رسانه اجتماعی - تحلیلی بازار سرمایه

بررسی رابطه قیمت بنزین و نفت خام
نوع تحلیل : گزارش   |   نظر کارشناس : بدون تغییر

247

: یکی از جذاب‌ترین روابطی که می‌توان در رابطه با ارتباطات نوسان‌های قیمتی کالاها مد نظر قرار داد، رابطه میان قیمت نفت خام و فرآورده‌های نفتی است. پرواضح است که نفت خام به عنوان اصلی‌ترین نهاده پالایشگاه‌ها بر قیمت فرآورده‌های نفتی تأثیر می‌گذارد. اما سوی دیگر قضیه نشان می‌دهد که نفت خام تنها به صورت فرآورده‌های نفتی قابل استفاده است و بر این اساس تقاضای فرآورده‌های نفتی می‌تواند به تقاضای نفت خام و پیرو آن به تغییرات قیمتی آن منجر شود. در این گزارش رابطه میان قیمت نفت خام و بنزین را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

بررسی رابطه میان قیمت نفت خام و بنزین

یکی از جذاب ترین روابطی که می توان در خصوص ارتباطات نوسان های قیمتی کالاها مد نظر قرار داد، رابطه میان قیمت نفت خام و فرآورده های نفتی است. پرواضح است که نفت خام به عنوان اصلی ترین نهاده پالایشگاه ها بر قیمت فرآورده های نفتی تأثیر می گذارد. اما سوی دیگر قضیه نشان می دهد که نفت خام تنها به صورت فرآورده های نفتی قابل استفاده است و بر این اساس تقاضای فرآورده های نفتی می تواند به تقاضای نفت خام و پیرو آن به تغییرات قیمتی آن منجر شود. در این گزارش رابطه میان قیمت نفت خام و بنزین را مورد بررسی قرار می دهیم.

همان گونه که در نمودار مشهود است رابطه تنگاتنگی میان نوسانات قیمتی نفت خام و بنزین وجود دارد. ضریب همبستگی این دو کالا بسیار بالا - ۰.۹۷ در مورد نفت برنت اروپا و ۰.۹۶ برای نفت وست تگزاس اینترمیدیت – است. گفتنی است ضریب همبستگی رقمی بین منفی یک و مثبت یک است و هر چه به عدد یک نزدیک تر باشد نشان دهنده رابطه مستقیم و تنگاتنگ دو متغیر است.

ساختار هزینه تمام شده بنزین

۷۱ درصد قیمت بنزین را نفت خام تشکیل می دهد و مابقی قیمت شامل مالیات، سود پالایشگاه ها و هزینه توزیع است. معمولاً هزینه های غیر از نفت خام ثابت هستند، لذا تغییراتی که در قیمت بنزین مشاهده می شود ناشی از نوسانات قیمت نفت خام در بازارهای جهانی است.

روابط دوجانبه

بر اساس تحقیقات شکل گرفته یک قانون کلی در ارتباط با قیمت نفت خام و بنزین وجود دارد. این قانون حکایت از کاهش ۲ سنتی بنزین در ازای هر یک دلار کاهش در قیمت نفت خام دارد. اما آیا این قانون همیشه جاری است؟ پاسخ منفی است؛ چرا که در برخی سال ها شاهد تأسی قیمت نفت خام از بنزین بوده ایم. مهم ترین عاملی که می توان برای تأثیرپذیری قیمت نفت خام از بنزین ارایه داد، محدودیت ظرفیت پالایشگاه ها با توجه به طراحی اولیه آن ها است. بر این اساس در شرایطی که تقاضای بنزین افزایش پیدا می کند، پالایش گر ناگزیر است برای پاسخ گویی به این رشد تقاضا، تولید بنزین را افزایش دهد. از آنجایی که ظرفیت تولید بنزین در پالایشگاه ها ثابت است، پالایش گر برای افزایش تولید بنزین نفت خام بیشتری را مورد استفاده قرار می دهد. بدین ترتیب رشد تقاضای بنزین منجر به رشد تقاضای نفت خام می شود.

یکی دیگر از عوامل تغییر جهت حرکت نرخ بنزین نسبت به روند نرخ نفت خام، به عملکرد شرکت های نفتی در دوران نزولی قیمت نفت برمی گردد. زمانی که قیمت نفت در سطح پایینی قرار دارد، شرکت های نفتی تمایل دارند برای افزایش سود خود میزان نوسان قیمت بنزین را بالا ببرند. در واقع آنها با این کار خود می خواهند میزان میانگین سود سالانه شان را ثابت نگه دارند تا باعث بدبینی مصرف کنندگان خود نسبت به وضعیت شرکت نشوند.

نگاهی به بازه زمانی ده ساله ۱۹۸۰ – ۱۹۹۰ نشان می دهد که در آن دوره اگرچه قیمت نفت پایین و پایین تر می رفته، اما قیمت بنزین تقریباً ثابت بوده است. با بررسی روند این سؤال پیش می آید که آیا کاهش قیمت ها ناشی از تبانی شرکت های نفتی با یکدیگر بوده است؟

پاسخ این سؤال نیز منفی است و علت تغییر در نوسانات عرضه و تقاضای بازار جهانی نهفته است. در واقع در طول ۳۰ سال گذشته تقریباً هیچ پالایشگاه جدیدی در آمریکا ساخته نشده است (به خاطر محدودیت های ناشی از قانون حمایت از محیط زیست) و همین موضوع علت محدودیت در طرف عرضه بازار بوده است. بر اساس آمار منتشر شده از سوی "بیریتش پترولیوم" کل ظرفیت پالایشگاه های آمریکا در سال ۱۹۸۰ معادل ۱۷ میلیون و ۸۹۰ هزار بشکه در روز بوده و در سال ۲۰۱۱ هم معادل ۱۷ میلیون و ۷۳۰ هزار بشکه در روز به ثبت رسیده است. ظرفیت پالایشگاه های آمریکای جنوبی (شامل کانادا و مکزیک) در سال ۱۹۸۰ معادل ۲۱ میلیون و ۹۸۲ هزار بشکه در روز بوده که در سال ۲۰۱۱ کاهش یافته و به ۲۱ میلیون ۳۸۲ هزار بشکه در روز رسیده است.

از طرفی در سال ۲۰۰۷ رکود اقتصادی باعث کاهش مصرف اتومبیل شخصی و تعطیلی کارخانه ها شده و این موضوع عامل کاهش تقاضا برای نفت و بنزین بوده است. طبق گزارش سازمان اطلاعات انرژی آمریکا، به واسطه کاهش قیمت نفت ارزش هر گالن بنزین در ماه نوامبر معادل ۲.۰۶ دلار بوده است. این در حالی است که تحلیل گران اعتقاد دارند میانگین قیمت بنزین آمریکا در ماه دسامبر به واسطه کاهش قیمت نفت معادل ۱۲ تا ۱۵ سنت به ازای هر گالن کاهش یابد.

رابطه بنزین و نفت WTI

1

رابطه بنزین و نفت برنت اروپا

سازمان اطلاعات انرژی آمریکا اخیراً گزارشی نموداری در خصوص عوامل تأثیرگذار در حرکت قیمت نفت خام منتشر کرده که ملاحظه آن برای دوستان ارشنی خالی از لطف نخواهد بود. این گزارش به پیوست است.


فایل‌های پیوست:

: یکی از جذاب‌ترین روابطی که می‌توان در رابطه با ارتباطات نوسان‌های قیمتی کالاها مد نظر قرار داد، رابطه میان قیمت نفت خام و فرآورده‌های نفتی است. پرواضح است که نفت خام به عنوان اصلی‌ترین نهاده پالایشگاه‌ها بر قیمت فرآورده‌های نفتی تأثیر می‌گذارد. اما سوی دیگر قضیه نشان می‌دهد که نفت خام تنها به صورت فرآورده‌های نفتی قابل استفاده است و بر این اساس تقاضای فرآورده‌های نفتی می‌تواند به تقاضای نفت خام و پیرو آن به تغییرات قیمتی آن منجر شود. در این گزارش رابطه میان قیمت نفت خام و بنزین را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

بررسی رابطه میان قیمت نفت خام و بنزین

یکی از جذاب ترین روابطی که می توان در خصوص ارتباطات نوسان های قیمتی کالاها مد نظر قرار داد، رابطه میان قیمت نفت خام و فرآورده های نفتی است. پرواضح است که نفت خام به عنوان اصلی ترین نهاده پالایشگاه ها بر قیمت فرآورده های نفتی تأثیر می گذارد. اما سوی دیگر قضیه نشان می دهد که نفت خام تنها به صورت فرآورده های نفتی قابل استفاده است و بر این اساس تقاضای فرآورده های نفتی می تواند به تقاضای نفت خام و پیرو آن به تغییرات قیمتی آن منجر شود. در این گزارش رابطه میان قیمت نفت خام و بنزین را مورد بررسی قرار می دهیم.

همان گونه که در نمودار مشهود است رابطه تنگاتنگی میان نوسانات قیمتی نفت خام و بنزین وجود دارد. ضریب همبستگی این دو کالا بسیار بالا - ۰.۹۷ در مورد نفت برنت اروپا و ۰.۹۶ برای نفت وست تگزاس اینترمیدیت – است. گفتنی است ضریب همبستگی رقمی بین منفی یک و مثبت یک است و هر چه به عدد یک نزدیک تر باشد نشان دهنده رابطه مستقیم و تنگاتنگ دو متغیر است.

ساختار هزینه تمام شده بنزین

۷۱ درصد قیمت بنزین را نفت خام تشکیل می دهد و مابقی قیمت شامل مالیات، سود پالایشگاه ها و هزینه توزیع است. معمولاً هزینه های غیر از نفت خام ثابت هستند، لذا تغییراتی که در قیمت بنزین مشاهده می شود ناشی از نوسانات قیمت نفت خام در بازارهای جهانی است.

روابط دوجانبه

بر اساس تحقیقات شکل گرفته یک قانون کلی در ارتباط با قیمت نفت خام و بنزین وجود دارد. این قانون حکایت از کاهش ۲ سنتی بنزین در ازای هر یک دلار کاهش در قیمت نفت خام دارد. اما آیا این قانون همیشه جاری است؟ پاسخ منفی است؛ چرا که در برخی سال ها شاهد تأسی قیمت نفت خام از بنزین بوده ایم. مهم ترین عاملی که می توان برای تأثیرپذیری قیمت نفت خام از بنزین ارایه داد، محدودیت ظرفیت پالایشگاه ها با توجه به طراحی اولیه آن ها است. بر این اساس در شرایطی که تقاضای بنزین افزایش پیدا می کند، پالایش گر ناگزیر است برای پاسخ گویی به این رشد تقاضا، تولید بنزین را افزایش دهد. از آنجایی که ظرفیت تولید بنزین در پالایشگاه ها ثابت است، پالایش گر برای افزایش تولید بنزین نفت خام بیشتری را مورد استفاده قرار می دهد. بدین ترتیب رشد تقاضای بنزین منجر به رشد تقاضای نفت خام می شود.

یکی دیگر از عوامل تغییر جهت حرکت نرخ بنزین نسبت به روند نرخ نفت خام، به عملکرد شرکت های نفتی در دوران نزولی قیمت نفت برمی گردد. زمانی که قیمت نفت در سطح پایینی قرار دارد، شرکت های نفتی تمایل دارند برای افزایش سود خود میزان نوسان قیمت بنزین را بالا ببرند. در واقع آنها با این کار خود می خواهند میزان میانگین سود سالانه شان را ثابت نگه دارند تا باعث بدبینی مصرف کنندگان خود نسبت به وضعیت شرکت نشوند.

نگاهی به بازه زمانی ده ساله ۱۹۸۰ – ۱۹۹۰ نشان می دهد که در آن دوره اگرچه قیمت نفت پایین و پایین تر می رفته، اما قیمت بنزین تقریباً ثابت بوده است. با بررسی روند این سؤال پیش می آید که آیا کاهش قیمت ها ناشی از تبانی شرکت های نفتی با یکدیگر بوده است؟

پاسخ این سؤال نیز منفی است و علت تغییر در نوسانات عرضه و تقاضای بازار جهانی نهفته است. در واقع در طول ۳۰ سال گذشته تقریباً هیچ پالایشگاه جدیدی در آمریکا ساخته نشده است (به خاطر محدودیت های ناشی از قانون حمایت از محیط زیست) و همین موضوع علت محدودیت در طرف عرضه بازار بوده است. بر اساس آمار منتشر شده از سوی "بیریتش پترولیوم" کل ظرفیت پالایشگاه های آمریکا در سال ۱۹۸۰ معادل ۱۷ میلیون و ۸۹۰ هزار بشکه در روز بوده و در سال ۲۰۱۱ هم معادل ۱۷ میلیون و ۷۳۰ هزار بشکه در روز به ثبت رسیده است. ظرفیت پالایشگاه های آمریکای جنوبی (شامل کانادا و مکزیک) در سال ۱۹۸۰ معادل ۲۱ میلیون و ۹۸۲ هزار بشکه در روز بوده که در سال ۲۰۱۱ کاهش یافته و به ۲۱ میلیون ۳۸۲ هزار بشکه در روز رسیده است.

از طرفی در سال ۲۰۰۷ رکود اقتصادی باعث کاهش مصرف اتومبیل شخصی و تعطیلی کارخانه ها شده و این موضوع عامل کاهش تقاضا برای نفت و بنزین بوده است. طبق گزارش سازمان اطلاعات انرژی آمریکا، به واسطه کاهش قیمت نفت ارزش هر گالن بنزین در ماه نوامبر معادل ۲.۰۶ دلار بوده است. این در حالی است که تحلیل گران اعتقاد دارند میانگین قیمت بنزین آمریکا در ماه دسامبر به واسطه کاهش قیمت نفت معادل ۱۲ تا ۱۵ سنت به ازای هر گالن کاهش یابد.

رابطه بنزین و نفت WTI

1

رابطه بنزین و نفت برنت اروپا

سازمان اطلاعات انرژی آمریکا اخیراً گزارشی نموداری در خصوص عوامل تأثیرگذار در حرکت قیمت نفت خام منتشر کرده که ملاحظه آن برای دوستان ارشنی خالی از لطف نخواهد بود. این گزارش به پیوست است.


فایل‌های پیوست:
1394/10/07
0
/
7
یک دقیقه وقت دارید؟
شما تنها یک قدم با به اشتراک گذاشتن اولین ایده خود فاصله دارید. برای انتشار مطالب خود در ارشن، لطفا ثبت‌نام خود را تکمیل کرده و شماره‌ی همراه خود را فعال نمایید.
تکمیل پروفایل
نمایش {{content.commentsTotal - content.comments.length}} نظر قبلی
علت امتیاز منفی

×
بله
خیر
تغییرات شاخص
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
وضعیت بازار : {{closedTitle(tepix.isClosed)}}
شاخص کل
{{tepix.change}}
{{tepix.index}}
فرابورس
{{absValueChange(tepix.faraBourseChange)}}
{{tepix.faraBourseIndex}}
شاخص 50 شرکت
{{absValueChange(tepix.companyFiftyChange)}}
{{tepix.companyFiftyIndex}}
شاخص آزاد شناور
{{absValueChange(tepix.freeFloatChange)}}
{{tepix.freeFloatIndex}}
شاخص مالی
{{absValueChange(tepix.financialChange)}}
{{tepix.financialIndex}}
شاخص صنعت
{{absValueChange(tepix.indastryChange)}}
{{tepix.indastryIndex}}
2222
33333