیر صعودی در پیش گرفت. عاملی که نه تنها موجب افت قیمت کالاها شد، بلکه فشار بر تمامی اقتصادهای وابسته به صادرات کالاهای خام را در پی داشت.

    پارازیت عدم قطعیت ها در بازارها
    در کنار عوامل یادشده، سه موضوع که عدم قطعیت (uncertainty) بازارها در سال ٢٠١٥ محسوب می شدند نوساناتی را در بازارهای مالی وارد کردند. نخستین موضوع، بحث بحران بدهی یونان بود، امری که موجب نگرانی درباره آینده اتحادیه اروپا شده بود. با روی کار آمدن حزب چپ در یونان و شعارهایی مبنی بر عدم پذیرش اصلاحات ریاضتی اقتصادی، احتمال خروج این کشور از اتحادیه اروپا افزایش یافته بود. مساله ای که با توجه به ضعف اقتصادی در برخی دیگر از کشورهای حوزه یورو، نظیر اسپانیا و ایتالیا، احتمال خروج دومینویی این کشورها از یورو را افزایش می داد. بنابراین، افت شدید ارزش یورو (به نحوی تقویت ارزش دلار آمریکا) و شاخص بازارهای سهام این منطقه رقم خورد. هرچند اختلاف میان وام دهندگان و کشور یونان تا حدود زیادی مرتفع شد، اما اثرات مقطعی این مساله و بی اطمینانی هایی که در حوزه یورو ایجاد کرد، بسیاری از بازارها را متاثر کرد.
    دومین مساله، ناآرامی های ایجادشده توسط داعش در نقاط مختلف دنیا بود که به عنوان یک عامل ژئوپلیتیک به صورت مقطعی بر بازارها اثرگذار بود. به طوری که در زمان تشدید درگیری ها، مثلا کشتار دسته جمعی در پاریس قیمت کالاها با افزایش مواجه شدند و بازارهای سهام افت کردند. به نظر می رسد بازارها به عامل «داعش» که از اوایل سال ٢٠١٤ بازارها را تحت تاثیر خود قرار داده بود تا حدودی واکسینه شده اند و تا زمانی که این ناآرامی ها به تغییری واقعی منجر نشود، بازارها به صورت شدیدا مقطعی از اقدامات تروریستی این گروه متاثر می شوند. یکی دیگر از رویدادهای مهم در بازارهای جهانی، بحث «توافق تاریخی» میان کشورمان و اعضای ١+٥ بر سر مسائل هسته ای بود. موضوعی که دو اثر متفاوت بر بازارهای مالی گذاشت. در وهله نخست، قوت گرفتن احتمال ورود بیشتر نفت کشورمان به بازارهای جهانی باعث افت قابل توجه قیمت ها در این بازار شد. دومین مساله که اثر نسبتا کمرنگ تری داشت، بحث کاهش نگرانی ها از مسائل ژئوپلیتیک منطقه خاورمیانه با افزایش قدرت کشورمان بود. موضوعی که توانست در بازه ای از زمان حتی بازارهای سهام جهانی را در مسیر افزایش قرار دهد. با این حال، همچنان ابهاماتی در مورد سرعت افزایش تولیدات نفت کشورمان و نحوه تعامل با سایر کشورها وجود دارد که در میان مدت و با نشان دادن اثرات خود می تواند اثرگذاری خود بر بازارها را بیشتر نشان دهد.

    بهترین ها و بدترین های ٢٠١٥
    به این ترتیب برآیند عوامل یادشده، نمود خود را بر تمامی بازارها گذاشت. به طوری که عمده ارزها و کالاهای پایه با افت مواجه شدند و بازارهای سهام نیز به دلیل نقش پررنگ شرکت های کالایی در آنها با زیان واقعی همراه شدند. در میان بازارهای ارزی، افت ارزش های تا ٥٠ درصدی را شاهد بودیم، این در حالی است که ارزهایی که با رشد ارزش همراه شدند ارقامی کمتر از ٢٠ درصد را تجربه کردند. به این ترتیب، شیلینگ سومالی، روپیه سیشل و دالاس گامبیا به ترتیب با ١٧، ١٠ و ٨ درصد رشد، بیشترین افزایش ارزش پول ملی را ثبت کردند. در سمت مقابل اما، منات آذربایجان، تنگه قزاقستان، کواچای زامبیا، روبل بلاروس و پزوی آرژانتین به ترتیب با ٥٠، ٤٦، ٤٢، ٤١ و ٣٥ درصد افت، بدترین عملکرد را در بازارهای ارزی داشتند.
    در حوزه کالا، بیشترین افت قیمت ها را در حوزه انرژی شاهد بودیم. به طوری که نفت کوره با ٤٠ درصد، نفت خام آمریکا (WTI) و برنت به ترتیب با ٣٠ و ٣٥ درصد افت، بیشترین کاهش قیمت ها را شاهد بودند. رشد شاخص دلار، کاهش تقاضای چین، عدم افت تولیدات تولیدکنندگان نفت شیل، تولید بالاتر اعضای اوپک و رقابت برای سهم بازار بیشتر و انتظار برای ورود بیشتر نفت کشورمان در این بازار مهم ترین عوامل فشار بر قیمت نفت محسوب می شدند. در بازار فلزات، پالادیوم و پلاتین با افت ٣١ و ٢٨ درصدی بدترین عملکرد ٢٠١٥ را تجربه کردند. بخش مهمی از این افت به رسوایی شرکت فولکس واگن به عنوان یکی از بزرگ ترین متقاضیان دو فلز مزبور به عنوان کاتالیست موتورهای دیزلی برمی گردد. مس نیز با افت ٢٥ درصدی در مکان سوم ضعیف ترین فلزات دنیا قرار گرفت. اونس طلا نیز با افت ١٠ درصدی برای سومین سال متوالی با کاهش قیمت مواجه شد. در گروه کشاورزی اما، پنبه با ٦ درصد رشد یکی از معدود کالاهای مثبت سال ٢٠١٥ بود. در این میان، قهوه با ٢٦ درصد افت قیمت ضعیف ترین عملکرد را در گروه محصولات کشاورزی داشت.

    سال صفر آمریکایی
    در میان بازارهای سهام، آمریکا با بزرگ ترین بازار سهام پس از سه سال رشدهای دورقمی، با افت حدود ٨/ ٠ درصدی مواجه شد. امری که بدترین عملکرد این کشور از سال ٢٠٠٨ محسوب می شود. در شرایطی که شاخص S&P و داوجونز با کاهش مواجه شدند، شاخص نزدک با افزایش ٥/ ٥ درصدی همراه شد که عمده افزایش آن با حمایت نمادهای بزرگ حوزه فناوری (به جز اپل) و بایوفناوری صورت گرفت. در سال ٢٠١٥، کمترین میزان عرضه اولیه (IPO) از سال ٢٠٠٩ در آمریکا انجام شد. همچنین اوراق قرضه کم اعتبار (junk bonds)، برای نخستین بار از سال ٢٠٠٨ تا کنون با افت مواجه شدند؛ موضوعی که بر نگرانی از آینده سرمایه گذاری های پرریسک به ویژه در حوزه نفت تاکید دارد.

    سودسازی با سیاست های انبساطی
    بازارهای سهام در اروپا رفتار یکنواختی نداشتند و برخی از آنها با رشدهای نسبتا مناسب و بعضا با زیان های سنگین مواجه شدند. ایرلند با رشد ٢٨درصدی، بهترین عملکرد را در میان بازارهای سهام اروپا به ثبت رساند. این در حالی بود که بورس یونان افت حدود ٥٨ درصدی را تجربه کرد. موضوعی که عمدتا تحت تاثیر بحران بدهی در این کشور بود. در مجموع کل بازارهای سهام اروپا توانستند رشد حدود ٢ درصدی و در حوزه یورو رشد ٨ درصدی را به ثبت برسانند. این رشدهای اسمی ناشی از تضعیف ارزش یورو در برابر دلار بوده است به گونه ای که اگر تغییرات بازارهای سهام اروپا را با نرخ دلار آمریکا محاسبه کنیم در مجموع زیان حدود ٥ درصدی را نشان می دهد. بانک مرکزی اتحادیه اروپا به منظور جلوگیری از کاهش رشد اقتصادی و تورم منفی، اوایل سال ٢٠١٥، اقدامات انبساطی را آغاز کرد. بر اساس برنامه این بانک، قرار شد ماهانه ٦٠ میلیارد یورو (در مجموع به ارزش ١١٠٠ میلیارد یورو) سیاست تسهیل پولی در این کشور انجام شود.
    مساله ای که در مقابل سیاست های انقباضی آمریکا بود و موجب افت ارزش یورو شد. همچنین در بررسی سهام فعال در اقتصاد اروپا مشاهده می شود سهم شرکت های وابسته به کالاها بر افت شاخص های سهام بسیار پررنگ بوده است. به عنوان مثال، سهام شرکت های معدنی آنگلو آمریکن، گلنکور و سیدریل به ترتیب ٧٥، ٧٠ و ٦٥ درصد کاهش را در سال ٢٠١٥ تجربه کردند. در مقایسه عملکرد بازارهای سهام اروپایی، کاهش ارزش یورو نسبت به دلار کاملا مشهود است و در نتیجه اختلاف میان تغییرات شاخص بازارهای سهام بر اساس پول محلی در مقایسه با دلار آمریکا بسیار زیاد است. این در حالی است که کشوری مثل سوئیس با واحد پول فرانک، تغییرات شاخص سهام آن در دو حالت تفاوت زیادی را نشان نمی دهد. علت این امر را می توان در عدم افت ارزش پول ملی این کشور در مقایسه با دلار دانست.

    سقوط نوظهورها
    در سمت دیگر بازارهای سهام اقتصادهای نوظهور قرار داشتند که سال به شدت منفی را تجربه کردند. سالی که نه تنها افت ارزش پول ملی این کشورها را به همراه داشت، بلکه بازارهای سهام آنها را نیز در مسیر نزولی قرار داد. به طوری که مشاهده می شود هیچ کدام از این بازارهای نوظهور بر اساس دلار آمریکا نتوانستند رشد شاخص سهام را تجربه کنند. در این میان، برزیل با افت حدود ٣٣ درصدی (با در نظر گرفتن ارزش بازار آن به دلار آمریکا) بدترین عملکرد را در بازارهای نوظهور تجربه کرده است. در این میان، روسیه بهترین عملکرد را در میان بازارهای سهام نوظهور داشته است. وابستگی شدید اقتصادهای نوظهور به صادرات کالاهای خام و همچنین بدهی های دلاری بالای آنها مهم ترین عوامل سقوط سهام آنها محسوب می شوند. به عبارت دقیق تر، افت قیمت جهانی کالاها و هم زمان افزایش ارزش دلار آمریکا موجب نگرانی از آینده سودآوری در بنگاه های اقتصادی این کشورها محسوب می شدند.

    سهام ایران و اشتباه ارزی
    بورس تهران اما برای دومین سال میلادی متوالی مسیر نزولی خود را ادامه داد که امری نادر محسوب می شود. بررسی ها نشان می دهد اختلاف میان افت شاخص قیمت بورس تهران بر اساس نرخ دلاری و ریالی تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند. موضوعی که تاکید می کند در شرایط افت شدید قیمت های جهانی، نرخ ارز در بازار آزاد کشورمان چندان تعدیل نشده است. مساله ای که نتوانسته حتی از منظر اسمی سود مناسبی عاید سهامداران بورس تهران کند.

    آینده مبهم سهام در ٢٠١٦
    به هر حال، سال آینده یکی از سال های سخت اقتصاد جهانی محسوب می شود. گرچه برخی کارشناسان عملکرد سال گذشته بازارهای سهام را زمینه ای برای رشد قیمت سهام در سال ٢٠١٦ می دانند، اما ابهامات بسیاری در این زمینه وجود دارد. در مهم ترین آنها می توان به نگرانی درباره اقتصاد چین و بحث بدهی های دلاری اقتصادهای نوظهور اشاره کرد. اگر چین نتواند رشد اقتصادی خود را تقویت کند و قیمت پایین کالاهای خام بر اقتصادهای نوظهور فشار بیشتری وارد کند، احتمال به وجود آمدن شوکی دیگر در اقتصاد جهانی وجود دارد. از سوی دیگر، شتاب افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا، بحث دیگری است که اقتصادهای دنیا را نگران کرده است. اگر این بانک مرکزی با شتاب زیادی نرخ سود را افزایش دهد، به نوعی تقاضای جهانی یا به عبارتی نقدینگی جهانی را کاهش خواهد داد. موضوعی که در شرایط ضعف اقتصادهای جهانی ممکن است شرایط را به بحران نزدیک کند. بحث انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نیز یکی دیگر از ریسک های سیاسی پیش روی بازارها محسوب می شود. شخص اول اجرایی در بزرگ ترین اقتصاد دنیا قطعا بر بازارهای مالی اثرگذار خواهد بود.

منبع: http://www.donya-e-eqtesad.com/



: اکثر نهادهای بین‌المللی سال 2016 را سالی سخت -به لحاظ اقتصادی - پیش‌بینی کرده و روند رکودی بازارها را ادامه دار دیده‌اند.در آستانه سال نوی میلادی بررسی عملکرد یک ساله بازارها می‌تواند به بهبود پیش‌بینی روند آتی آنها کمک کند. در این راستا گزارش حاضر مهم‌ترین رویدادهای اقتصادی که بازارهای جهانی را متأثر کرده‌اند را کنکاش کرده است.

کارنامه بازارهای ۲۰۱۵

  • شرایط مازاد عرضه در بازارهای کالایی و به ویژه نفت سبب شد تا طلای سیاه با ریزش سنگین یکی از طولانی ترین دوره های افت خود را سپری کند.

    سال ٢٠١٥ در شرایطی به پایان رسید که عمده بازارها تحت تاثیر عوامل متعددی مسیر نزولی در پیش گرفتند. شرایط مازاد عرضه در بازارهای کالایی و به ویژه نفت سبب شد تا طلای سیاه با ریزش سنگین یکی از طولانی ترین دوره های افت خود را سپری کند. افزایش ارزش دلار آمریکا با توجه به نخستین افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو طی ١٠ سال، فشار بر قیمت کالاها را تشدید کرد. به این ترتیب، اونس طلا با افت ٣/ ١٠ درصدی در رکوردی کم سابقه برای سومین سال متوالی با افت قیمت مواجه شد. بورس های جهانی نیز به علت سهم بالای شرکت های وابسته به کالا عموما مسیر نزولی در پیش گرفتند که وابستگی بیشتر اقتصادهای نوظهور موجب پیشتازی آنها در مسیر نزولی شد.

    شش وجهی ریزش بورس های ٢٠١٥
    پرونده بازارها در سال میلادی ٢٠١٥ در شرایطی بسته شد که عمده بورس ها در سراسر جهان روند نزولی را سپری کردند. سالی پر از ابهام و رویدادهای مهم که رکوردهای بسیاری در آن جا به جا شد. قرار گرفتن شاخص کالاهای بلومبرگ در کمترین مقدار از سال ١٩٩٩، افزایش نرخ بهره آمریکا پس از حدود یک دهه، رسیدن رشد اقتصادی چین به کمترین مقدار در ٢٤ سال اخیر و مختومه شدن پرونده هسته ای کشورمان پس از ١٢ سال مذاکره از جمله مهم ترین و اثرگذارترین این رکوردها بر بازارهای سهام بودند. همچنین ناآرامی های ژئوپلیتیک به دنبال حرکت های تروریستی گروه داعش و بحران مهاجرت و بدهی یونان در اروپا از دیگر عواملی بودند که وضعیت غیرقابل پیش بینی را در بسیاری از بازارهای جهانی به وجود آوردند. اکنون نیز که قرار است بازارها سال جدیدی را آغاز کنند، همچنان ابهامات بسیاری باقی مانده است. نگرانی درباره آینده اقتصاد چین و بازارهای نوظهور، روند افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا و انتخابات ریاست جمهوری این کشور، مهم ترین مسائلی است که بر اساس اظهارات کارشناسان و مقامات سال سختی را پیش روی بازارها و اقتصاد جهانی قرار داده است.

    سه گانه دلار-چین-کالا
    شاید مهم ترین رویدادی که در سال ٢٠١٥ و البته از نیمه دوم ٢٠١٤، اقتصاد جهانی را تحت تاثیر خود قرار داد، بحث افزایش ارزش دلار آمریکا و افت همزمان رشد اقتصادی چین و قیمت جهانی کالاها بود؛ مثلثی که عملکردی بسیار نزدیک و وابسته به یکدیگر دارند. حدود یک دهه از ابرچرخه رونق در بازارهای کالایی می گذرد. زمانی که اقتصاد چین با رویکرد توسعه زیرساخت ها به عنوان اژدهای مصرف کننده کالاها محسوب می شد. به این ترتیب، به جز دوره کوتاه مدت افت قیمت های جهانی در زمان بحران جهانی (٢٠٠٩-٢٠٠٨) قیمت کالاهای پایه (commodities) رشدهای پرشتابی را تجربه می کردند. کارشناسان موتور اصلی این رشد قیمت ها را افزایش شدید تقاضای چین ارزیابی می کنند. از نیمه دوم سال ٢٠١٤، نشانه هایی از ضعف رشد اقتصادی چین به چشم می خورد. بر این اساس، نگرانی از رشد اقتصادی این کشور به عنوان یک واقعیت انکارناپذیر مدل های اقتصادی بر پایه توسعه زیرساخت اثرات خود را بر بازارها نمایان کرد. همزمان با نشانه های مربوط به کاهش تقاضا، سمت عرضه نیز به شدت تقویت شد؛ رویدادی که نتیجه آن جز مازاد عرضه و آغاز مسیری نزولی برای بازارهای کالایی نبود.
    فارغ از این مسائل بنیادین، عامل دیگری که شتاب بیشتری به افت قیمت کالاها داد، رشد ارزش دلار در برابر سایر ارزهای جهانی بود. از آنجا که عمده کالاها بر پایه دلار ارزش گذاری می شوند، رشد ارزش دلار موجب کاهش قیمت کالاها می شود. به عبارت دقیق تر، اگر قرار باشد با کالایی که در اختیار داریم، مقدار مشخصی دلار دریافت کنیم، با افزایش ارزش دلار، به ازای ارائه همان مقدار کالا، دلار کمتری دریافت می کنیم. بنابراین، طبیعی است که افزایش ارزش دلار آمریکا، موجب افت قیمت جهانی کالاها خواهد شد. در ریشه یابی افزایش ارزش دلار، باید به سال های بحران جهانی رجوع کرد؛ یعنی زمانی که بانک مرکزی آمریکا پیشگام سیاست های تسهیل مالی و تزریق پول به اقتصاد شد. در ادامه نیز، بسیاری از اقتصادها همین مسیر را در پیش گرفتند، موضوعی که با مشاهده شدن نشانه های احیای اقتصادی در آمریکا تا حدودی تغییر کرد. به این ترتیب، در شرایطی که سایر اقتصادهای مهم جهان، نظیر اروپا، چین و ژاپن، همچنان سیاست های انبساطی را در پیش گرفته بودند، فدرال رزرو ادامه این نوع سیاست ها را با توجه به احیای اقتصاد آمریکا بدون توجیه دانست. به دنبال نخستین گام های سیاست های انقباضی بزرگ ترین اقتصاد دنیا، ارزش دلار مسیر صعودی در پیش گرفت. عاملی که نه تنها موجب افت قیمت کالاها شد، بلکه فشار بر تمامی اقتصادهای وابسته به صادرات کالاهای خام را در پی داشت.

    پارازیت عدم قطعیت ها در بازارها
    در کنار عوامل یادشده، سه موضوع که عدم قطعیت (uncertainty) بازارها در سال ٢٠١٥ محسوب می شدند نوساناتی را در بازارهای مالی وارد کردند. نخستین موضوع، بحث بحران بدهی یونان بود، امری که موجب نگرانی درباره آینده اتحادیه اروپا شده بود. با روی کار آمدن حزب چپ در یونان و شعارهایی مبنی بر عدم پذیرش اصلاحات ریاضتی اقتصادی، احتمال خروج این کشور از اتحادیه اروپا افزایش یافته بود. مساله ای که با توجه به ضعف اقتصادی در برخی دیگر از کشورهای حوزه یورو، نظیر اسپانیا و ایتالیا، احتمال خروج دومینویی این کشورها از یورو را افزایش می داد. بنابراین، افت شدید ارزش یورو (به نحوی تقویت ارزش دلار آمریکا) و شاخص بازارهای سهام این منطقه رقم خورد. هرچند اختلاف میان وام دهندگان و کشور یونان تا حدود زیادی مرتفع شد، اما اثرات مقطعی این مساله و بی اطمینانی هایی که در حوزه یورو ایجاد کرد، بسیاری از بازارها را متاثر کرد.
    دومین مساله، ناآرامی های ایجادشده توسط داعش در نقاط مختلف دنیا بود که به عنوان یک عامل ژئوپلیتیک به صورت مقطعی بر بازارها اثرگذار بود. به طوری که در زمان تشدید درگیری ها، مثلا کشتار دسته جمعی در پاریس قیمت کالاها با افزایش مواجه شدند و بازارهای سهام افت کردند. به نظر می رسد بازارها به عامل «داعش» که از اوایل سال ٢٠١٤ بازارها را تحت تاثیر خود قرار داده بود تا حدودی واکسینه شده اند و تا زمانی که این ناآرامی ها به تغییری واقعی منجر نشود، بازارها به صورت شدیدا مقطعی از اقدامات تروریستی این گروه متاثر می شوند. یکی دیگر از رویدادهای مهم در بازارهای جهانی، بحث «توافق تاریخی» میان کشورمان و اعضای ١+٥ بر سر مسائل هسته ای بود. موضوعی که دو اثر متفاوت بر بازارهای مالی گذاشت. در وهله نخست، قوت گرفتن احتمال ورود بیشتر نفت کشورمان به بازارهای جهانی باعث افت قابل توجه قیمت ها در این بازار شد. دومین مساله که اثر نسبتا کمرنگ تری داشت، بحث کاهش نگرانی ها از مسائل ژئوپلیتیک منطقه خاورمیانه با افزایش قدرت کشورمان بود. موضوعی که توانست در بازه ای از زمان حتی بازارهای سهام جهانی را در مسیر افزایش قرار دهد. با این حال، همچنان ابهاماتی در مورد سرعت افزایش تولیدات نفت کشورمان و نحوه تعامل با سایر کشورها وجود دارد که در میان مدت و با نشان دادن اثرات خود می تواند اثرگذاری خود بر بازارها را بیشتر نشان دهد.

    بهترین ها و بدترین های ٢٠١٥
    به این ترتیب برآیند عوامل یادشده، نمود خود را بر تمامی بازارها گذاشت. به طوری که عمده ارزها و کالاهای پایه با افت مواجه شدند و بازارهای سهام نیز به دلیل نقش پررنگ شرکت های کالایی در آنها با زیان واقعی همراه شدند. در میان بازارهای ارزی، افت ارزش های تا ٥٠ درصدی را شاهد بودیم، این در حالی است که ارزهایی که با رشد ارزش همراه شدند ارقامی کمتر از ٢٠ درصد را تجربه کردند. به این ترتیب، شیلینگ سومالی، روپیه سیشل و دالاس گامبیا به ترتیب با ١٧، ١٠ و ٨ درصد رشد، بیشترین افزایش ارزش پول ملی را ثبت کردند. در سمت مقابل اما، منات آذربایجان، تنگه قزاقستان، کواچای زامبیا، روبل بلاروس و پزوی آرژانتین به ترتیب با ٥٠، ٤٦، ٤٢، ٤١ و ٣٥ درصد افت، بدترین عملکرد را در بازارهای ارزی داشتند.
    در حوزه کالا، بیشترین افت قیمت ها را در حوزه انرژی شاهد بودیم. به طوری که نفت کوره با ٤٠ درصد، نفت خام آمریکا (WTI) و برنت به ترتیب با ٣٠ و ٣٥ درصد افت، بیشترین کاهش قیمت ها را شاهد بودند. رشد شاخص دلار، کاهش تقاضای چین، عدم افت تولیدات تولیدکنندگان نفت شیل، تولید بالاتر اعضای اوپک و رقابت برای سهم بازار بیشتر و انتظار برای ورود بیشتر نفت کشورمان در این بازار مهم ترین عوامل فشار بر قیمت نفت محسوب می شدند. در بازار فلزات، پالادیوم و پلاتین با افت ٣١ و ٢٨ درصدی بدترین عملکرد ٢٠١٥ را تجربه کردند. بخش مهمی از این افت به رسوایی شرکت فولکس واگن به عنوان یکی از بزرگ ترین متقاضیان دو فلز مزبور به عنوان کاتالیست موتورهای دیزلی برمی گردد. مس نیز با افت ٢٥ درصدی در مکان سوم ضعیف ترین فلزات دنیا قرار گرفت. اونس طلا نیز با افت ١٠ درصدی برای سومین سال متوالی با کاهش قیمت مواجه شد. در گروه کشاورزی اما، پنبه با ٦ درصد رشد یکی از معدود کالاهای مثبت سال ٢٠١٥ بود. در این میان، قهوه با ٢٦ درصد افت قیمت ضعیف ترین عملکرد را در گروه محصولات کشاورزی داشت.

    سال صفر آمریکایی
    در میان بازارهای سهام، آمریکا با بزرگ ترین بازار سهام پس از سه سال رشدهای دورقمی، با افت حدود ٨/ ٠ درصدی مواجه شد. امری که بدترین عملکرد این کشور از سال ٢٠٠٨ محسوب می شود. در شرایطی که شاخص S&P و داوجونز با کاهش مواجه شدند، شاخص نزدک با افزایش ٥/ ٥ درصدی همراه شد که عمده افزایش آن با حمایت نمادهای بزرگ حوزه فناوری (به جز اپل) و بایوفناوری صورت گرفت. در سال ٢٠١٥، کمترین میزان عرضه اولیه (IPO) از سال ٢٠٠٩ در آمریکا انجام شد. همچنین اوراق قرضه کم اعتبار (junk bonds)، برای نخستین بار از سال ٢٠٠٨ تا کنون با افت مواجه شدند؛ موضوعی که بر نگرانی از آینده سرمایه گذاری های پرریسک به ویژه در حوزه نفت تاکید دارد.

    سودسازی با سیاست های انبساطی
    بازارهای سهام در اروپا رفتار یکنواختی نداشتند و برخی از آنها با رشدهای نسبتا مناسب و بعضا با زیان های سنگین مواجه شدند. ایرلند با رشد ٢٨درصدی، بهترین عملکرد را در میان بازارهای سهام اروپا به ثبت رساند. این در حالی بود که بورس یونان افت حدود ٥٨ درصدی را تجربه کرد. موضوعی که عمدتا تحت تاثیر بحران بدهی در این کشور بود. در مجموع کل بازارهای سهام اروپا توانستند رشد حدود ٢ درصدی و در حوزه یورو رشد ٨ درصدی را به ثبت برسانند. این رشدهای اسمی ناشی از تضعیف ارزش یورو در برابر دلار بوده است به گونه ای که اگر تغییرات بازارهای سهام اروپا را با نرخ دلار آمریکا محاسبه کنیم در مجموع زیان حدود ٥ درصدی را نشان می دهد. بانک مرکزی اتحادیه اروپا به منظور جلوگیری از کاهش رشد اقتصادی و تورم منفی، اوایل سال ٢٠١٥، اقدامات انبساطی را آغاز کرد. بر اساس برنامه این بانک، قرار شد ماهانه ٦٠ میلیارد یورو (در مجموع به ارزش ١١٠٠ میلیارد یورو) سیاست تسهیل پولی در این کشور انجام شود.
    مساله ای که در مقابل سیاست های انقباضی آمریکا بود و موجب افت ارزش یورو شد. همچنین در بررسی سهام فعال در اقتصاد اروپا مشاهده می شود سهم شرکت های وابسته به کالاها بر افت شاخص های سهام بسیار پررنگ بوده است. به عنوان مثال، سهام شرکت های معدنی آنگلو آمریکن، گلنکور و سیدریل به ترتیب ٧٥، ٧٠ و ٦٥ درصد کاهش را در سال ٢٠١٥ تجربه کردند. در مقایسه عملکرد بازارهای سهام اروپایی، کاهش ارزش یورو نسبت به دلار کاملا مشهود است و در نتیجه اختلاف میان تغییرات شاخص بازارهای سهام بر اساس پول محلی در مقایسه با دلار آمریکا بسیار زیاد است. این در حالی است که کشوری مثل سوئیس با واحد پول فرانک، تغییرات شاخص سهام آن در دو حالت تفاوت زیادی را نشان نمی دهد. علت این امر را می توان در عدم افت ارزش پول ملی این کشور در مقایسه با دلار دانست.

    سقوط نوظهورها
    در سمت دیگر بازارهای سهام اقتصادهای نوظهور قرار داشتند که سال به شدت منفی را تجربه کردند. سالی که نه تنها افت ارزش پول ملی این کشورها را به همراه داشت، بلکه بازارهای سهام آنها را نیز در مسیر نزولی قرار داد. به طوری که مشاهده می شود هیچ کدام از این بازارهای نوظهور بر اساس دلار آمریکا نتوانستند رشد شاخص سهام را تجربه کنند. در این میان، برزیل با افت حدود ٣٣ درصدی (با در نظر گرفتن ارزش بازار آن به دلار آمریکا) بدترین عملکرد را در بازارهای نوظهور تجربه کرده است. در این میان، روسیه بهترین عملکرد را در میان بازارهای سهام نوظهور داشته است. وابستگی شدید اقتصادهای نوظهور به صادرات کالاهای خام و همچنین بدهی های دلاری بالای آنها مهم ترین عوامل سقوط سهام آنها محسوب می شوند. به عبارت دقیق تر، افت قیمت جهانی کالاها و هم زمان افزایش ارزش دلار آمریکا موجب نگرانی از آینده سودآوری در بنگاه های اقتصادی این کشورها محسوب می شدند.

    سهام ایران و اشتباه ارزی
    بورس تهران اما برای دومین سال میلادی متوالی مسیر نزولی خود را ادامه داد که امری نادر محسوب می شود. بررسی ها نشان می دهد اختلاف میان افت شاخص قیمت بورس تهران بر اساس نرخ دلاری و ریالی تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند. موضوعی که تاکید می کند در شرایط افت شدید قیمت های جهانی، نرخ ارز در بازار آزاد کشورمان چندان تعدیل نشده است. مساله ای که نتوانسته حتی از منظر اسمی سود مناسبی عاید سهامداران بورس تهران کند.

    آینده مبهم سهام در ٢٠١٦
    به هر حال، سال آینده یکی از سال های سخت اقتصاد جهانی محسوب می شود. گرچه برخی کارشناسان عملکرد سال گذشته بازارهای سهام را زمینه ای برای رشد قیمت سهام در سال ٢٠١٦ می دانند، اما ابهامات بسیاری در این زمینه وجود دارد. در مهم ترین آنها می توان به نگرانی درباره اقتصاد چین و بحث بدهی های دلاری اقتصادهای نوظهور اشاره کرد. اگر چین نتواند رشد اقتصادی خود را تقویت کند و قیمت پایین کالاهای خام بر اقتصادهای نوظهور فشار بیشتری وارد کند، احتمال به وجود آمدن شوکی دیگر در اقتصاد جهانی وجود دارد. از سوی دیگر، شتاب افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا، بحث دیگری است که اقتصادهای دنیا را نگران کرده است. اگر این بانک مرکزی با شتاب زیادی نرخ سود را افزایش دهد، به نوعی تقاضای جهانی یا به عبارتی نقدینگی جهانی را کاهش خواهد داد. موضوعی که در شرایط ضعف اقتصادهای جهانی ممکن است شرایط را به بحران نزدیک کند. بحث انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نیز یکی دیگر از ریسک های سیاسی پیش روی بازارها محسوب می شود. شخص اول اجرایی در بزرگ ترین اقتصاد دنیا قطعا بر بازارهای مالی اثرگذار خواهد بود.

منبع: http://www.donya-e-eqtesad.com/


1394/10/12
0
/
4
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333